צצת, עמפמ1נז} עפ1םתמ1נצ 8 1611 6אעמ2ת21ע9פ אעצע1פ
3 .סא
6081 28
0 161ת102
6,)ס 111006 1085 0/6סט 4111 {ס 0וס1696/0011ט +1וסווםוװזזסת /3701) 71011ת11 /וט {ס יז 101671 14 {חזג) /5141161 , 1111508116 /10066סט
צאפצע,2/41 אצ זא /111 08 1,261 01:) ט אעשט דג ומ זדז. 1 תפומתסזצ
2
א נא) 8608 מפוטסו1צ, זאג א1160ג/ א
9 211ע9 ,81,455 , 1451 11 1 4,
אט דאעס צססם תמפנסטפנצ 41 א10דע, א פדדעפט4-4 ,59 1א , 1דפ עט 1ד דע
60 881124מ19110פסנצ | 250-4900 413
)תע0ס. מע ויאע6אצ0ס80מגפ1נסמ1צ. ציעלעץ
עתד תסע ספאזספתאש? עס ןא,זא צתע4א תמ1ן1 תפ1וממנצ }ג,;11טסו1ם סתע8 ןעפ אק צ4ע1פ
;צם פעפונצסעע ,לע
4 1 01960ט) .ם 1006 1
1 1זט06ץט) 106 67 4716/ /ד111זזם1 11811ט711ב) זזוסנוזש6פ 1116 101111601101 1 ז111/50//10 .ם חזחטזסם הוח 100016 8160 208 06 +ז6ט10 1ס1011110011 16/3008 151911160118 0561 .כן /161
1010111115/6 800 614 5001 101111601101 679ט0111/'ש 160116116 8114 /רזזהבן 2 עס פמתאטזםץ סא פּמתעמזאתזא זא ז6116) 000 310615/1 8 1101
{ססתץפ 1201010021 8 68000/4.18קן 201060 עס ,6טחט 6װ00/66 סת 1 זסז1 002068 תסתק010ס עטס ע10 תסחהז1קפת1 סת 1 . ש016811014 100150 04 .151261 ,0ז16:05216 }0 1ת11202 600161/' 2084 0ס1סת 406 שט 4692 8
1285 /?זסקןסענק 4611606021ת1 סת8 +12עץעקסס 106 16506048 /6016-) 8008 ת310015 21ת14210 סת 1 תזגמנסס ססטק סח} ת1 /6ח614 18 4106 415 ,1606טשסתא עטס 04 0684 106 10 .פאססט ;טס תז -1460414160 06 גס ז106ס0 124עץעקסס +תסעזטס סת חס1תטצ 104 אעסטץ תגםקזס תג 15 +1 עס -- 0068 סתטז ששסחא טסץ 14 עס - צעסטצ 4018 0 +18צץקסס 6ע2061 תג 0(סת טסץ 1 .18061ט0ץ8ע01981121110 21 11גתזס צט עס ,153א 413-256-4900 24 סתסתק עט 5ט 024204ס 16256קן
גרויסע פֿאָלקם:ביבּליאָט ק. 39 : סעָ 3 ק : י עָק 8
96
רָאבִּינְזָא אטצסאטכן" *
פֿון דײַטש איבּעֶרזעֶצט
8655 |
פֿעָרלאַג , בּיכער-פאר:אלע", װאַרשע, דלוּגאַ 11
װאַרשע, -- תר"ע.
דרוק , האוֹר", דלונא 611
ייט א א ר יי
כר וו 0 3 ח װ ם 0 5
- ; -פרווואבועסם .3 ת .זנ .118 מס..110068
1 ביז17}0 2824 1321 ,*'23-מיץ602-מיעןסצזצם,, 2111 זע
: י : בי וו ער = 6 : 8 : 2 1 ו ; ' ; י 1 1 * י 5 שש ו + : : : : ' 6 יט 6 " : ר : 9 : צ , , , י א קה : - : : יפ א ט א אֹ :
2 2 ֿ 8. י י. : 1 8 : רבג ' עבש = יי : : 2 : טיש 6 { ט 3 : * יי א ש , ה אלמ =. = 5 0 דינס = := , 59 ב; 4 א 8 9 1 : 6 ' 6 + 200 6 2 : פא : 8 0 ר יע 5 : : יי 2
עֶרשטעם קאַפְטעָל - = ראָבּיִנואָן פֿאָההט. קײַן לאָנדאָן אוּן פֿון דאָרט קײַן גוּאינש ,-- 6 = אנן,מאַדעאיראַ.-פֿעַרלאָוט עֶר הַיַ:ִשים אוּן װויל רײזעֶן קײַן
הי 77 0 בראוליען.- די שף-וועֶרט;צופּראָבֿעָן איִן מיִטעֶן ים, נאָר 55 6 8 עהאָבְּוִנואָן װעָרט-געֶרעֶשעֶש אֵנִיף, אָװואונדעֶרליפֿען אופֿן , --
צװײַטעָם קאפוטל: {--ראָפינזאָן ווּעָרט פֿעַרװאָלפֿעַן ! אוים אנ'אוַנואמען איָנועָל
המ |
2 -ט : = 8 = ' יי און אָרְדעֶנּט זיִך יאוֹיף איָהם אנ + ' = = 6 4 2 . 5 - 1 18
דרטעם קאַפּיטעָל, --ראָבַּנואָן פֿונדעוֹעָם זיַך. נוט. אײַן אויף דֹעָם איַנעַל, -- עֶר געַפֿינט קאַױמאָפֿעַל און ציַטראָנען-בּוֹימעֶר.-- עֶר בּראָט
?אט 3 א - = זיַך אוֹים אַ שעפּס;-;דאָס עֶרשטעָ געֶוװיְטעֶר. -- דורך אַ = 77 6 /- 6 הַועֶר בּעָקוֹמט עֶר פֿײַעָר,.. 4 6 .6 .4
פֿוערטעס = = ראָבּיַנואָן מאַפֿט פֿיַעל גוצלוכֿע עַרפֿונדנגעֶן, - עֶנטדעֶקְט + ייט זאל ; = חאפט א גאַנצע. געֲוונד פֿון לעֶמעָלעָרּ. . .
וט ול --- דאָט עֶרדצוְטעָרגיֶשׁ, , - ראָבּונואָן פֿערזאָרגט זיִך אוֹיף וויג.
' עָר יט אַלעָם גוֹימיגעָם, ; לעֶרוגט זיִך אוֹים: מאַכֿעַן מֹעָס, 8
= מֿאַפֿט זיך מע דעל און ווערט "שטאַרק קראַנק. . ,
6 2 * 4 ).
זעָקסטעָס = = ראָכּנזאָן וועָרט געּנד, --- ראָפֿנזאָן מאַכֿט דאָס עֶרשטע - מְאֶל פֿריַשע. פּוּטעֶר עֶר געֶפֿונט פֿרובֿט-בְּרוֹיט.בּוֹימעָר , { == אַ געָסט מיט פפונאיען = - פֿאַר זע פֿיעל אַרבּימעֶן
: י געֶבלבענצָ מעֶנשלובֿע בּינּעָרֹי + א + . , ,
זעעְטעםקאפּטעָל, ,-- ראָביאָן, צוּלעב מעָהֶר וובֿעָרקט, בּטָפֿעֶסטיָגט זײַן 7 װאוינונג, -- אופֿין איְנועל קוֹמען אָן די טעֲנשען.פֿרע.
= -..סֵעֶר,. - באָבּונזאָן ; איִן מצול אַ געֶפֿאַנגעֲנעָם פֿוּן וְיַעֶרע
39
40
-
89
מאַפֿט עָר אַ געֶשטעלטעָ צַט, - = עֶר אוּנטעָרנעָהמט אַ נײַעָ : עֶנטרעֲקוננם. רמוע אובּעֶרין אננועָל יא -געָפֿיִנט? -אובעָב?"- : ,1
66
4 | איִגהאַלט.
וײַטוָג העָנד, עֶר געט איָהם אַ נאָמעֶן ,פֿרײַטאָג". -- עֶר גֹעָי פֿיִנט אין אוָהם אַ טױײַעָן פֿרײַנד. +- 6 .- 6 . 90 טע קאפּיטעָל , --- פֿרײַטאָג מאַכֿט ראָבּיַנואָנעָן פֿײַעַר . -- זײַ טאַכֿעָן זיַך אַ מאָהלצײַם + . + + 6 6 4 .2 6 ,85 נײַנטעָם קאַפּוטעָל,. --- ראָבּוְנזאָן אוּן פֿרײַטאָג לאָועָן זיַך איַן אֶפֿעַנעָם ים, זײַעָר רײַזעַ לאָזט זיַך טרויעֲריָג אוֹים , -- פֿרײַטאָג מאַכֿט גרוֹיסע פֿאָרשריַטעָן , -- זײַ גרײיַטעַן זיַך צוּ פֿאָהרעָן אוֹיף פֿרײַטאָנ'ם איַנזעָל, -- ד! שיף אוֹיף אַ זאַמד, -- אַ שיפֿסקאַפּיַטאַן מִיָט העָרנעָרי * + /+ + + + 6 6 6 6 95 צעֶחנטעָם קאַפּיַטֹעָל, --- ראָבּינאָן אוּן פֿרײַטאָג מאַכֿעָן אַ פּליָט , -- זי פֿאהרעֶן צו דער צוּבּראָבֿעָנעָן שיף אוּן בּרעַנְגעֶן פֿון דאָרט גאַנצעָ אוֹצרוֹת , -- פֿרײַטאָגים אימה בּײַ'ם שוסעָן . -- ראָבּינואָן אוָז אי אַ געפֿאַהר צוּ וועָרעֶן דעַרטרוּנקעֶן . -- זײַ אָרדנעָן זיַך אײַן אוֹיפֿץ בּעֲסטעָן אוֹפן מיָט די זאַכֿען, װאָס הי האָבּעָן געַבּראַבֿט פֿון שיף , אוּן פֿעָרבּעֶמעָרן זײַעֶר ר לאַגעַ - ראָבּיִנזאָן וועָרט אַ טשעָסלעָר, אַ בּעָקְעֶר, אַ שמיד אוּן | אַנ'עֶרד-אַרבּייַטעָרי + + + + + . + + 6 406 עָלפֿטעֶס קאַפּיטעָל, --- אַ צוזאַמעַנשטוֹים מִיט ויִלדעָ. - ראָבּיַנזאָן ראַמעֶוועָט אַ שפּאַניעֶר , -- אַ צװויועָנדיְגעֶר יוֹם.טוֹב .. -- פֿרײַטאָנ'ם פֿאָ. מעָר גיִט טעָן אַ נאָמעֶן דאָנעֶרשטאָג, -- דעֶר שפּאַניעֶר פֿאָהרט מיט דאָנערשטאָג'ן צוּ איָהם אַהיִַם בּרעֲנגעֶן נאָך | שפּאַניעֶר , װאָס זעֶנעָן דאָרט איִבּעֶרג עֶבּליִבּעֶן , -- ראָבּינ. זאָן שרײַבּט פֿאַר הי אַ געָועָיץ.. + + . . .5 22ן צװעָלפֿטעס קאַפּיטעֶל,--עָם אי אָנגעֶקוּמעֶן אַנ'אַראָפּעַאיְע שוף = -- ראָּונואָן לוּמט צוּ הולף דעָם קאַפּוטאַן פֿון שיף אוּן שטילט אײַן דעָם בּוּנט ,-- צוויו שפּאַניעֶר מאַכֿט עֶר פֿאַר ד! בּעל-הבּתּים כּֿן איִנזעָל.-- ראָבּיַנזאָן פֿאָהרט צוּריק קיין איוראָפּאַ. , 159
ינ-
וי א
א יו 8 וו 4
2 א 5 י : עָר
ערשטעס קאַפּיַטעל. קראַבּינואָן פֿאָהרט קײַן לאָנדאָן און פֿון דאָרט קײַן ּגנַּאוְנְאֵעָ,- אין מאַדעָאיראַ פֿעָרלאָזט עֶר די שיף זאוּן וויֵל רײַועֶן קײַן בּראַזיַליעֶן, - די שיִף וועָרט יצוּבּראָבֿעֶן איִן מיטעָן יִַם, נאָר ראָבּיַנזאָן וועָט
געֶרעֶמעָט אוֹיף אַ וואוּנדעָרליפֿעָן אוֹפֿן,
מיַט. פֿיִעל יאָהרעֶן צוּריִק האָט אין האַמבּורג נעֶלעֶנּט אַ סוֹחָר מיטץן נאָמעֶן ר אָבּ קָנזאָן - עֶר האָט נעָהאַם דרײַ זיִהן. דֹעָר עֶרשטעֶר האָט זך געָנוּמעֶן איִן זיַן אַרײַן צוּ וועֶרעֶן אַ סאָלראַט, אוּן אַז עֶר איז אוֹיפֿגעואַק: סעָן, האָט עֶר אַרײַנגעְטרעֶטעֶן איִן אַ פּאָלק זעֶלֹנעֶר אוּן איַן אַ מלחמה פֿון / די דײַטשען מיט די כֿראַנצוֹזעָן איז עֶר דַעֶר'הַרְג'עֶם געְװאָרעָן, דעָר עװױַטעֶר האָט געֶװאָלט וועָרֹעֶן אַגרֹיסעָר געָלעֶהרטעָר, אַ פּראָפֿעָסאָר, וּן עֶר האָט זיַך זעָהר גוּט אוּן וֹעָהר פֿלײַסיג געֶלעָרעֶנט; האָט עֶר אֶבּעֶר אײַנמאָל, וועָן ער איז געוועָן צוּהיצט, אַ טרונק געטהוּן קאַלט װאַסעָר,
6 עֶרשטעָם קאַפּיַטעָל , אוּן רעֶרפֿון האָט עָר געָהאַפּט אַ שטאַרקע -פֿעֶרקיָהלונג אוּן אוִן געָשטאָר= בֹּעָן פֿון שװינרזופֿט,
אוצט איז איִבּעֶרנעֶבּליִבּעֶן נאָר אײַנעָר, דעֶר ייִנגסְטעֶר, עֶר האָם געֶהייסעָן ק ר וּ ז אָ, אוּן װײַל עֶר אין געֶבּליבּעֶן אײַנאײַנצוגעֶר, האָבּעֶן די אומג ליִקליכֿץ עֶלטעֶרעֶן געלעֶנט אוֹיף איָהם גרויסע האָפֿנונג, זײַ האָבּעֶן איָהם ליעב געָהאַט אוּן אָבּנעֶהיִט װיַ דאָס שװאַרצאַפּעֶל פֿון אוֹיג, אוּן איִבּעֶר זײַעָף + גרוֹיס ליַעבּשאַפֿט צוּ איָהם האָבּעֶן זײַי איָהם, לײַרעֶר, צוּפֿיַעל נאָבֿגעָנץ= בּעֶן, איָהם געֶלאָזט טהוּן, װאָס נאָר עֶר האָט געֶװאָלט, װאָס איָהם האָט זיך נאָר געֶנלוּסט, דעֶריִבּעֶר איז עֶר געֲוועֶן ועָניג געָלעָרעֶנט, איִז אַרוּם? געָלאָפֿעָן איִבּעֶר רו גאַסעָן, -- אוּן האָט גאָרנישט געֶקעֶנט, אַזֹי אי ראָבּיַנזאָן אױפֿנעװאַקסעֶן אוּן װאָס פוּן איָהם וועָט זײַן אין געָעָך ור פֿאָרְאוֹים צו זאָגעֶן ,
- דֹעֶר פֿאָטעָר האָט נעװאָלט, עֶר זאָל זײַן אַ סוֹחר , אֶבּעֶר צוּ דעָם
האָט ראָבּיִנזאָן נישט געָהאַט קײַן שׁוּם געֶפֿיָהֹל, איהם איז מעָהר געָפֿעֶלעֶן געְוועְן צוּ בּעֶרײַזעֶן די גרוֹיסץ װעָלט אוּן צוּ זײַן אין פֿעֶרשיִערעָנעָ לעָני דעָר, וי זיִצעֶן שטְעֶנדיג אוֹיף אײַן אָרט אוּן האַנדלעֶן,
-- פֿיעל בּעֶסעָר אוּן לְיַעבּעֶר איז -איַן די װײַטעָ װעָלט צוּ רײַזעָן, -- פֿלעָנט עֶר זאָגעָן ול אַלץ טאָג קעֶן מעֶן זעָהן אוּן העֶרעֶן נײַעָם,
אֶבֹּעֶר דאָס אין געָואָגט נעֲװאָרעֶן אֶהן איבּעֶרלעֲנוּנג, װײַל װאָס האָט אַזאַ מין ייִננעָל געָקעֶנט אוֹיפֿטהון אן דער װײַטעָר, פֿרעָמדעֶר וועָלט? װעֶן מעָן וויל אין פֿרעָמרעָ לעֶנדעֶר זוכֿעָן גליִק, - מוּז מעֶן זיך דַעֲרְצוּ צוּגרײַטעָן, מוּן מעֶן פֿיַעל קענטשאַפֿט האָבּעָן, בּעָיִצעָן פֿיעל שפּראַכֿעָן , - אוּן וועֶנעֶן דעָם האָט ק רוּזאָ בִּיז אַהעֶר גאָר וועַניָג געַטראַפֿט, חאָטש עֶר איז שוֹין זיעבּעֶצעָהן יאָהר אַלְט געָוועָן, טאָג:טעֶנליִך האָט, עֶר נעָמוּטשעָט זײַן פֿאָטעָר, עֶר זאָל איָהֶם לאָז פֿאָהרעֶן, אֶבּעֶר רער פֿאָ. טעֶר האָט דעֶרפֿון ניִט געֶװאָלט העֶרַעָן. יו
אײַנמאָל, אין אַ שעֲנעֶם. טאָג,. - וועֶך קרוזאָ. אין אַרוּמגעָלאָפֿען אַרוּם בּרעָג , וואוּ די שיפֿעָן זעָנעָן געָוועֶן געָאַנקעֶרט, האָט עֶר דאָרטעָן געָטראָף פֿעָן זײַנעָם אַ חֵבָר, אַ שיפֿסמאַן' אַ זוֹהן, וועֶלפֿעָר האָט בּעֶדאַרפֿט 'מים זײַן פֿאָטעֶר אָּפֿאָהרעָן קײַן | לאַנדאָן , דָעֶר שיפֿסמאַנ'ם זוּהן האָט איָהם גע פֿרעַנמ, צי וויל עֶר ניִשט מיט פֿאָהרעֶן , /,מִיִטץ, גרעֶסטּעַן פֶֿרגעֲנינֵן", האָט זיך אָנגעֶהאַפּט קרוּואָ, ,אֶבּעֶר טײַנץ עֶלְטעָרעָן ועָלעך ניט אײַנשט ! מעָן אוֹיף דעָם",
= יאבוגזטו. י 7
- ,עָט",. האָט. דעֶר חבר. גאָט ,א גרויסע זאָך ! װאָס. איז דאָ. אַזוֹי 4 -אין דרײַ װאָכֿעָן אַרוּם זעָנעֶן מיֶר. װיַעדעֶר דאָ צוּריִק, אוּן רײַנעַ עֶלְטעֶרעֶן קעֶנסטוּ געֶכּעֶן צוּ װיסעָן, װאוּהן דוּ בֹּיוט געֶפֿאָהרעָן", -- ,אבּעֶר כֿ'האָּ דאָך קײַן געֶלד ניִט', - ,דאָס מאַכֿט ניִשט אוֹים', האָט איָהם נעֶעֶנטפֿעָרט דעָר חבר, א וועֶנעֶן דעָם וועָלעֶן מיַר, בּרוּדעֶר, שׁוֹין דוּרפֿקוֹמעָן, איך נעָהם דיך אוֹיף מײַנץ הוֹצאוֹת",
דעָם יוּנגעָן ראָבּיַנזאָן איז די זאַך שטאַרק נעָפֿעלעֶן געָװאָרעָן, אָט איִן נעֶקוּמעְן די צײַט אוּן עֶר ועָם האָבּעֶן דרי מענליכֿקײַט צוּ זעָהן 7 שׂעֲנעָ װײַטע ועֶלט! | י
עֶר האָט זיך אַפֿיֵלוּ דעָרמאָנט אָן זײַנעָ עֶלטעֶרעֶן, װאָס וועָלעֶן זײַן בּײַז אוֹיף איָהם, אוּן וועלעֶן האָבּעֶן פֿיִעל צעַר, אֶבֹּעֶר דאָס האָט איָהם ניִשט אָבּנעָהאַלטעֶן, אוּן נאָך אַװַלץ קלעָהרעָן האָט עֶר אוֹיסנעֶשריִעָ צוּ זײַן חבר} -. /
- אוך פֿאָהר מיט דיַר מיִט, קוּם אַרײַן און שׂיִף !
כּרי צוּ בּערוּהיגעֶן זַנעָ עֶלטעָרעָן האָט עֶר נעֶבּעֶטעָן אײַנעָם, אַו וועֶן עֶר װעָט שוֹין אָבּפֿאָהרעָן, זאָל עֶר נעָהן צוֹ זײַ אוּן זאָגעָן, אַן עֶר איז אוֹיף אַבּיְסעָל צײַט אַװעֶקנעֶפֿאָהרעֶן קײַן עַננלאַנר, זײַ זאָלעֶן זײַן רוּהיג,
װײַל עֶר װעָט דאָרט לאַנג ניִט זוֹימעָן, אוּן װועָט בּאַלד צוּריִק קוּמעָן,. - פֿרעָהליַך אוּן לוּסטיג שפּריַנגעֶן בּײַדעָ חברים אין שיף אַרײַן, רי מאַטראָזעָן ציִהעֶן אַרוֹים די אַנקעָרם, שפּרײַטעָן אוֹים רי . זעגעֶל, רעָר וויִנר הײַבּט אָן די שיף צוּטרײַבּעָן אוּן דורך זעָקס קאַנאָן:שאָסעָן זאָגט דער קאַפּיטאַן דעֶר שטאָרט ; יי יו
,זײַ געֶווּנר!*
ס'איז געֲוועֶן אַ שעֲנעֶר טאָג, דער װיִנד האָט געכּלאָען און רעָרי זעֶלבּעֶר ריפֿטוּנג װאָס די שיף איָז געָגאַננעָן, דעֶר װיִנר טרײַבּט די שיף אוּן זי רוּקט זיִך אַלץ װײַטעֶר אוּן בּיִסלעָכֿװײַז פֿעָרשויִנדעָן פֿון אוֹיג . די הײַזעָר, די שפּיִצעָן פֿון די טהוּרמעָם,
. אוֹיפֿץ צװײַטעָן טאָג זעָנעֶן זײַ שׁוון געָוועָן װײַם איַן ים { אוּן ראָבּיָנ. זאָן. האָט נאָר געָזעָהן פֿאַר זײַנעָ אוֹינעֶן היִמעֶל אוּן װאַסעָר. דאָס לאַנד איַז איִנגאַנצעֶן פֿעָרשװאוּנדעֶן געֶװואָרעֶן פֿון אוֹיג, נאָר דער ליכֿטטוּרם פֿון דֹעָם איַנזעָל העֶלגאָלאַנר האָט געפֿינקעָלט פֿון דערווײַטעָנם, בּאַלר איַן עֶר אֶבֹּעֶר אוֹיך פֿעָרשװאוּנדעָן געװאָרעָן, אוּן װאַסעֶר אוּן היִמעָל האָט אַרוּטגעַריִנגעָלט די שיף,
8 עֶרשטעֶס קאַפּיִטעָל ,
צװײַ טעג נאָפֿאַנאַנד אין נעָוועֶן זעָהר אַ שעֶן וועֶטעֶר. מיַט אַ גוּטעֶן װיַנר, אוֹיפֿ'ן דריטעָן טאָג זעֶנעֶן געָקוּמעֶן פֿיַנסטערע װאָלקעַן אוּן האָבּעֶן בּעֶדעֶקט דֹעָ ! גאַנצעָן היִמעָל, עָם האָט אָנגעהוֹיבּעֶן צוּ בּליִצעָן, אוּן דעֶר גאַנצעֶר היִמעָל איז װי מיִט אַ העָלעָשׁ פֿײַעֶר געֶוועֶן אָנגעֶצוּנדעֶן, אַ דוּנער נאָך אַ דוּנעֶר האָט געֶקנאַלט, געָהאַקט, געֶקראַכֿט אָהן אוֹיפֿהעָר, אוּן האָט אַ מיִנוּט אוֹיפֿנעָהעֶרט -צוּ. בּלנְצעֶן, . איַז געֶװאָרעֶן פֿיַנסטעָר, װ!. אין דֹעָר . שװאַרצסטעֶר , פֿינכטעָרסטעָר נאַפֿט, רדעֶר רעֶנעֶן דאָט געָגאָסעֶן פֿון דעֶר הוֹיך איַן נאַנצע שטראָמעָן, דעֶר װיַנד האָט איבּעֶר'ץ ים שטאַרק געֶריִסעֶן , די פֿװאַליעָס האָבּעֶן זיך אוֹיפֿגעטוּרעֶמט איַן דעֶר הוֹיך, וי גאַנצעַ הײַזעָר, די שיף האָט זיך געװאָרפֿען אַרוֹיף אוּן אַראָבּ, דאָ האָט אֹיָהר אַ כֿװאַליעָ הוֹיך איַן די לו8ט אוֹפֿגעהוֹיבּען, אַ צװײַטץ האָט אֹיָהר טיִעף איַן אָבּגרוּנד געָשלײַדעָרט, דאָ איַן זי געֶלעָנעֶן אוֹיף אײַן זײַט, אוּן איִן דֹעָם זַעֶלבּעֶן אוֹיגעֶנבּליִק קוּמט אַ כֿװאַליעָ אוּן װאַרפֿט אֹיָהר אוֹיף אַ צװײַטע זײַט, די מאַטראָזעָן האָבּעֶן זיך געדאַרפֿט אָן עָפּיִם אָנהאַלטעָן, אוּם אין ועֶרעֶן אוֹינעֶנבּליִק ניט אַרײַנצוּפֿאַלעָן איִן דעָם רוֹישעֶנריָג עֶן,, בּרוֹיזעֶנדיָגעֶן יִם אַרײַן, צוֹ אַלעָ צָרוֹת האָט נאָך ראָבּיַנזאָן פֿון דעָם װאַרפֿעָן און שלײַדעָרן גע: קראָגעָן די יַםקראַנקהײַט, אוּן עֶר האָט זיך געָפֿיִהלט אַזֹי שװאַך אוּן עָלעָנֵר, אַז עֶר האָט געֶמײַנט, אַן זײַן לעֶצטעַ מינוּט אין שוֹין געָקוּמעָן,
אוּן עֶר האָט געֶװוײַנט אוּן געִיאָמעֶרט פֿאַר שרעָק אוּן אַנגסט} -
-- טײַנע מײַעֶרעָ עֶלטעָרעָן! מײַנע אֶריִמעָ גוּטעָ עֶלטעָרעֶן! איך וועָל אײַך שׁוֹין מעָהר ניִט ועָהן! קײַנמאָל ניַט זעָהן! אָ! פֿאַרװאָס האָבּ. איך דאָס גאָרניַט פֿעָרשטאַנעָן אוּן זיַך געֲלאָזט אָבּנאַרעָן! אָ, װי |טנעף איַז מײַן עֶלעָנֹר, מײַנע טײַעֲרעָ עֶלטעָרען!.
טראַך! טראַך! פּלוּצלונג איִז געֶלעֶכֿעָרט געֶװאָר עֶן ֹער פֿאָררעָק פֿון שׂיִף , אוּן דאָס װאַסעָר האָט געֲנוּמעֶן אַרײַנשטרעָמעֶן פֿון אַלעָ זײַטעָן,
די לײַט, װאָס זעֶנעֶן געֲוועָן איַן שיף, האָבּעֶן רי העָנר געָבּראָכֿעָן, געָיאָמעֶרט, גאָט געֶבּעֶטעֶן, עֶר זאָל מיִט זײַ טהוּן חֶסָד אוּן זײַ מצִיל זײַן שן טוֹיט, | - 1 | | ,מיַר זעֶנעֶן אַלעָ פֿעָרלאָרעָן, דאָס װאַסעֶר קוּמט פֿון אַלעָ זײַטעֶן, נאָט, האָבּ רהמנות, װײַז אונז אױעָג, גִיַבּ אונז נים אָבְּ איַן די מײַלער פֿון די רוּנגעֶריִנעָ פֿיַש", האָנּעָן זיך פֿון אַלע װויַנקלעֶך געָהעָרט פֿעֶר= צװײַפֿעָלטע שטימען, |
,װאָס הײַסט ראָס, מיר זעָנעֶן טאַקי אַלץָ פֿעָרלאָרעָן, האָט אוֹים?
ראָבּיַנואָן. ה 9
געָשריַעֶן מיִט / טוֹיט-שרעָקעֲניִשׁ ראָבַּנזאָן, - דעָר' ישטורם. האָט! ערו דעָם מאַס סטבּוֹים צוּבּר אָנ אוֹיף שטיקלעָך, | יי = == -מור ועֶנעֶן אֵלֹעָ פֿעָרלאָרעָן, -- קלינגעָן -די שמומעָך און דֹעִם חהוּעֲבוֹהוּ פֿון װאַסעָר. אוּן היִמעָל, - ר וי ,די שיף האָט געֶפּלאַצט,, אוּן דאָס װאַסעֶר אי אַרײַן. וֹיף אַ פֿום די הוֹיך", | | | דערהעָרט רי לעֶצטע וועֶרטעֶר אִיַז רגבּינזאָן גפֿאַלץָן אין חַלָשׁות, די מעָנשעָן, װאָס זעָגעֶן געָוועֶן אוֹיפֿץ שיף, האָבּעֶן זיך. פֿלײַסיג. געָנומעֶן יי יי צוּ דעֶר אַרבּײַט, מיט פּאָמפּעֶן האָט מעֶן ראָס װאַסעֶר אוֹיסגעֶשעפּט, כּדי די שיִף זאָל זיך קעֶנעֶן האַלטעָן אוֹיפֿץ װאַסעָר, אוּן נים
אי
א :
- א
א טש א = ר 2 אטא א / 2 ' : 0 2 : א א אי א יוג . װ ווא = -
אַרונטער נַעָהן צוּים גרונד, דערװײַל איז פֿערבּײַ ראָבּינזאָנען דוּרכֿגעָנאַנגען אַבּאָצמאַן אוּן, = רעֶרזעֶהעֶנדיָג - איהם. רוהיג פּיענען, | האָט עֶר -אַיָהם אַ שטאַרקען - שטוים געָטהוּן אוּן האָט געאָגט: - דוּ שעָנעָר מעָנש,. וואָם שלאָפֿסטוּ! געָה זעָה, וי דײַנע בּרידעָר ראַנגלעֶן זיך מיִט'ץ טוֹיט - געָה, העָלף זײַ, געשוויִנר שטעָה אוֹיף אוּן העֶלף אוּנז זיַך ראַטעֶװעָן+. ..
| ראָבּונזאָן האָט זיך מיָט מיָה אוֹיפֿגעְהוֹיבּעַן און האָט זיך אוֹיך גע | שטעָלט פּאָמפַּעֶן דאָס װאַסעָר, דעָרװײַל האָט דעָר קאַפּיטאַן געֶהייסען שיסעָן פֿון קאַנאָנעֶן, כּדי צוּ געַבַּעֶן ויִסעֶן רי פֿזַרבּײַ-געַהעֶנריִגעַ. שיפֿעַן,
10 עֶרשטעָם קאַפּיטעַל,
5 עסי=ו
אד זײ געָפֿינעֶן זיך אין ! אַ גרויטעֶר געֶפֿאַהר, ראָבּיִנזאָן האָט ניִט געָוואוּסט, װאָס דעֶר דאָזיַגעֶר קנאַל בּעֲרײַט, אוּן עֶר האָט געָמײַנט, אַז די שיף און צוּשאָטעָן געָװואָרעֶן, אוך עָר אוז ויֶערעֶר געָפֿאַלעָן און תַלָשֶת! , / | | = מ'האָט. געט טרועבּעֶן דאָס װאַטעָר יט" עָר גרעֶסטער פֿלײַסינקײַט,
אָבֹּעֶר דאָס וואַסעֶר און געָוואַקסעֶן אַלץ. הַעֶכֿעֶר אוּן העָכֿעֶר אוּן 'מיט איָהם די געֶפֿאַהר דעָרטרוּנקעֶן צוּ וועָרעֶן, מעָן האָט געָנוּמעֶן אַרוֹיסװאַרפֿעָן פֿון שי אין ; װאַסעָר אַרײַן אע זאַכֿעָן און לאַסטעֶן נאָר אוֹיךְ דאָס האָט נישט געֲהאָלפֿען , הי
דעָרװײַל האָט אײַן אַנדעֶר שיף דעֶרהעֶרט דעָם שטאַרקעָן נוֹיט:שאָם, אוּן האָט אַװעֶקגעֶשיִקט א רעָטוּנגס:שיֿ; עֶל, אֶבֹּעֶר דֹעֶר שטורם האָם ניִשט געָלאָזען דאָם שיפֿעָל צוּקומען,. אוּן די פֿואַליז עֶם האָבּעֶן עֶס געֶשלײַרעָרט, וי אַ שפַּעֶנדיֵל אַהעֶר אוּן אַהיִן, אֶבֹּעֶר געֶרוּליָג האָבּעֶן די דאָויָגעָ כּראַוועָ יוּנגעֶן געֶקעֶמפּפֿט מיָט די רוֹישעֲנדעָ װאַסעָר:בּעָרג, וועָלכֿעָ האָגעֶן יעֶדעֶן אוֹינעֶנבּליִק געֶדראָהעָט צוּ פֿעֶרשלונגעֶן זײַ צוזאַמעָן מיט דאָס אי
אַ לאַנגע צײַט האָט געֶדוֹיעֶרט בּיִז זײַ האָט געֶלוּנגעְן צוּ קומען, זײ זעֶנעָן געֶקוּמעֶן ניִט װײַט פֿון איָהם האָנּעֶן זײַ איבּעֶרגעֶוואָרפֿעָן קונאי טעָן אוּן מ'האָט זי צוּנעֶצוֹינעָן צוּים שיִף,
ווֹעֶר ס'האָט נאָר העֲנד אוּן פֿיִם געָהאַט און געֶלאָפֿעָן פֿון דער זיַנקעָנדיְגעֶר שיף, אוּם זיִך צוּ ראַטעֲוועֶן פֿון דֹעָם שרעָקליִכֿעָן גרויזאַמעֶן טוֹיט, ראָבּינזאָן האָט זיַך ניט געקעֶנט שטעֶלעֶן אוֹיף רי פֿיִם, האָבּעָן אוֹיף איָהם רחמנוּת נעָהאַט די פֿרעָמדע מאַטראָועֶן אוּן האָבּעֶן איָהם איבּעִיג עטראָגעָן איַן קלײַנעָם שיפֿעָל,
קוֹים זעָנעֶן זײַ מיט'ן קלײַנעָם שיפֿעֶל אַװעָק, האָבּעָן זײַ אַלעָ גי זעָהן, וי יעֶנעָ גרויסע שיַף איז אַראָב צוּ'ם גרוּנד, |
צוּ'ם גליָק האָט זיך דעֶר שטוּרם אוֹיפֿן ים אײַנגעֶלעֶגט, וועָן ניט, װאָלטעָן זײַ מיִט דעָם קלײַנעָם שיפֿעֶל אוֹיך דעָרטרוּנקעָן געָװאָרעָן, אַזוֹי װיַ די װאָס זעָנעֶן געבּליִגעֶן איַן דעֶר גרוֹיסעֶר שיף, דאָס קלײַן שיפֿעָל ! איִז דעֶרצוּ נאָך געָוועֶן פֿול אָנגעפּאַקט מיָט מעָנשעָן, עֶנדליִך נאָך גרויסץ מיָה אוּן געָפֿאַהר אין געָקוּטעֶן ו אָס קלנע -שיפֿעָל צוּ דעֶר גְרוֹיסעֶר ניִשט געֶשׁעָריִנטעֶר שיף, ואוּ מ'האָט אַלעָמען אוֹיפֿג עָנוּמעֶן זעָהר פֿרײַנדליך, געֶגעַכּעַן זײַ צוּ עֶסעֶן אוּן צוּ טריָנקעָן, אוּן די שִׂיִם אוָז ויִעדעָר. אַװועָק ! מיט אַ רוּהיִגעֶן שטילעָן ויִנד, הי |
= און עֶטליִפֿץָ טעָג אַרוּם זעָנעֶן. זײ געָקוּמעֶן קײַן לאָגדאָן,. אוּן /ו גרוֹים איז געֲוועֶן זײַעֶר פֿרײַד, וועָן זײַ האָבּעָן דעָרזעָהן די יַבָּשָׂה, ילע האָבּעָן. זיך אַרוֹיסגעֶשאָטעֶן אוֹיפֿן בּרעָג, וי נאָר מ'האָט די אַנקער אַרוֹים* געָואָרפֿען . יראָבּיִנזאָן אוז נלײַך ךְ אַוועֶק בּעֶקיּקְעֶן די גרוֹיסע שטאָדט לאָנדאָן לאַנג אי עֶר גענאַנגעֶן איבּעָה דו בּרײַטעָ רײַכֿעַ נאַסעָן עֶנטציִקט אוּן פֿעָר. וואוּנדעָרט פֿון די פֿיִעל אַנטוִקעֶן. װאָס עֶר האָט געָעָהן}, עֶנרליִך האָט
עֶר ידעָרפֿיַהלט ! הוּנגעֶר אוּן איז אַװעֶק צוּ דעֶם קאַפּיַטאַן , מיט' וועֶלכֿעָן עֶר איַז געָקוּמעֶן, בּעֶטעֶן, אפֿשר וועֶט עֶר איהם װאָס עֶסאיז געֶבּעֶן צו עֶסעָן, ! דעֶר קאַפּיַטאַן האָט איָהם אוֹיפֿג ְנוּמעֶן זַעֲהר װאַרם, זעֲהר נאַסט? פֿרײַנליך, געֶמאַכֿט פֿאַר איָהם אַ מאָהלצײַט, האָט זיך רערט : צוּ' װיִסעָן דעָם ציעל פֿון זײַן רײַזע.
דאָ האָט ראָבּיַנזאָן דעָרצעָהלט' די גאַנצע געשיֿטע דעֶרצעָהלט אָפֿעָנהאַרציג , אַז קײַן שוּם גַעֶשעֶפֿטעֶן האָט עֶר און לאָנדאָן ניַט געָהאַט, אַז געֶפֿאָהרעֶן און עֶר צוּליִעבּ זײַן ! אײגעָנעָם פֿעֶרגעֶניגעָן , אוּן אָהן די עֶלטעָרעָנס װויִסעָן, אוּן איצט וו עֶר אַלײַן ניט, װאָס עֶר זאָל אָנ הײַבּעֶן
צוּ טהון , יי | | | דעֶרהעֶרט די דאָזיגעָ. וועֶרְטעֶר איז דֹעֶר שיפֿס-קאַפּיטאַן נעָואָרעֶן אוֹיסעֶר זיִך , . ֵ
| - אָהן די עֶלטעֶרעָנם וויִסעֶן אָכּטהוּן אַזאַ זאַך ! -- האָט עֶר עשר עֶ מיַט בַּעם, טאַטע פֿאָטעֶר אין הימעָל! פֿאַרװאָס האָנ איִך דעָרפֿון פֿרַיְהעֶר ניָט געוואוּסט ? איִך װאָלט אַזאַ נאַרעָשֹׂעָן בּאָד:יונג ניט מיטנע: נוּמעֶן איַן װועָג אַרײַן!. דוּ י נאַרעֶש ייִנגעֶל,. צי װײַסטוּ,. װאָס דוּ האָסט רא אָבּגעָטהוּן 5 ' = ראָבּינזאָן איִז געָשטאַנעָן פֿעָרשעָמט מיט אַראָבגעלאָוטע אוֹיגען אוּן האָט. יגעָהעָרט 'דעָם: שיפֿס קאַפּוטאַנם מוסר ,. אוּן דעֶר שיפֿס:קאַפּיטאַן האָט אַלץ :װײַטעֶר איָהם געשטר ראָפֿט, אַז זײַן אומרעָכֿט קעֶנעֶן די עֶלטעֶרעָן איז 'אוּנגֲהוֹיעֶר. גרוֹים, אוּן זײַן גאַנץ. אימֿיהרוּנג איז קינדעָרישנאַריש, אוּן בי װואַנעָן עֶר וועָט אוֹיף אַלעָ זײַנע טהאַטעֶן ניט. האָבּעֶן קײַן מִרָמָה, בּיז װאַנעָן זײַנע עֶלטעָרעֶן וועָלעֶן איָהם. יניִט פֿעֶרגעֶבּעֶן די שוועָרעָ זיַנר, װאָם עֶר אוו קעֶגעֶן זײַ בּעָנאַנגעֶן, וועָט שֶר זײַך פֿעָרװאָ געָלט אוֹיף דעו ר וועָלט | אוּן קײַן זאַך וועט איָהם ניִשט ניִלטעֶן. ! אוֹיסהעָרעָנדיָג די אַלְעָ רײַד פֿון שיפֿטײקאַפיטאַן , האָט ראָבּינזאָן געװוײַנט מיט בּיטעֶרעָ !רעָהרעָן י אוּן מיִט אַ טרוֹיעֶריָעֶר שטיִם האָט עֶר געפֿרעָנט:י- -/
12 עֶרשטעָס קאַפּיִטעָל, . | -- אָבּעֶר זאָנט מיָר, איך בּעֶט' 'אײַך, גוּטעֶר מענשליװאָס יזאָלאיך . איִצטעֶר שרוּן } | - איִצטעֶר1 -- זאָגט דעֶר שיפֿס -קאַפּימאַן, מוּזטוּ צוריִקפֿאָהרעֶן קײַן האַמבּורג,, זאָלסט פֿאַלעָן פֿאַר די עֶלְטעֶרעֶן צוּ דרי פֿיַם, אוּן קוּשעֶן זײַ די העָנר, אַז זײַ זאָלען דיַר מוֹחל זײַן די פֿיַעל לײַדעָן אוּן האַרצ: זועָהטאָג, װאָס. דוּ האָסט. זײַ מיִט. דײַן פֿאָהרעֶן פֿעֶרשאַפֿט. | -- וועֶט איָהר מיך דעָן וועֶלעֶן צוּריק נעָהמעֶן קײַן האַמבּורג} -- האָט ראָבּיַנזאָן געפֿרענט, | === -- אוִך ?. ואוּנדעָרט זיַך דעֶר שיפֿסקאַפּיטטן, -- האָסטוּ דֹעֶן פֿעָרגע: -סעָן,, אַז מײַן שיף און אוּנטעָרגעָנאַנגעֶן ? אוֹיף דעֶר עֶרשטעֶר אוּן בּעְֶטעֶר שיִף װאָס געָהט קײַן האַמבּורג, זאָלסטוּ זיך זעֶצעָן אוּן טאַקץָ גלײַך הײַנט, ניט אָבּלעֶגעֶן אוֹיף מאָרגעֶן, | | | = -- אָבּעֶר. איך האָט ניִט קײַן געָלד, -- האָט ראָבּיַנזאָן שטיל געָזאָגט, -- -ט וועָל איך דיר לײַעֶן, - האָט געָעֶנטוועָרט ידעֶר שיפֿם? | קאַפּיַטאַן . -- ' : עֶר האָט איָהם גנעב נַעָלר אוּן גלָהייסעֶן נעהן גלײַך צוּ'ם בּרעָג ! אוּן בּעֶשטעֶלעֶן אַנ'אָרט. איִןדעֶר שיף, פֿאַר'ן אַװעָקנאַנג האָט עֶר נאָך צוּ. איהם געֲואָגט, אַז אוֹיכּ זײַן תּשׁוּבה וועָט זײַן פֿון גאַנצעֶן האַרצעָן, וועָט אֵיָהם. נאָט העֶלפֿעַן, . אוּן. זײַן. צוּריִקוועָג װועָט זײַן גליקליך,. ניט אַזֹי וי דאָס פֿאָהרעֶן קײַן לאָנדאָן, עֶר האָט אֹיָהם פֿרײַנדליַך געֶדריִקְט די האַנ אוּן האָט אֹיָהם פֿון פולעֶן האַרצעֶן געְוואוּנשעֶן אַגליקליכֿץ רײַזע, === ראָבּיִנזאָן איַז אַװעֶק, אוּן געֲהענדיָג צוּ'ם בּרעָג, װאוּ די שופֿעֶן זעָנעֶן געָשטאַנעָן, איז עֶר געֲוועֶן פֿעָרזוּנקעָן איַן געֶראַנקעֶן, ,װאָס וועֶלעֶן זאָגעֶן מײַנע עֶלטעֶרעֶן* האָט עֶר בּײַ זיִך געָטראַפֿט, ,וועֶן איַך זאָל יעֶצט וויעדעֶר קוּמען אַהײַם, וועלען זײַ מיָר דאָס געֲוויִם ניִט שענקען אוּן וע לעָן מיך שװעָר בּעֶשטראָפֿעָן דלָרפֿאַר, װיַעדעֶר װעָלעָן לײַט פֿון מיַר לאַכֿעָן, װאָס איַך. בּיִן געֶקוּמעֶן צוּ. לויפֿעָן, ניִט אָנגעָזעָהן לאָנדאָן אַפֿיָלוּ, אוּן אַזוֹי פֿעָרזוּנקען איַן געָדאַנקעָן איָז עֶר שטעָהן געְבּליִבּעֶן, אוּן האָט ניִט געָוואוּסט. װאָס. פֿאַר . אַ בּעָשׁלוּם עֶר זאָל - אֶננעָהמעֶן , דאָ פֿאַלט איָהם אײַן, אַז עֶר דאַרף ניִשט אוּן טאָר. ניַשט אַװעֶקפֿאָהרעָן אַזוֹי שנעָל. אוּן עֶר וויָל שׁוֹין נעהן צוּרִק, קימען איָהם וויַעדעֶר אין קאָפּ דעֶם שיפֿסמאַנס רעָד, אוּן עֶר דעֶרמאָנט זיך, אַז װעָן עֶר וועֶט זיִך ניִט אוּמקעֶהרעֶן צוּ זײַנעָ עָלטעֶרעָן, װעָט איָהם זײַן שיקואַל פֿערפֿאָלגעֶן אוּן עֶר װועָט און
ראָבּיַנואָן. 3
גאָרניַשט מצָלִה זײַן, לסוֹף אי עֶר דאָך אַװעָק צו'ם בֹּרעָג אוּן דאָרטעֶן האָט עֶר דעֶרהעֶרט, צוּ זײַן גרוֹים פֿעֲרגעֶניִגעֶן, אַן אין האַמבּורג װעָט איַן דעָם טאָג קײַן שיפֿעַן ניִט אָבּנזָהן, דעָר מעֶנש, װאָס האָט עֶס אֹיָהם געָזאָגט, איַז געָוועָן אַ דוּרפֿפֿאָהרעֶר פֿון גוּאיְנעָאַ, ראָבּיַנזאָן איִז דעָם ראָג זיַגעֶן מעָנשעֶן געֶפֿעֶלעֶן געָוואָרעֶן, אוּן עֶר האָט מיט אֹיָהם פֿעֶרפֿיִהרט אַ שמוּעָם, אוּן, אַז עֶר האָט זיִך דעֶרװאוּסט פֿון איָהם, װאָס פֿאַר אַחֲשָׁק עֶר האָט צוּ בּעֶרײַזעַן די װעֶלט, האָט עֶר איָהם פֿאָרגעֶלעָגט אַװעֶקריַועְן מיִט איָהם קײַן גוּאיִנעָאָ, | : לְַַּלָה האָט זיך. ראָבּינזאָן. פֿאַר דעֶם דאָזיגעֶן געָדאַנק געָשראָקען. װויערעָר זיך לאָזען אין דעֶר אוּמבּעֶקאַנטעֶר וועֶלט אַרײַן אֶהן די עֶלטעֶרעֶנס וויִסעֶן אוּן :5:5ט װיִעדעֶר אוֹיסשטעָהן אַזוֹינע אוּמגליִקען אוּן טוֹיטשרע: קעָניִש} אֶבּעֶר, אַז יעֶנעֶר האָט איָהם געָנוּמעֶן פֿעֶרזיכֿעָרן, אַז די רײַזע וועֶט זײַן זעֲהר -אַנגעָנעָהם, אוּן עֶר נעָהמט איָהֶם אָהן שׁוּם קאָסטעָן, 'דעֶרצוּ קעָן עֶר נאָך דאָרטעֶן פֿיעל געֲלד פֿעָרדיִנעָן, -- איַז די דאָרשט צוּם רײַזעָן װיִעדעֶר 'אוֹיסגן עָוואַקסעֶן בּײַ איָהם אין האַרצעָן, אוּן עֶר האָט פֿעָר= געֶסִייְן אָן פֿאָטעָר אוּן מוּטעָר, אָן די אַלעַ צוזאָגעָן נוּם;אוּן:פֿרוּם צוּ ווע רעָן רעֶר גרוֹיסעֶר פֿעָרלאַנג ,רײַזעֶן? אוּן זעָהן די װעָלט, האָט אַרוֹים? - געֶשטוֹיסעָן פֿון זײַן האַרץ אַלֹעָ געָפֿיִהלעֶן אוּן האָט איָהֶם איִנגאַנצעָן בּע העָרשט. אָכּעֶר עֶר האָט זיך דעָרמאָנט, אַז עֶר האָט וועַניג געָלֹר אוּן עֶר האָט געֲזאָגט;
-- אוִך האָכּ נאָר דרײַ פֿראַנק! װאָס קעֶן איך מיט אַזֹ וועָניִג געֶלד קויפֿעָן, אַז איִך זאָל וועֶלעֶן קעֶנעֶן מאַכֿעָן געֶשעֶפֿט אין יעָנעָם אָרט, וואוּהיַן איָהר פֿאָהרט ? יי - |
-- איִך װעֶל אײַך נאָך זעָקֹם פֿראַנק דעָרלײַעָן, - האָט עֶר איָהם
געשנטפֿעָרט , מיִט אַזאַ סוּמע קעֶן מען שוֹין קופֿען פֿיִעל זכ / אוּן דאָס מול זאָל נאָר בּעֶנליִקעֶן, קאָן מעָן דאָרט רײַך װעָרען... / :2
-- אוּן װאָס אַזוֹינם זאָל איִך אײַנקױפֿעַן?--האָט ראָביַנזאָן וויִרעֶר געפֿנבֿ
-- מעָהר נאָרניִשט, וי קלײַנ;גקײַטען -- לוֹיטעָר קלײַניגק זײַטעֶן;. -
אַלעָרלײַ שפּיַעלצײַג, גלעועָרנע קאָראַלעָן, מעַסערלעָךד, שעָרלעֶך, בּעָנֵי דעֶר -- אוּן דעֶסמ לײַכֿען, די שװאַרצץ אַפֿריקאַנעֶר האָבּעָן עָם אַזוֹי ליעבּ, אַז װײפֿועל דאָס איַז װעָרט, װעָלעֶן זײַ אײַך דעֶרפֿאַר געֶבּעֶן הוּנדעָרט מאָל מעָהר גאָלך , פֿנשבּנך אוּן אַנרעָרעָ טײֶַר זא װאָס בּײַ ײַ אי לאַנד איז רא |
14 | צִילְלצֶף קאצוצל, ..- אָ האָט שיין ראָבּינ נאָך מעָהר זיך נויִשט געֲואַקְעֶלט. עֶר האָט איִנגאַנצען פֿעֶרגעֶסעֶן אָן די ! עֶלטערעָן, אָן זײַנע פֿרײַנך אוּן זײַן הײמאַט, אוּן. איַנגאַנצעָן אָבּגעֶבּעֶנריג. ויִך ט פֿעֶרלאַנג,. האָט עֶר פֿרעָהליִך אוֹיִם. גָעֶשרֵען יי ר - איך פֿאָהר מיַט אײַך , קאפיט אַן! 2 2. ב 2 - עֶס געָהט, האָט געֶעַנטפֿעָרט דעֶר קאַפּוטאַן , מ'האָט זיך נַעָנעִם = די העָנד אוּן איָבעֶרג עָהאַקט, אֵלם צײַכֿעָן, אַז דאָס געֶט ונ = שלאָטען. געֶװאָרײן,
- ראָבּיַנזאָן. איִז שנעָל אַװעֶק מיִט זײַן געָלר און שטאָרט, האָט דאָרט אָנגעֲקויפֿט, - װאָס דעֶר קאַפּיטאַן האָט איָהם. געֶראַטהעֶן, אוּן און. אַ פֹאָרְ טעָג אַרוּם האָט דעֶר קאַפּיַטאַן. געֶהײַסעֶן . די אַנקעֶר. אַרוֹיסְציִהעֶן, - ס'איז געָוועָן |אַ גוּמעֶר װויַנד, אוּן די שיף איז בּשָׁלוֹם אַװעֶק, |
ראָבּיַנזאָנ'ס צװײַטע רײַוץ איז געווען מַזְל'דינעֶר וי ר עֶרשטע, אָהן שלעכֿטץ צופֿאַל עֶן איִז די שיִף מיִט גליק געֲקוּמעֶן צוּ דעָם. אוִנזעָל מאַדעֲראַ, די מאַטראָזעָן האָבּעֶן אַראָבּגעָלאָזט די אַנקעָרם, אוּן ראָבֹּיָנַ, זאָן, איִז אַרוֹיס אוֹיף דעֶר יַבָּשָה. | | : דאָס בּיֵלד, ווים האָט זיך עֶנטפּלעָקט פֿאַר זײַנע אוֹיגען , האָט אֲיָהֶם ;עֶנטציִקְט, אוּן כּעֶצוֹיבּעֶרט איִז עֶר געֶשטאַנעָן אוּן האָט געָקוּקט אוֹיף די בּעָרְג, וועָלכעָ האָנּעָן זיִך געֶצוֹיגעֶן אין. איין צוזאַמעֶנגעֶשלאָטעֶנעֶר 'קײַט, אוֹיף די בּוֹימעָר אוּן װײַנטטאָקען, מיִט וועָלכֿעָ דֹעֶר דאָינעֶר איני זְעֶל. אוִז אַזוֹי רײַך, אוּן עֶר האָט זיך ניִט געֶקעֶנט זאַט אָנקוּקעֶן ראָס שעַנעָ הִעֶרלֿע בּיֵלר, - מיט פֿעֶרג עֶניִנַעֶן האָט עֶר געֶגעֶסעֶן. רי וִיִסעָ, געֶשׂמאַקײ פֿאָלע װײַנטרויבּעָן, פֿון װועֶלכֿץ מעָן מאַפֿט רעָם רוהט מאַרעַראָי װוײַןי. : דעֶר שיפֿטקאַפ טאַן האָט בּעֶראַרפֿט. אוֹיף דעָם דָג |אינזעל פָֿר. בּרענֹנעֶן עֶטליפֿע װאָכֿעָן, װײַל די שיף אי צוּרוְאוּניָרט געָוואָדַּעָן. | אוּן
: 'האָט זי געֲמוּזט צוּרעָכט מאַפען, אוּן דאָס האָט שוֹין. ראָבּיִנזאָנ'עֶן. ניט גוּם גַעֶשׁעֶקט , אוּן עֶר האָט זיִך בּאַלר אָנגעְהוֹיבּעֶן צוּ לאַנגװײַלעָן. זײַן אונג. רוּהיְגעֶר גײַסט האָט ניִט געַקעֶנְט. רוּהען. אוּן האָט . געֶבּעֶננט נאָך.. גײַע עֶרטעֶר, נאָך נײַעָ געֶשעֶהעֶניִשעָן , איָהם האָט זיך, געֶװאָלט האָבּעָן פֿלינ: לעָן, כּדי עֶר, זאָל קעֶנעֶן מיַט אײַן מאָל, די גאַנצץ ווֹעֶלט דוּרכֿפֿליַהען,
יי דעֶרוויַל אוז אָנגעָקוּמֹעֶ פֿון ליְסאַכּאָן אַ פּאָרטוּנאַליִשעָ שיף, װועָלכֿץָ האָט בּעֶדאַרפֿט אַוועקגעהן קײַן בּראַזיליעָן, ראָבּיַנזאָן איז שנעָל. בּעָקאַנט
= בְּאָבִּי נואָן. 18
גאר מיִט דעָם. פֿיַהרעֶר פון דעֶר דאָזיגעֶר שיִף, האָט. איָהֶם אוֹים? -געָפֿרעָנט וועָגעֶן דעָם גאַנצעֶן לאַנד, אוּן דעָם יוּנג איז יהאָם : דאָזיגץ לאַנד שמאָרק. גַעֶפֿעֶלעֶן געֶװאָרעֶן, װײַל, װיַ עֶר האָט זיִך דעֶרוואוּסט,- פֿעָדמאָגט גאָר ראָרט ריַ מוּטעָר-עֶרר פֿיַעל נאָלד, אוּן עֶר האָט געֶהאָפֿט -צהּ קומען אוּן. אָגלעגעֶןן דאָרט פֿולע טאַשעֶן , װיַפֿיעל נאָר זײַן האַרץ וועָט גליסטען , אוּן עֶר האָט גְאָר ;געֶרְן געָװואָלט מיטפֿאָהרען, : אוּן וועֶרעֶן טאַקע דאָרטען. אַ גְרוֹיסעֶר נָבִיר ;דעָר, ; פּאָרטוּגאָלישער קאַפּיַטאָן האָט איָהם געֶװאָלט נעָה? מֹעֶן אָהן שוּם געָלר, איַז ראָבּיַנזאָן אַוועֶק צוּ דעֶם עֶנגליִשעֶן קאַפּיַטאָן , מים װועָלכֿעָן. עָר: איַז ; אַהעֶרּ געקוּמעֶן קײַן מאַדעָרעָ, אוּן וע לִכֿעֶר איז צוּ איָהם. געֲוועֶן. פֿרײַנדליך ,. אוּן. האָט אוהם רעָרצעָהלט זײַנץ אַלץ פּלִעֶנער, אוּן אַז עֶר וויֵל. פֿעָרלאָזעָן דעָם איִנזעָל אוּן אַװועֶקפֿאָהרעֶן. מיט דעֶר פּאָרטו: גאַליִשׁעֶר. שיף, דֹעֶר גוּטעֶר עֶנגליִשעָר קאַפּיטאַן האָט אוֹיף דעָם אײַננץ: שטומט, האָט איֵהם געֶשעֶנקְט דאָם געָלר, װאָס ראָבּונזאָן האָט בּײַ איִהם. געֶליהעֶן אין לאָנדאָן, דעֶרבּײַ האָט עֶר נאָך איהם נעֶנעֶבֹּעֶן פֿיִעל נוטע עָצוֹת אוֹיפֿץ וועָג, אָבּנטְועֶגעֶנט זיַך מיִט דֹעָם גוּטעֶן קאַפּיטאַן, איַז ראָבּיג זאָן אַוועֶקגעֶגאַנגעֶן צוּ דעֶר פאָרטונאַלישעָת -שיף, װועָלכֿץ איז שוֹין געָוועֶן גרײַט אָבּצוּשוויִמעֶן. : ץנ די עֶרשטעָ טעג אי דאָס פֿאָהרעֶן צוּגעָנאַננעֶן זְעָהר גליקליך. אֶכּעֶר מיט אַמאָל טיַן אָנגעֶקוּמעֶן אַ שרעֶקליִכֿעֶר. שטוּרם פֿוּן דרים:מזרח, וועֶלכֿעֶר האָט אָהן אוֹיפֿהעֶר געֲדוֹיעֶרט גאַנצעָ זְעֶקס טעָג, רי שִׁיִףם האָט אַזוֹי טיעף /פֿערבּלאָנדושעָט, אַז אַפֿילוּ דער שטייעָרְטאַן אַלײַן , ואָס פֿיְהרט דִי שיִף,, האָט ניִט געוואוּסט ,- איַן וועָלכֿעָר יעָק ,וועָלֶט. זײַ געפֿנען זיך איִצט, דֹעֶר קאַפּיַטאַן פֿון שיף האָט געָרעָפֿעָנְט, אַז /זײַ גע { ניִשט ווײַט פֿון. די. קאַראַיבּישעָ איַנזלען ,
. עֶרשְט. אוֹיף דֹעָם ויִענּעְטעֶן טאָג, װי ס'איז נאָר לפטוג. געװאָרען האָט, ; דע ר בּאָצְמאַן אָנגעָזאָגט דֹעָם עוֹלם פֿוּן שיִף די גוּטע בּשׁוּרה יַבָּשָׁה" . : ידעֶר גאַנצעֶר עילם;פֿון שיף האָט זיִך אַױוֹיסנעֶשׁאָטֵעֶן אוֹיף דֹעָם פֿאָר: דְעָק.;צוּ. זעָהן,. װאָס פֿאַר. אַ מין לאַנר דאָס איז. אֶבּעֶר איִן דעָם זעָלבּען אִוֹיג עָנבּליִק איִז זײַעֶר ר שְׂמֶחָה צוּשטעָרט נעֶװאָרעֶן, אוּן האָט זיך. אזן דער גרעָסטעֶר שרעָק פֿערװאַנדעָלט, עֶס האָט זיך דעָרהעָרט אַ שרעָקּליִכֿעֶר קראך, אוּן אַלְעָ װאָס זעֶנעָן געָוועֶן אַױף רֵעָם פֿאָררעָק, האָבּעֶן עָקִיען אָוא מיַן העֶפֿטיגעֶן שִטוֹים, - אַז גי זעָנעֶן: אַניַרעֶרגעָפֿאַלעָן צוּים בְּאָרעָן?, שיִף האָט זיַך אָנגעָשלאָגעֶן אוֹיף שפַרען , די ; הוֹישעֶנהיגע שיר
16 עָרשטעָס קאַפּ!טעָל,
פֿװאַליעֶס האָבּעֶן זיִך געֶנוּמעֶן רײַטעֶן איִן שיִף אַרײַן מיִט אַזאַ האַסט, האָבּעֶן אַזוֹי פֿיַעל װאַטעֶר אי פֿאָרדעָק געֶשפּריִצט, אַז ס'איז געֶוועֶן געֶפֿעָהרליַך דאָ צוּ בּלײַבּעֶן, אוּן רעֶר גאַנצעֶר עילם. ! פֿוּן שיף אין געלאָפּעָן בעָהאלטען זיִך איַן די קאַיוּטעָם,
די מעָנשען, זעָהעֶנדיַג דֹעָם שרעקל יִכֿעֶן טוֹיט שוֹין פֿאַר די אֹינען, האָבּעֶן אוֹיסג עֶבּראָכֿעֶן איַן אַ בּיִטעֶר געֲווין , די וועָהגעֶשריִיעֶן האָבּעֶן שטײ= נעֶר געֶקעֶנט מאַכֿעָן צוּנהעַן, נאָר קײַנעֶר האָט זײַ ניַט געָהעֶרט אוּן קײַנעָר האָט ניִט. געענטפֿעָרט , יי
|פּלוצלונג האָט מעֶן דעָרזעָהן, אַז די שיַף האָט איַנגאַנצעֶן נעֶפּלאַצט, די נאָהעַנטקײַט פֿון טוֹיט האָט אַלעֶמעֶן צוּנעֶנעֶבּעֶן מוּט, נגעֶשוויָנר האָט מעֶן אַראָבּגעלאָזעָן אַ קלײַן שיפֿעָל אוּן דעָר גאַנצעֶר עוֹלם איז פֿון שיף אין קלײַנעם שופֿעל אַרײַנגעֶשפּרוּנגעָן, דאָס קלײַנץ שופֿעָל האָט אֶבֹּעֶר ניט נעָף קעֶנט אַזױפֿיַעַל .מעֶנשעָן נעֶהמען אוֹיף, זיך, - דעֲרצוּ נאָך האָט דֹעֶר. שטורם= װיַנר. זְעָהר.: שמאַרק געֶריִסעֶן, - געֶהוֹיבּעֶן די פֿװאַליעָס, אוּן מיט זײַ האָט מעֶן מיִט דעֶר גרעֶסְטעֶר אָנשטרעֲנגוּנג בּעֶראַרפֿט קעֶמפּפֿלָן, אוּן די אוּם: גליִקליכֿע האָבּעֶן אָנגעָוועֶנרט זײַעֶרעַ { לעֶצטע כּוֹחוֹת, האָבּעֶן זיַך געֶראַנגעָלט מיט די וועֶלעֶן אוּן געֶװאָלט פוּן דעָם שרעֶקליכֿעָן טוֹיט אַנטלױפֿעַן, אָבּעֶר דעֶר טוֹיט האָט איִבּעֶר זײַ אוֹיסגעָשפּרײַט זײַנע שװאַרצע פֿליַגלעָן, אוּן האָט זײַ דעָם וועָג פֿערשטעָלט, מיט אַמאָל איִז אוֹיף רעָם שיפֿעָל אָננעֶלאָפֿעָן אַ כֿװאַליע, וי אַ בּאַרג די גרוֹים, אוּן האָט זײַ גענוּמעֶן פֿעָרפֿאָלג עֶן -- נאָפֿיאָ= געָן, דאָס יִז שׁוֹין גֶוועֶן דעָר מוֹיט אַלײַן ! דאָ האָט שֹין ניט געָהאָלפֿעָן קײַן װיַדעָרשטאַנד, דֹיַ גרויסע כֿװאַליעָ האָט פֿעָרשלוננעָן דאָס שיַפֿעָל אוּן האָט עֶס פֿעָרשלעפּט צוּ זיך אין אֶבּגרוּנד אַרן, |
פֿון די אַלעָ מענשעָן, װאָס זעֶנעַן ונייפֿ'ן שיף געֶוועֶן, איַז דעֶר נוֹהָ נעָפֿאַלעָן אוֹיף ראָביַנזאָנ'עֶן,, עֶר' זאָל עב .בע , רי מעָפֿטיָגע כֿװאַליע האָט איָהם אוֹיך פֿעָרשלעָפט אוּן פֿעָרשלונגעָן, אֶבֹּעֶר דעָרנאָך האָט זי איָהם - אוֹיסגעֶשפּיַ עֶן -אוּן צוּים בּרעָג אַװעֶקגעֶשלײַרעֶרט. זי האָט איָהם אוֹיף אַ פֿעָלזען:שטײַן"אַרױפֿגעָשלײַדעָרט אוּן אַזוֹי האַסטיג, אַז פֿון דֹעֶם װועָהטאָג, װאָט עָר האָט בּעֶקוּמעֶן , האָט. עֶר זיִך אײפֿנעהאַפּט פֿוּן דעֶר בּעֶטײיבּונג, איך - ועֶלכֿעֶר עֶר האָט זיך געֲפֿוּנעֶן, עֶר האָט . אוֹיפֿג עָעֶפֿעָנט די אוֹינעֶן, דֹעָר= - זעָהן, אַז עֶר לעֲבּט, אַז עֶר געָפֿינט זיך אוֹיף דֹעָר טריקעָנעָש, האָט עָר צוּזאַמעֶנגעָנוּמעָן. דאָס. לעצטץ בֹּיְסעָל כּוֹהוֹת אוּן. אַרופֿגעָקלעָטעָרט אויפֿן | בּרעָנ, דאָ, האָבּעֶןאיָהם ד! בּוֹחוֹת;וויערעֶר פֿעָרלאָזעָן,. אוּן פֿעָר'חַלֶּשׂ'ט אי
אי בע 3
18 עֶרשטעָס קאַפּיַטעָל ,
עֶר געֶבּליִבַּעֶן ליַעגעֶן אַלײַן אוּנְטעֶר רֹעָם אָפֿעֶנעָם היִמעָל בּײַ דעָם בּרעָג. פֿוּן דעָם רוֹישעֶנדיְגעֶן יִם, עֶנדליִך האָט עֶר װיַערעֶר רי אוֹיגעָן געֶעֶפֿעֶנט אוּן האָט זיך אומגעֶקיּקט, וואוּ עֶר געָפֿינְט זיַך, בּאַריִמהעֶרציְגעֶר נאָט! װאָס האָט עֶר פֿאַר זײַנץ אוֹיגעֶן דעֲרזעָהן ! אײַנצונעָ צעָװאָרפֿעֶנעַ בּרעֶטעֶר האָט דעֶר ים אויפֿן בּרֹעֶג אַרױפֿנעװאָרפֿען , די שיף, דאָס שיפֿעָל, די מענשעֶן ועָנעֶן אַלץָ אוּמנעָקוּמעְן, נאָר איָהם אַלױַן האָט דעֶר -טוֹיט אינםגעמײַרט, איָהם אַלײַן האָט עֶר איבּעֶרגעֶלאָזט! פֿון אײַן זײַט האָט איָהם אַרוּמגעָנוּמעֶן אַ װויַלדע מוֹרא, אָכּעֶר אוֹיךְ אַ טיעפֿץ פֿרײַד, עֶר האָט אוֹיפֿגעֶהוֹיבּעֶן די העָנד צוּים היַמעָל אוּן האָט מיַט טרעֶהרעֶן געֶדאַנקט גאָט, װאָס געֶוועֶלטיִגט איִבֹּעֶר היַמעֶל אוּן עֶרר, װאָס האָט איָהם אַלײַן פֿון טייט מַצִּיל געֶוועָן, עֶר האָט זיַך דעֶרמאָנט זײַנץ צוזאָגעָן, װאָס עֶר האָט בּיז אַהעֶר ניִשט געָהאַלטעָן, אוּן מיטן גאַנצעָן האַרצעֶן האָט עֶר יעֶצט גאָט פֿעֶרשפּראָכֿעָן איַנגאַנצעֶן אַנ'אַנדעֶר מעָנשׁ צוּ װעָרעֶן, אוּ ן| מעָהר שוֹין קײַנמאָל קײַן שלעָכֿטם נִיִט בּעָנעָהן,
צװײַטעם קאַפּיטעל,
(ראָבּ;ִנזאָן וועֶרט פֿעֶרװאָרפֿען אוֹיף אַנ'אײַנואַמעָן אינועָל אוּן אָרדעֶנט זיִך אוֹיף איָהם אײַן.)
אַז ראָבּיַנזאָן איִז צוּ זיך געָקוּמעֶן, האָט עָר עֶרשט אֶָנגעֶהוֹיבּעְן צ פֿעֶרשטעהן, איַן װאָס פֿאַר אַ לאַנעָ עֶר געָפֿינט זיך, עֶר האָט זיִך אַרוּמ?. געָקוּקְט, אַרוּם אוּן אַרוּם נאָר װיִלדע בּוֹימלעֶך, אוּנפֿרוּפֿטבּאַרץ בּוֹימעֶר, אוּן קײַן אײַן זאַך, װאָס זאָל דעֶרצעָהלעָן, אַז דאָס אָרט האָט אַ מעֶנש בּעָוואוֹינט,. איָהם האָט אַרוּמג עָנוּמעֶן { אַשָר. אַלײַן אין אַזאַ װויסט לאַנד פֿעָרבּלײַבּעֶן ! אוּן די דאָהר פֿון קאָפּ האָבּעֶן זיך איָהם אוֹיפֿנעשטעָלט, אַן עֶר האָט געָנוּמעֶן בּעֶקלעֶרעָן: װאָס וועם' זײַן, אַז דאָ וועָלעֶן זיך געָפֿ: נען. ווילדעָ חַיוֹת, אָדעֶר וילע מענשעָן, פֿאַר װעָלכֿץ מ'קעֶן ניט קײַן אײַן סעֶקוּנדֹעָ זיַכֿעֶר זײַן מיִט'ן לעֲבּעָן,
אוּן . אַ גרויסע אַנגסט האָט אַרוּמגעָנוּמעֶן זײַן נשמה אוּן עֶר דאָט זיך ניִט געֶקעֶנט ריִהרעֶן פֿון אָרט, װײַל דאָס קלעָנסטע געֲרוֹישׁ האָט אוֹיף איָהם אָננעֶװאָרפֿעָן אַ שׁוֹידעֶר , עָנדלַיִך האָט איָהם שרעֲָקליִך אָנגע: הוֹיבּעֶן דאַרשטעָן, אוּן עֶר האָט געֶמוּזט נעָהן זוכֿעָן װאַסעָר, צוּ'ם נליִק
ראָבּיַנואָן. 19
האָט עֶר בּאַלד געָפֿונעָן אַ קלאָרעָן קװאַל װאַסעֶר, אוּן עֶר האָט זיך דעֶר: קװיִקט מיט אַיָהם, עֶר האָט געדאַנקט גאָט, װאָס עֶר האָט אֵוָהֶם צוּגעַף! שיקט, איצט האָט עֶר געֶבּעֶנקט נאָך רוה, װײַל עֶר איז געָוועֶן אַזוֹי מיער. אוּן מאַט פֿון רֹעָם אַלעָם, װאָס עֶר האָט זיַך אוֹיסגעָליִטעָן ; אַז עֶר האָט זיך קוֹים אוֹיף רי פֿיִס געָהאַלטעָן, /
אַלײַן, וואוּ זאָל עֶר רו נאַפֿט אובּעֶר עטיג } אוֹיף עָר : אוּנטעָר.
רעֶם פֿרײַעָן הימעָל 1 קעֶנען דאָך יעֶרעָ װײַלע אָנקוּמען וילע חַיוֹת אָדעֶר װויִלדצָ מעָנשעֶן אוּן איָהם אוֹיפֿעסעֶן. אַ לאַנגץ צײַט אין עֶר נֹעָף י . שטאַנעֶן פֿעָרצװײַפֿעָלט אוּן = האָט ניָט געוואוּסט, װאָס עָף := זאָ? אָנהײַבּעֶן צוּ מהון, לסיף + יאני חאַפּט עֶר זיך ; עֶר וועָט טהוּן + *:ף אַזוֹי וי רי פֿײַגלעַך - עִי'- - וועָט זיך לעָגעֶן שלאָפֿען אוֹיף. ' = אַבּוֹיִם, אוּן גלײַך האָט שָףי . 2 + א הדע פפ ר אצי טאַקץ געֶפֿונעָן . אַ בּוֹים, ווֶלכָר איז גע אַזאַ דיִקְעָר; און- שטאַם, "אָד מען האָט אוֹיף איָהם געֶקענט - מאַפֿעָן. דאָס: "בּעֶסְטעָ געֶלעָנעֶר. עֶר. !אי" אַרוֹיפֿגעֶקראָכֿען אוֹיף דֹעָם ראָזיגעֶן { בּוֹים, האָט אָבּנעָדאַנקט גאָט און אי" בּאַלר אײַנגעֶשלאָפֿעָן,
= א יח
00 צווייִטעָם קאַפּיניעָל,
לאַנג דאָט אֶבֹּעֶר זײַן שלאָף ניִשט גנעֶדוֹיעְרט, אײַרעֶר די זּן אי נאָך אויפֿגעָגאַנגעֶן איז עֶר שוֹין געָוועָן װאַך, דאָ האָט עֶר געֲנוּמעֶן בֹּע טראַכֿטעָן, ואוּ זאָל עֶר קריענעֶן עֶפֹּעֶם צוּים עֶסעֶן,
אֶבְּעֶר מיִשטײַנםס געֲזאָגט, װאָס מ'קעֶן קריַענעֶן אוֹיף אַװיַסְטען איִנזעָל! נישט קײַן פֿלײַש, ניִשט קײַן בְּרוֹיט, ניִשט קײַן גרינם, נישט קײַן מילך, אוּן וועָן עֶר װאָלט שוֹין עָפֹּעֶס געֶקראָג עָן, הוט איָהם נעֶפֿעָלט פֿײַעֶר, האָט עֶׁר ניַשט געָהאַט קײַן טעֲפּיל, האָט עֶר נישט געָהאַט קײַן מעֶסעֶר - אַלץ האָט איָהם געֶפֿעָלט,
די אַלץ בּוֹימעֶר, װאָס עֶר האָט בּיז אַהעֶר געָועָהן, זעֶנעֶן געָוועֶן פֿון דֹעָם סאָרט קאָמפּיִשע בּוֹימעֶר, בּוֹימעֶר אֶהן פֵּירוֹת, װאָם פֿוּן זײַעֶר האָלץ מאַכֿט מעֶן פֿאַרבּ, אֶבֹּעֶר איָהם האָבּעָן זײַ גאָרניישט געֶקעֶנט געֶכבּעֶן, אוֹיסעֶר אַנ'אָרט אויף איבּעֶרשלאָפֿעָן אוּן בּעָהאַלטעָן זיַך פֿון די ויִלדעָ. חַיוֹת אוּן וויִלרץ מענשען,
אוּן אַזוֹי װי עֶר האָט דֹעָם גאַנצעָן טאָג גאָרנישט געֶנעֶטעָן, האָט דעֶר הוּנגעֶר איָהם אָנגעדוֹיבּעֶן שטאַרק צוּ מאַטעֶרעֶָן, אוּן עֶר לאָזט איָהם ניט בּלײַבּעֶן רוּהוג, עֶר צוינגם איָהם פֿעָרנעֶסעָן די מוֹראָ פֿאַר דעָם פֿרעֶמדעֶן וװיִסטעֶן איַנזעֵל, עֶר טרײַבּט איהם אין אַלעָ עֶקְעֶן פֿון איהם זוכֿעָן,, זוּכֿען ! עֶר איז אַראָבּ פֿון בּוֹים אוּן האָט זיַך געָלאָזט געָהן - אֶפֿשר וועְט עֶר נעָפֿינעָן מיַט װאָס דעָם הוּנגעֶר צוּ שטילעָן, לאַנג אי עֶר אַרומגעֶלאָפֿעַן, אוּן האָט אֶבֹּעֶר נאָרניַשט געֶפֿונעֶן נאָר בּוֹימעֶר אֶהן פִּירוֹת אוּן נראָז, | | | | = ,איִך וועֶל. דאַרפֿעַן שטאַרבּעָן פֿאַר הוּננעֶר", האָט עֶר בֹּיְטעֶר נעְש װײַנט אוֹיפֿ'ן קוֹל, דאָך האָט די פֿעָרצװײַפֿלונג פֿון איָהם ניִט אַוװעֶקְגעִ רוֹיבּט דעָם מוּטה, די שרעֶקליִכֿץ נויט, אין װעָלכֿעֶר עֶר האָט זיך געָפֿ? נעֶן, האָט איָהם נאָך מעָהר מוּטה אוּן כּוֹחוֹת צוּגעג עֶבַּעֶן, עֶר איז אוֹים? נעֶלאָפֿעָן רעָם גאַנצעֶן כּרעָנ, אָפֿשר וועָט עֶר פֿאָרט עֶרנעֶץ װאוּ געֶפֿיַנעֶן װאָס?עָס:איז פֿון עֶסעֶנוואַרג, אֶבֹּעֶר לײַדעֶר, אוּמײסט אין געֲוװעֶן זײַן זוכֿעָן ! מעָהר געֶפֿיַנט עֶר נאָרנישט נאָר רו ועֲלבּע קאָמפּיַשעָ בּוֹימעֶר , אינדישץע וװעֶרבּעָם, גראָז און זאַמר ! מאַט אוּן דעָרשלאָגעֶן איַז עֶר אַניִדעֶר. נעָפֿאַלעָן מיטן פָּנִים צוּ דעֶר עֶרד אוּן איַן דער גרעֶסְטעֶר פֿעָרצװײַפֿלונג װײַנט עֶר, פֿאַרװאָס אי עֶר בַּעֶסעֶר ניִט דעֶרטרוּנקעֶן געֶװאָרעֶן צוּזאַמעֶן מיט זײַנע מיִטפֿאָהרעָר. פֿון שיף, אײַדעֶר שטאַרבּעָן מיט אַ לאַנגואַמען שווערעֶ. מוֹיט פֿון הוּננעַר,
וראָבּיַנואָן. 21
מיט אַמאָל קוּמעָן איָהם אין קאָפּ אַפּאָר שרוֹת פֿון אַליערעָל, װאָס עֶר האָט אַמאָל נעקעֶנט; | ;דעֶר גאָט, װאָס נעָהרט דן קראָה, װעָט מעָנשעָן גיש פֿערשטויסעָן , דעֶר גרוֹיסעָר גאָט צּעזאָרגט דעָם קלױװנעָם מוט דעָם. נרוֹיטעֶָן ,". | נאָך די דאָזיגעַ װעָרְטעֶר האָט עֶר זיך נאַנץ נום אסגעזידעָלט" װאָס עֶר פֿעָרלאָזט זיך אַזוֹי וועָניג אוֹיף גאָט, איַז אױפֿגעשפּרוּנגעָן פֿוּ דֹעֶר עֶרר, אוּן האָט בּײַ זיַך פֿעָסט בּעֶשלאָכעָן, אַז בּיַז װאַנעָן זײַנע כּוֹחוֹת וועֶלעָן איָהם איַנגאַנצעָן ניט פֿײַרלאָועָן, װעָט עֶר ניַט פֿעָרלירעֶן דעָם בָּמַּחוֹן איַן נאָט, עֶר װועָט איבּעֶרגעֶהן דֹעָם גאַנצעֶן בֹּרעָג, פֿון עֶק בּין עֶק -- אוּן וועֶט דאָך פֿאָרט עֶרגעֶץ נעפֿינעָן װאָס עֶס איז צוּ'ם עֶס עֶנדליִך האָט איָהם גאָט געהאָלפֿעָן, פֿון װײַטעָן האָט עֶר דעֲרוֹעָהן אַ שאַרבּעֶן פֿון אַן'אוּסטריִצץָ, וי אַ שפּאַרבּעֶר איַן עֶר צוגעֶלאָפֿעָן צוּ יעָנעֶם אָרט, אוּן װיַרקליִך האָט איָהם געָנאָלטעָן; איִן זאַמד זעָנען נעֶלעֶנעֶן עָט= ליִכֿץ אוּסטריצעָם, זײַן פֿרײַד איז געֲוועֶן ניט אוֹיסצוּדריִקעֶן אוּן ניט צוּ בּעֶשרײיבּעֶן ; אַ קלײַניַגקײַט עֶר האָט געָפֿונעָן מיט װאָס אײַנצוּשטיַלעָן דעָם שטרעָנגעֶן נאָגעֶנדיָג עֶן הוּנגעֶר! = איִצט אוז פֿון די עֶרשטעָ אוּן גרעֶסטעָ רַאֲנוֹת געֲוועָן, וי אַזֹי זיך אײַנאָרדעָנ עֶן אַ וואוֹינוּנג, װאָס זאָל איָהם אֶבּהיִטע עֶן פֿוּן װיִלדעָ מענשען אוּן חַיוֹת, זײַן עֶרשטעֶר נאַֿטלענער אין געֲוועֶן פֿאַר איָהם אוּנכּעקוועֶם, אוּן אָהן פַּחַד האָט עֶר וועָגעֶן זײַן פֿאָריַג עֶן נאַכֿטלעָגעֶר ניִט געֶקעֶנט טראַכֿ. טעָן, אוּן וויעדעֶר איַן עֶר אַרײַנגעֶפֿאַלעָן איַן אַ פֿעָרצװײַפֿלונג, -- װאָס קוּמט מיר אַרוֹיס, - האָט ע- פּײַנליַך געטראַכֿט, אַז איך האָבּ געקראָגעֶן מיט װאָס דֹעָם דוּנגעֶר אײַנצוּשטיַלעָן, בּאַלר, יעֶרעָ מינוּט, יעֶרעָ רֶע קען דאָך קוּמעֶן אַ װילדע חַיָה אוּן מיַך צעֶרײַסעֶן, בּײַ די דאָ: זיגעָ פֿינסטעֶרע געדאַנקעֶן האָט איָהם אַרוּמג געָנוּמעֶן אַזאַ מיַן אֵימָה גלײַך, וי דעֶר װיִלדעֶר טיְגעֶר װאָלט שוֹין געֶשטאַנעָן נעֶבּעֶן איָהם מיט זײַן גרוֹי- סעֶן דאָרשטיגעָן מוֹיל אוּן מיִט זײַנע בּײַוץ שאַרפֿע צײָהן, אוּן פֿוּן נרוֹיס שרעֶק האָט זיך איֵהם נעָנוּמעָן דאַכֿטעָן, אַז דֹעֶר וויַלדעֶר טיַגעֶר שטעָהט נעֶבּעֶן איָהם, מיט אַ כּרײַט פֿונאַנדעֲרגעֶעֶפֿעֶנְטעֶן מויל, װאַרפֿט זיִך אוֹיף איָהם אוּן חאַפּט אֹיָהם פֿאַר דעָם האַלז, אוּן אַ ויִלדעָר געָשרײַ, װאָס אי
פפ' צווייטעָס קאַפּיטעָל,
געָוועָן + געֶכּוֹירּעֶן פֿוּן זײַן טיַעפֿעֶר פֿעָרצװײַפֿלונג, האָט צעֶריִסען רי שטיל: קײַט פֿון דֹעֶם װיִסטעֶן איִנזעָל. |
,;מײַנעָ טײַעֶרֹעָ שלטעֶרעֶן, -- האָט עֶר וילד געֶשרוֶעֶן אוּן איז אוּנ. מעָפֿטיַג אַניַדעֶרג עֶפֿאַלעָן צוּ דעֶר עֶרר, אוּן אַזוֹי איַן עֶר אַ לאַנגץ צײַם/. געֶלעֶגעֶן פֿעָרזוּנקעָן אין אַננסט אוּן פֿעָרצװײַפֿלונג, אוּן פּלוּצלוּנג האָט עֶר זיַך דעָרמאָדנט אָן זײַן מאַמעָס אַ ליעד, װאָס זי פֿלעָגט זינגעָן, וועֶן עִם פֿלעָנט מיִט אוָהר עֶכַּעֶס ישלעָפֿטם פּאַסיֶערעָן ,
,עָר נאָר עֶס לאָזט פֿוּן גאָט זוך פֿוְהרעָן אוּן האָפֿט צוּ אוָהם אוִן יעָדְעָ צײַט
דעָם װעָט עֶר קײנמאָל לאָזעָן אוָרעֶן
און יעֶדעֶן אוּמגלוק - יעֶדעָן לײַר} /
װעָר ס'אוז אָן נרוֹיסעַן נאָט פֿעָרטרוֹיט דעֶר. האָט זײַן גלוק אוֹיפֿן פֿעָלז געֲבּוֹיט,*
דאָס דאָזיִנעָ ליערעֵל האָט איָהם ויַערעֶר דעֶרמיִנטעָרט{ עֶר אי שֹׂנעֶל אױפֿנעֶשפּרוּנגעָן פֿון דעֶר עֶרד אוּן האָט זיַך געלאָזט געָהן, אוּן אַזוֹי. גֹעָהט עֶר., זוּכֿט אוֹיף אַלץעָ זײַטעָן, אֶפֿשר וועָט עֶר עֶרנעֶץ געֶפֿינען אַ הײַָהל, װאָס זאָל איָהם קענעֶן דיַענעָן פֿאַר אַ װאינונג, אוּן אַזֹי נע= העֶנדינ דעָרזעָהט עֶר אַ הוֹיכֿעָן בּאַרג, עֶר און געָוועֶן מיַעד אוּן אֶבּוֹעִ שװאַכט, דאָך האָט עֶר אויפֿנעָזאַמעָלט זײַנץָ לעצטעָ קרעֶפֿטען אוּן אי | מיִט גרוֹיס מאַטעָרניִש אַרױֹױפֿנעָשטיָגעֶן אוֹיף דֹעָם דאָזיגעֶן בּאַרג,. דאָ האָט יעֶר זיַך פֿרײַ אַרוּמגעָקיקט, אֶבּעֶר, בֹּיִן װאַנעָן זײַן אוֹיג האָט געֶגרײַבֿט, - האָט עֶר געָזעָהן בּלוֹיז װאָסעָר ; היִמעָל אוּן װאַסעָר, וואוּ ניַט וואוּ האָבּעֶן פֿון װאַסעֶר אַרױסגעָקוקְט קליינעָ איַנזלעָן אוּן מעָהר האָט עֶר גאָרניִשט געָזעָהן, איִצט האָט עֶר שוֹין קלאָהר געֶװאוּסט, אַז עֶר אי פֿעָרװאָרפֿען געֶװאָרעֶן אוֹיף אַ װיִסטעֶן אינזעָל - אוּן זײַן שרעָק האָט געָוואַקסעֶן,
,איִך בּיִן אומגליקלוך אין פֿעָרלאָרעֶן", האָט עֶר אוֹיסגעֶשריָעֶן, פֿוּן אַלעָ מעֶנשעֶן בּיִן איך פֿעָרװאָרפֿעָן אוּן פֿעֶרשטוֹיסעֶן געֶװאָרעֶן! אוּן וי אַזוֹי קעָן איַך האָפֿעָן אַ וועָג צוּ געֶפֿונעֶן פֿוּן דעֶר דאָזיגעֶר טרוֹיעֶריִגעֶר, וויִסטעֶר מִדְבָּר אַרוֹיס! אָ, אוֹיף עָבּיג בּיִן גיִך שוֹין פֿערפֿאַלעָן ! מײַנע אָריִמע עֶלטעֶרען איִך װעֶָל אײַך שוֹין קײַנמאָל מעָהר ניִשט זֹעָהן, קױני מאָל ניִט קעֶנעֶן פֿאַר אײַך בּעֶטעַן מחילה, קײַנמאָל ניִשט,? | == אוּן ער האָט אוֹיפֿגעֶהוֹיבּעֶן די אוֹיגעֶן צוּ גאָט אוּן האָט איָהם מיט",
ן ראָבּונזאָן+- 28 גאַנצעָן. האַרץ הײַם געֶבּעֶטעֶן, עֶר זאָל איֵהם געֶנֹּעֶן כּחַ איִבּעֶרצוּטראָגעֶן די שוועֲרֹעָ לײַדעָן, אין וועָלכֿץ עֶר איַז אַלײַן שולריג געָוועְן, גלײַך נאָך דעָר תְּפִלָה האָט עֶר זיַך געָנוּמעֶן פֿיִהלעֶן. אַ מַךְ מוּטיְגעֶר, עֶר האָט וי דעֶר אָנגעַפֿאַנגען אַרומצוּקלעָטעֶרעֶן איַבַּעֶר די בּעֶרג אוּן האָט אַלץ געזפט עֶפֹעָם אַ פּאמיג אָרט, װאָס עֶר זאָל קעֲנעֶן מאַכֿעַן פֿאַר אַ וואוינוּנג, לאַנג. האָט עֶר געָ (זופֿט אוּן נישט געֶקעֶנט געָפֿינעָן, אוּן אַזוֹי זוכֿענדיג איז עֶר געָקוּמעֶן צוּ אַ קלייִנעָם בּעֲרגעָל, װאָס אין פֿון אײַן זײַט געָוועֶן גלײַך וי אַנ'אױפֿנעָשטעֶלְטעַ װאַנד, אוּן אַז עֶר האָט גוּט בּעֶקוּקְט די דאָזיגעָ װאַנד האָט עֶר איַן איָהר נעָפֿונעֶן אַזאַ מון אָרם, װאָס אין געֶװעֶן אַזֹי וי אַבּיִסעֶל דוּרכֿגעֶריַסעֶן אוּן האָט געָהאַט אַ קלײַנעָם שמאָלעָן דוּרפֿגאַנג, .
וועֶן עֶר זאָל האָבּעֶן אַ האַק, אַ גראָבּ:אײַזעָן אוּן נאָך אַזוֹינעָ װעֶרק? -צײַג, װאָלט לײַכֿט געָוועֶזעֶן. מאַכֿעָן טיעפֿעָר דעָם אַרײַנגאַנג אוּן מאַכֿעַן דעָרפֿוּן אַ וואוינונג, אֶבֹּעֶר האָבּעָן האָט עֶר גאָרניִשט געָהאט מיט װאָס די װאַנד דוּרפֿצוּבּוֹיעַן, אוּן דעָרצוּ איז זי נאָך געֲוועָן אַ פֿעַלזינץ ין ס'איז געֶוועֶן אוּנמעָנליִך, װאָס:עָס:איִז מיִט דעָם אײַנגאַנג צוּ טאַכֿעָן, {ִ זאָל קעֶנעֶן דיָענעָן פֿאַר אַ וואוינונג, האָט עֶר בּעֶדאַרפֿט קריַעגעֶן מי טעָל וי אַזֹי זיִך צוּ בּעָגעָהן אָהן זײַ, אַ לאַנגע צײַט איַז עֶר געָשטאַנעֶן אוּן האָט זיַך געֶבּראָכֿעָן דעֶם קאָפּ, װאָס עֶר זאָל טהוּן, װאָס פֿאַר אַ מו? -טעָל זאָל עֶר געֶפֿיַנעֶן, עֶנדליִך האָט עֶר. בּעֶקלעָהרט! אַן די בּוֹימעֶר, װעֶלכֿץָ עֶר האָט ראָ געָועָהן װאַקסעָן, זעָנעֶן געָוועֶן ניִט טיִעף אײַנגע: װאָרצעָלט איִן דעֶר. עֶרד, עֶר האָט דאָס געָוואוּסט נאָך דֹעָם אַרט בּוֹימעֶר, אַלזאָ וועֶט עֶר נעָהמעָן מיט די העֲנד אוּן וועֶט אַזֹי לאַנג גראָבּעָן בי װאַנעָן עֶר ויעֶט זײַ פֿון דעֶר עֶרר אַרוֹסגראָבּעָן, אוּן וועֶט מיִט זײַ אַרוּמ? שטעֲלעָן דאָס לאָך, דאָס הײַסט דֹעָם שמאָלעָן אײַנגאַנג אין װאַנר-. אוּן אוֹיף אַזאַ אוֹפֿן מאַכֿען זיך אַ ואוֹינוּנג, אוּן וועָן די בּוֹימעֶר וועֶלעֶן זיך לאָזעָן דעָרנאָך אײַנפֿלאַנצען, װעֶלעָן זיַך צוּנעָהמעָן אוּן אֶנהוֹבּעָן - װאַקסען , דאַן וועָט עֶר האָבּעָן נאָר אַ זיַכֿעָרע וואוינונג , וואָם ווע אוָהם - בּעשיִצעֶן װי אַ הײַועָל, | |
גלײַך האָט עֶר זיך געֲנוּמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט, האָט מיַםט רי העָנר אויסגעֶגראָבּעֶן עֶטליָכֿץָ יּנגעַָ בּוֹימעֶר אוּן האָט זײַ אַװעֶקנעֶטראָגעֶן צוּ יעָנעֶם אָרט, איִצט האָט עֶר וױיעדעֶר בּעֶדאַרפֿט: מיט די העֲנר אוֹיסקראַ: צעֶן אַ לאָך, ווא די בּוֹימעֶר אײַנצופֿלאַנצעָן, אוּן אַזוֹי וי די אַרבּײַם אין צוּנעָגאַנגעֶן שווּעֶר אוּן פאַעָלך, האָט זיך דעָרװײַל אוּנטעָרגעֶרוּקט דעֶר
4 צווייִטעָם קאַפֹּיָטעַ? ,
אֶוועָנֵר, עֶר האָט אַפֿילוּ בּעוויִועֶן פֿיִנף זעֶקס בּוֹימעֶר אײַנצופֿלאַנצען בּין
דֹעָר אֶוועָנֵר איַן אָנגעָקוּמעֶן,
פֿון דֹעֶר שוועֶרעֶר אַרבּײַט האָט זײַן אַפּעֶטיִם נעֶוואַקסעָן, אוּן עֶר | האָט ויַעדעֶר דעֶ-שפּיִרט הוּנגעֶר, איַן עֶר אַװעָק צוּים בּרעָג זוּפֿעָן װויִדעֶר אוּסטריִצעָס, אֶבֹּעֶר יעֶעט האָט איָהם ניִט געָנאָלטעֶן, ס'איז געֲוועֶן גראָר די צײַט, װועֶן דעֶר ים פֿעָרפֿ, ײַצט דעָם בּרעָג, אַלזאָ האָט עֶר נאָך נאָר? נישט געָפֿונעָן אוּן האָט געָמוּזט דוּנגעֶריַגעֶרהײַט אַהײַם געָהן שלאָפֿעָן, דעָם דוּרשט האָט איָהם יאָ נעֶלוּננעֶן אײַנצושטיַלעָן, ניִט װײַט פֿון זײַן קיִנפֿטיַגעִם וואוינונג איז נגעוועֶן אַ קלאָהרעֶר װאַסעָר:קװאַל אוּן עֶר האָט מיט קאַלט וװאַסעָר דעָרקוויִקט זײַן פֿעָרמאַטעָרט האַרץ, ואוּהין אָבּעֶר געהט מען שלאָפֿעָן? וואוּ לענט מעֶן זיך שלאָפֿעָן} לאַנג טראַכֿט עֶר ניִט, דעֶר אֶװעֶנד רוּקט אָן, שנעָל קומט די נאַכֿט, װעֶלכֿעָ װעָט בּאַלר אַלץָ עֶרטעֶר פֿעֲררעֶקעָן. עֶר בּעֶשׂליִסט, בִּיז זײַן וואוינע ועָט ניִם װעָרעָן. פֿעָרטיג. שלאָפֿעָן אוֹיפֿץ בּוֹים, עֶר ויַקעֶלט זיך אַרוּם מיט נעֶדרעֲהטעָ צװײַנעֶן , בּעָט אוּנטעֶר אוֹיף דֹעָם בּוֹים, אוּן נאָך אַלעָ שװעֶרעָ אַרבּײַט, נאָך פֿיַעל זאָרג אוּן איַבּעֶרלעֶבּוּננעֶן, װועֶרט עֶר אַנשלאָפֿעָן אוּן שלאָפֿט שטאַרק אוּן רוּהיג, -
- = מיַט טאָג גלײַך איִז עֶר אוֹיפֿנשעָשטאַנעָן, פֿריהעֶר פֿון אַלֹעָ אַרבּײַט
איַן עֶר געלאָפֿעָן צוּים בְּרעָג יִם זּפֿעָן אוּסטריצעָם, אָבּפֿריִשטיקעָן אוּן פֿליִנק אוּן ררײַסט זיַך ויַעדעֶר נַעָהמעֶן צוּ זײַן שוװועָרעֶר אַרבּײַט, דאָס מאָל איַז עֶר אַװעָק מיט אַנ'אַנדעֶר וועָג צוּים בּרעָג געָהט עֶר אַזֹי אוּן טראַפֿט, וי גוּם װאָלט דאָס אֹיָהם נְעֶוועָ, װועָן עֶר װאָלט אוֹיף דעָם דאָזיָג עָן וועָג געֶפֿונעָן עָפֹּעֶם גוּטעָ שפּײַז, אוּן וי עֶר טראַכֿט אַזוֹי, קוּקט עֶר זיך אוּם אוֹיף אַלעָ זײַטעָן, אוּן וי גרוֹיס איז זײַן פֿרײַר, אַז עֶר דעָר: זעָהט פֿאַר זײַנע אוֹינעֶן אַ הוֹיכֿעָן בּוֹים, אַ װאוּנדעֶר:שעֲנעִם, אַזוֹי װי אַ פּאַלמץ, גאָר אָהן צװײַגעָן, נאָר אוֹיפֿן שפּיץ האָט עֶר לאַנגץ בֹּלעֶטעֶר וי שװועֶרדעֶן,. אוּן די דאָזיָגעָ בּלעֶטעֶר ריִנגלעָן איָהם אַרוּם װיַ אַ קרוֹין, אוּן צוויִשעָן די ראָזיִגץָ בּלעֶטעֶר העֶנגעֶן גרויסץ, גלוּסטיגעָ פֿרוכֿטען,
מיִט פֿרײַד האָט ראָבּינזאָן אוֹיכג עֶשריַעֶן :
-- ס'איז דאָך אַ קאָקוּסבּוים ! אָ גאָט ! איִך דאַנק דיָר פֿאַר רײַן חָסָר, װאָס דוּ װײַזט מיָר, איַצט ועָל איִך שוֹין פֿאַר הוּננעֶר ניט שמאַרבּעֶן, געֶשיויִנד האָט עֶר אַראָבּגעֶקלאַפּט פֿון בּוֹים אַנוּס, ס'איז אֹיָהם אַפֿילוּ געֶוועֶן ניַט לײַכֿט רי עֶרשטעָ שאָל אַראָבּצוּנעָהמעָן, וי ס'אין בּעָוואוּםט,
ואָבּיַנואָן. + | 25
האָכּעָן די קאָקוּם:ניִס דרײַ שאָלעֶן ; אוּן די שאָלעֶן האָבּעָן צוּ דרײַ לעפֿעָר, פֿון וועֶלכֿעָ מעֶן קעֶן אַרוֹיסזוֹיגעֶן דעָם זאַפֿט פֿון דעֶר נוּם, ראָבּיַנזאָן -אָט געֲנוּמעָן אַ גרייסען, שװועֶרעֶן שטײַן אין האָט געֶעֶפֿעֶנט די אוֹיבּעֶרשטעַ צאָל, פון דעֶר צװײַטעֶר, װאָס אין געֲוועֶן זעהר האַרט, האָט עֶר געֶמאַכֿט אַבּעֲכֹעֶר צוּים שעֶפּעָן װאַסעֶר, - אוּן אַזוֹי בּיִמלעפֿװײַן אי עֶר דעָרגאַנגעָן - צוּ'ם יאָדעֶר, וװועֶלכֿעֶר איז געֲוועֶן זעָהר געֶשמאַק,
ס'איז שׁוֹין געֲוועֶן אײַנמאָל אַ מאָהלצײַט! עֶר האָם זיך מיַט אײַן נוּם גיַט געֶװואָלט בּעֶנוּננעָן, נאָך אַזײפֿיעל הוּנגעֶריִגעָ טעג האָט זײַן מאָג עֶן ניִט אַזוֹי שנעָל געֶװאָלט זאַט װעֶרעֶן, דעֲרצוּ האָבּעָן רי ניִם אַזֹי גוט נעֶשמעָקט, אַזוֹי איָהם דערפֿריַשט ! עֶר האָט אָבּנעָריִסעֶן אַ צװײַטץ נוּם, אַ דריטעָ, אוּן האָט געֶקוויִקְט דאָס האַרץ אוּן געָדאַנקט גאָט, 0
אָבּגעֶנעֶסעֶן, איז עֶר שנעָל אַװעָק צוּם בּרעָג זוּפֿעָן די אוּסטריצעָם, דאָס מאָל האָט עֶר נעָפֿונעֶן װעַניַג, אֶבֹּעֶר פֿאַר הוּננעֶר האָט עֶר איצט שוֹין מעָהר ניִט מיראָ געֶהאַט, אוּנְטעֶר גאָטס:שוץ איַז עֶר, אוּן דעֶר בּוֹים וועֶט זײַן איִצט זײַן שפּײַועֶר, |
די פּאָר אוּסטריצעָן נעָהמט עֶר מיט אוֹן געָהט זיך נעָהמעֶן פֿאַד דֹעֶר נעָכֿטיגעֶר אַרבּײַט זיך אַ ואוינונג מיִט בּוֹימעֶר אָבּצוֹימעֶן, געַהעֶנדיָג צוּריִק אין איָהם וויִערעֶר געָנליִקט: עֶר האָט געָפֿונעָן אַ מוּשעֶל:שאָל אוּן האָט דאָס געָמאַכֿט פֿאַר אַ לאָפּאַטץ צוּ גראָבּעָן די עֶרר, מיט דעָם נֵעָ= װיַנס איז עֶר געוועֶָן איִבּעֶוצוּפֿריַערעָן, אוּן דעֶריִבּעֶר האָט עֶר בּעֶשלאָסען בּײַ זיך, אַז נגעָהעֲנדיִג אויפֿ'ץ װעָג זאָל עֶר זיך צוּ אַלעָם צוּקוּקעָן, װײַל יעֶדע זאַך קעָן איָהם א'יף דֹעָם ויִסטעֶן איִנזעֶל בּרעֶנגעֶן נוּצעָן אוּן פֿעָר: גריַנג עֶרעֶן זײַן' לעֶבּעֶן, אַזי געָהט עֶר, קוּקט זיַך אוֹיף אַלץ אוּם, און גראָד דעָרוֹעָהט עֶר הוֹיבֿץָ זאַנגעַן װאַקסעָן, אוּן רי זאַנגען געֲהעֶן װיַ אין פֿעָדיִמלעֶך, װיַ אוּנזעֶר פֿלאַקס, בּײַ זיך איַן דֹעֶר הײַם װאָלט עֶר זיַך אוֹיף דעָם נאָרניַט אוּמגעָלוּקט, אֶבֹּעֶר דאָ איז עֶר געצוואוּנגעָן אין אַלץ זוכֿען פֿאַר זיך שפּײַז אוּן נוּצעֶן, אוּן עֶר בּעֶטראַכֿט די דאָזיגעָ געָוויִקסעֶן , ,טאָמעָר, טראַכֿט עֶר, ועֶט טעֶן פֿוּן די פֿעָריִם קעֶנעֶן מאַכֿעֶן פֿאָריַט, אַזוֹי װי פֿון אוּנזעֶר פֿלאַקס?* אוֹיף צוּ פּרוּבּיִרעֶן רײַסט עֶר אוֹים זאַנגעַן, בוד זײַ אין בּיִנדלעֶך אוּן לעָנט זײַ אַרײַן אין װאַסעֶר, אין ואַסעָר ליַעגעֶן זײַ בּיַז װאַנעֶן זײַ װעֶָרעֶן גוּט צעֶװוײַקט, רעָמאָלט נעָהמט עֶר די בּינדלעֶך אַרוֹיס, נעָהמט זײַ פֿונאַנדעֶר אוּן צעֶשפּרײַט זײַ אוֹיס אוֹיף דער = זוּן צוּ טריַקעָנעֶן, אוּן אַז די זאַנגעֶן זעֶנעֶן גוּט טרוּקעָן געָװאָרעֶן, האָט עֶר
26 צווייְטְעָם לאַפּיִטעָל, געֶקראָנעֶן אַ גרוֹיסעָן שטעֶקעָן אוּן. דאָט. איִבּעֶר די זאַנגעֶן אַזוֹי לאַנג גע קלאַפּט, בּיִז װאַנעָן אײַנציגעָ פֿעָדיִם. האָבּעֶן זיַך שׁוֹין געֲנוּמעֶן פֿונאַנדעָר: נעָהמעֶן, אוּן אֵיָהם איַן געֶליננעָן! פֿוך רי זאַנגעֶן זֶנעֶן געואָרעֶן | פֿעָדיִם, וי פֿוּן אוּנזעֶר פֿלאַקס, |
| = פֿון דעָם דאָיָגעָן פֿלאַקס האָט עֶר זיִך געֶפּרוּבט אױספלעפטען שטריק, די דאָזיגע שטריק קעֶן מעֶן פֿעָרשטעהן, זַעֶנעֶן געוויִם ניט געָוועֶן אַזוֹי שטאַרק, װוי די װאָס דעֶר שטמוּקלעֶר מאַכֿט אױף אַ דרעה?מאַשין, אָכֹּעֶר דאָך זעֶנעֶן זײַ פֿאַר איָהם נעֲוועֶן געָנוּג . שטאַרק, אוּן זעֶנעֶן איָהם זעהר גוּט צוּניִץ געָקוּמעֶן. עֶר האָט נַעָפֿוּנעֶן אַ לאַנג שטיק האָלץ, האָט צוּגעֲבּוּנדעָן רי טשעֲרעָפּאַכֿץעָ:שאָל צוּים האָלץ אוּן. האָט געֶמאַכֿט כּלוֹמָר'ש אַ לאָפּאַטץ אוֹיף צוּ גראָכּעֶן עָרר,
| איצט נעָהמט עֶר זיִך פֿלײַסיג צוּ זײַן אַרבּײַט, עֶר גראָבּט איים אײַן
בּיַמעֶל נאָך דעָם אַנדעָרעֶן אוּן פֿלאַנצט זײַ אײַן נעֶבּעֶן זײַן הײַהל, אין צווײַ רײַהעֶן, אוּן כּדי מאַכֿעָן דאָס אָרט נאָך זּכֿעֶרעֶר, האָט עֶר מים גרינע צװײַגעֶן דוּרכֿגעפֿלאָפֿטען די בּוֹימעֶר, אוּן די שפּאַלטעָן האָט עֶר פֿעָרשטעָלט מיט דעֲרנעֶר, מיט עֶרד. אוּן אַזוֹי איַן אוֹיסנעָוואַקסעָן אַ הוֹי: כֿץ געָמוֹיעֶרטעָ װאַנד, וי אַנ'אָמת עָ פֿעָסטוּנג, ווא עֶר וועָט שוֹין רוּהיג אוּן אומנעָשטעֶרט קעֶנעֶן שלאָפֿעָן, איִצם האָט עֶר נאָך בּעֶדאַרפֿט זאָרגעֶן וועֶנעֶן מאַכֿעָן אַנ'אַרוֹיסגאַנג, זײַן לאָך, אֶדעֶר הײַהל האָט עֶר דאָך פֿון אוּמעָדוּם. פֿעָרשטעָלט. פֿון דֹעֶר װאַנד האָט עֶר קײַן אַרוֹיסגאַנג אוֹיך ניִט געֶקעֶנט האָבּעֶן, האָט עֶר עֶס געֶמאַכֿט אוֹיף אַזאַ אוֹפֿן, אוֹיפֿ'ן בּאַרג, איבּעֶר זײַן קלײַן דיַרה'לע, - איז געָשטאַנעֶן אַנ'אַלטעֶר פֿעֶסטעֶר בּוֹים, װעֶלכֿעֶר אי איז ראָבּיַנזאָנעֶן זעהר צוּניִץ געקוּמעָן, עֶר האָט װיעדעֶר אוֹיסנעפֿלאָפֿטען שטריק אוּן האָט זיך אַ שטריקײלײַטעֶר געֶמאַכֿט, איָהם אָנגעֶבּוּנדעֶן אָן בּיים אוּן האָט געֶקעֶנט אַרײַן אוּן. אַרוֹיס פֿון זײַן הײַל, וי אַ פֿרײַעֶר װיִרטה, מיט דעָם אַלץ איו עֶר גשוועֶן איַבּעֶרגליקליך. אַ קלײַניַגקײַט! איָהם האָט געָלינ: געֶן מיט זײַנעָ אײַג עָנעָ קרעֶפֿטען פֿאַר זיַך אַנ'אָרט צוּ געֶפֿינען, װאוּ עֶר וועָם - קעֶנעֶן זײַן קאָפּ אַניִדעֶרלעָגעֶן, ואוּ עֶר וועֶט זיִך אוֹיסרוּהעֶן, אוּן װועָט זײַן ! זיפֿעָר, אַז קײַנעֶר פֿוּן די אוּמנעֶבּעֶטעֶנעָ געֶסט וועֶט ניִט שטעָרעֶן זײַן שלאָף, - איצט האָט עֶר אָנג עֶהוֹיבּעֶן צוּ בּעֶקְלעֶהרעֶן , וי זאָל עֶר פֿעָרגרע נֶסעֶרן זײַן ! קלײַנע הײַהל , װועֶלכֿץ איִז געָוועָן אַזוֹי עֲנג, אַז עֶר האָט זיִך איַן איָהר ניִם ! געֲקעֶנט פֿרײַ אַ קעָהר טהוּן, אֶֹּעֶר אוּם צוּ גראָבּעָן טיַעפֿעָר די הײַהל האָט עֶר דָאֶךְ נעָמוּזט האָבּעֶן דאָס נוֹיטוגעָ געֶצײַג דעָרצוּ, אוּן וואו נעדטם
; ר טָ בּינזאָן.. 7ֿ
מעָן עָם? ואוּי קריענט. מעֶן זײַ? מיט זײַנע פֿינף פֿיַנגעֶר װעָט עֶר דאָך ראָם ניִט קעֶנעֶן מאַכֿעָן ! אֶבּעֶר עֶר האָט שׁוֹין- בּיִסל עָכֿװײַז געָנוּמעֶן גלוֹיבּען אוִן זײַן מזל, אוּן עֶר האָט וויעדעֶר אָנג עֶהוֹיבּעַן זוכֿעָן, אָפֿשר וװועָט איָהם ראָס מאָ גאָט ויַערעֶר פֿיַהרעָן אוֹיף אַנוּטעָן װועָג, אין עֶר לאָזט זיך אַוועָק זיפֿען, - 2 אעס ארב 11 2 2 יא 2
= עֶר דעָרמאָנט זיַך, אַן עֶר האָט עֶרעֶץ בַּעֶמעָרקְט גרינע, זְעָהה האַרטעָ שטײַנעָר , אוּן עֶר לאָזט זיִך אַוועֶק זײַ צוּנעפֿיַנעָן,. און כּאַ"ד גע: פֿינט עֶר אַ שמײַן אַזוֹינעֶם, אוּן כּונקט, װי דעֶר דאָזיגער שטײו איז פֿאַר איָהם בּעֲשאַפֿעָן, פּונקט, װי | גאָט האָט עֶס איָהם פֿעָרואָרגט, - צוּ אַ פֿאַרטיגץ האַק אין עֶהנליִך. דער שטײַן, איַן מיַטעָן מיט אַ לאָך אוֹיף אַ העָנִדטיָל אַרײַנצ . יצוּשטעֶלעָן, עֶר האָט געָהאַט אַ גראָבּעֶן שטעֶקעֶן אוּן איַן אײַן אױיג עֶנבּליִק אין בּײַ איָהם נץ: װאָרעָן אַ האַק, עֶר האָט זיך גלײַך געפּרובט מיט איָהם אַ כּוֹים דוּרפֿהאַקען, אוּן וי גרויכ איָז געֶוועֶן זײַן פֿרײַר, אַז רי דאָזיָגעָ אַרבּײַט אין געָנאַנגעֶן, וי נעֶשמיָרט, עֶר אין געוועְן {/ אין גאַנצעָן גליקליך מיִט זײַן יי = - עֶרפֿיַנדוּנג,. עֶר זוכֿט װיַערעֶר 222 ; צוויִשעֶן די שטײַנעֶר אוּן געפֿיִנט בע נאָך צװײַ, װעָלכֿעָ זעֶנעֶן אֹיָהם אוֹיךְ נעָוועָן, װי פֿון גאָט צוּגעָנרײַט, ! אײַן שטײַן איז נעָוועָן, וי אַ האַמעֶר, װאָס די סטאָליאַרעֶם בּעֶנוּצעָן, דעָר אַנרעָרעֶר איז געווען וי אַ דלאָטעָ פֿון אײַן זײַט, אוּן פֿון דעָר אַנ: רעָרעֶר, וי אַ קליַן, זײַן שִׂמְחָה איז ניִשט צו בּעֶשרײַבּען, ניִשט צוּ דער: ! צעָהלעָן;. מיַליאָנעֶן=מיליאַסען װאָלט עֶר ניִשט געֲָנוּמעֶן פֿאַר אַזאַ שטיקעל - שטײַן, עֶר האָט צוּנױפֿגעָנוּמעָן די אַלעָ שטײַנעָר אוּן אין מיט שמחה נע: שווינר געלאָפֿעָן אַהײַם, | 8 י :
| איצט האָס זיך ראַבּיַנזאָן געָנוּמעֶן 'מיט. זײַן געציג צו דעַר אַרבּײַם,
.+
98 - == צווויְטעָס קאַפּיִטעָל,
אוּן זי איִן געֶשוויֵנר צוּגעָגאַנגעֶן, אַז אין אײַניגעָ טעָג האָט עֶר אַזוֹי װײַט אוֹיסגעָהאַקט די הײַהל, אַז זי איז נעֶװאָרעָן אַנ'אָמת'עָ געֲרוֹימעָ וואוינונג,
פֿעֶהלט איָהם איצט נאָר אַנגעֲלעָגעֶר, ואוּ זיִך אויסצוּרוּהעָן, די בּיַנעֶר צוּנױפֿקלײַבּעַן, אֶבֹּעֶר אוּנזעֶר ראָבּיַנזאָן וועֶט שוֹין קריענעֶן אַ מיי טעֶָל, גראָז װאַקסט, די זון שײַנט געָרן, גנעֶריָג אוּן שנעָל װועָט זי ראָ: בּינזאָנעֶן דעָם נאַכֿטלעגעֶר פֿאַרטיג מאַכֿעָן, ראָבּיַנזאָן רײַסט גראָז, אוּן רי זוּן טריַקענט דאָס גראָז אוּן מאַכֿט דעֶרפֿון הײַ, אוּן אַנגעָנעָהֶם ועֶט זײַן צוּ שלאָפֿעָן אוֹיף דֹעָם פֿריַשעָן שמעְקעֶדיִגעֶן הײַ, דאָ וועֶט עֶר װיַערעֶר זיִך אויסשלאָפֿעָן, װי אַ מעֶנש, װעָט אויסגלײַכֿעָן די בּײַנעֶר, אוּן ס'וועָט
זײַן זיִם די רוּה נאָך אַזוֹי פֿיעל שוועָרעָ נעָפֿט, וועֶן עֶר האָט געָמוּזנז אוֹיף דעָם בּוֹים, וי אַ פֿױיגעָל, נעָכֿטיִגעֶן אוּן בּרעֶכֿעֶן. זיִך דֹעָם רוּקעֶן, - = דעֶר קוּמעֶנהיְגעֶר טאָג איז געָוועֶן שַׁנֶת , אוּן ראָבּינזאָן האָט בֹּע שלאָסעָן איָהם צוּבּרעֶנגעֶן, וי גאָט, וועָן עֶר האָט דו װועָלט בּעֶשאַפֿען, רוּהעֶן פֿון אַלץָ אַרבּײַט, פֿון אַלע זאָרג, עֶר האָט אַזוֹי געטרוּן, געָהאַל. טעָן שבּת, עֶר איַן געֶזעֶסעֶן אוּן בּעֶטראַכֿט זיך אַלײַן, זײַן גאַנצעֶן לעֲבּעֶן, וי עֶר האָט זיך אוֹיפֿנעפֿיִהרט, אוּן עֶס דריִקט איָהם בּײַם האַרצעָן, װאָס פֿאַר אַ שמערצעָן עֶר האָט אָנגעֶטהוּן זײַנץ גוּטע ליַעבּץָ עֶלטעֶרעֶן, עֶר דעָרמאָנט זיַך אָן זײַ אוּן פֿון פֿולעָן האַרץ בּעט עֶר נאָט, עֶר זאָל איָהם מוֹחל זײַן זײַנץ שועֶרעָ זינר, װאָס עֶר אי קעָגעֶן זײַנץ עֶלטעָרעֶן בּענאַנ- נעָן, אוּן עֶר זאָל זײַ האָטש צוּשיקעֶן עֶפֹּעֶס אַ טרײַסט.
כּדי צוּ וויִטעָן, װײָ אַזוֹי די טעָג געָהעֶן, װויִסעֶן וועֶן איִז יוֹם טוֹב, שבּת, האָט ראָבּינזאָן נעֶמאַפֿט אַ לוּח,
עֶר האָט אוֹיסגעֶזּכֿט פֿיער בוֹימעֶר, װאָס זעֶנעָן געָשטאַנעָן אײַנע קעֶגעֶן די אַנדעֶרעָ, אוֹיף אײַן בּוֹים פֿלעָנט עֶר יעֶדעֶן טאָג מאַכֿען אַ ציי, כֿעָן, װועֶלכֿעֶר האָט בּעֶדײַט דֹעֶם פֿעָרנאַנגעֶנעָם טאָג, אוּן אַן עֶר האָט שוֹין זיעבּטְן אַזוֹינעָ צײַכֿעָנס געָמאַכֿט - האָט עֶר געוואוּסט, אַז אַ װאָך אין שׁוֹין פֿערגאַנגעֶן, אוּן אַז ס'איז שבּת, אוֹיף אַ צװײַטען בּוֹים פֿלעֶנט עֶר יעֶרעָ װאָך מאַכֿען אַ צײַכֿעַן, אוּן אַז ס'זעָנעָן שוֹין געָוועְן פֿיִער אַזוֹינע צײַכֿענם, האָט עֶר געָויאוּסט, אַז אַ חוֹרֶשׁ איז אַריִבּעֶר און האָט געָמאַכֿט אַ צײַפֿעָן אוֹיפֿץ דריטעֶן בּוֹים. פֿעֶרשטעָהמ זיך, אַז עֶר האָט צוּ די פֿיִער װאָליזן נאָך צוּגעֶלעָגט טעָג װיפֿיעל עֶס האָט זיך געָפּאַסט צוּ יעָנעֶם חידש, װײַל אין אַ חוֹדש איִז דאָך דאָ טײַלמאָל נײַן אוּן צװאַנציג מײַלטאָל דריי: סיג טעָג, אוּן וועָן צװועָלף אַזֹינעָ צײַבֿעָנס פֿלעָגעֶן זײַן געָמאַכֿט אוֹיף
ראֶבּיַנואָן, | 20 רֹעֶם דריִטעֶן בּוֹים, פֿלעָנגט דעָמאָלט ראָבּינזאָן װיִסעֶן, אַז אַ יאָהױ און פֿעֶר? גאַנגעֶן, אוּן דאַן פֿלענט עֶר מאַכֿעָן אוֹיף דעָם פֿעֶרטעֶן בּוֹים אַ שטריַך, אוּן אוֹיף אַזאַ מין אוֹפֿן האָט עֶר געָואוּסט די צײַט, האָט עֶר געואוּסט, וועֶן שבּת צוּ האַלטען, װעֶן יוֹם מוֹב איִז, |
דעָרװײֵַל האָט עֶר אוֹיפֿגעֶגעֶסעֶן די גאַנצץ ניִם פֿון דעָם קאָקוּסבּוים, װועֶלכֿעָן עֶר האָט נעָפֿונעֶן, אוּסטריִצעֶן פֿלעָגט עֶר אוֹיפֿ'ן בֹּרעָג געֶפֿיִנעֶן עניג אוּן מיִט זײַ זיך שפּיַזעָן איז איָהם -געָוועֶן קאַרג , דעֲריִבּעֶר האָט עֶר בּעֶצײַטעֶנס אָנג עֶהוֹיבּעֶן צוּ זאָרגעֶן וועָגעֶן זײַן קינפֿטיגעֶר חָיוּנה, אוּן צוּליִעבּ דעָם האָט עֶר בּעֶשלאָסעָן מאַכֿען אַ שפּאַציַער:גאַנג איִבּעָרן איַנזעָל אוּן מאַכֿעַן נײַעָ עֶנטרעֲקוּננעָן, אוּן כּדי די זוּן זאָל איהם אַזֹױי שטאַרק ניִט בּרעֶנעֶן איַן קאָפּ, איִן עֶר װויַערֹעֶר געֶפֿאַלעָן אוֹיף אַנ'הַמְצָאָה: מאַכען זיך אַ שירם! דאָט עֶר געָנוּמעֶן ריִטלעֶך פֿון וועֶרבֹּעָם, האָט זײַ געָפֿלאָפֿטען קײַלעָכֿדיַג, וי אַ דַעָכֿעֶלעָ, איַן דעֶרמיִט האָט עֶר אַרײַנגעֶשטעֶָלט אַ שטע= - קיּל אוּן האָט אײַנגעָבּוּנדעָן מיַט שטריקלעָך, דעָרנאָך האָט עֶר געָנוּמעֶן פֿון דעָם קאָקוּם בּוֹיםם בּרײַטץ בּלעֶטעֶר, האָט גוּט אוּן פֿעָסט בּעָרעֶקְט
דאָם רַעָכֹיֵל אוּן ס'אין בּעֶשאַפֿעָן געװאָרעֶן אַזאַ מיַן גראָסאַרטינעֶר שׂיָרם וועֶלפֿער האָט ניִט געֶקעֶנט דוּרפֿלאָזעָן קײַן אײַן שטראַהל פֿון דֹעֶר זּן אוּן קײַן טראָפּעָן רעֶנעָן, רי ראָזיַגץ אַרבּײַט האָט איָהם מַמָשׁ עָנטציִקט אוּן האָט אִיָהֶם מונטער אוּן פֿרעָהליִך געָמאַכֿט, י
| = ס'איז נאָך געָוועָן גאַנץ פֿריָה, אוּן ראָבּיַנזאָן דאָט נאָך געֶװאָלט פֿעַר זיַך, װאָס עֶס איִן טהוּן, עֶר האָט זיך רעָרמאָנט, אַז אין װעָג ווֹעָם עֶר דאָך דאַרפֿען מיט זיך נעָהמעֶן פּראָװיאַנט, ואוּ וועָט עֶר זשע לעגעֶן} דאַרף מען מאַפֿעָן אַ פּראָװיאַנט:טאַש, אֶבּעֶר פֿון װאָס מאַכֿט אַ פּראָװויאַנט? טאַש} נאָר אוּנזעֶר קלוּנעֶר ראָבּינזאָן וועָט שוֹין אוֹיסג עֶפֿיַנעֶן אַמעל, אוּן עֶר האָט געָנוּמעֶן דיִנץ שטריקלעָך האָט פֿון זײַ אויסגעֶפֿלאָבּטעָן א סעָטקע, וי אַנעֶץ, רי נעָץ האָט עֶר אוֹיפֿגעֶבּונדעָן, וי אַזעֲקיֵל, דאָט צוּנעֶבּוּנדעֶן אַ שטריִקעל -- מ'ואָל עָם קעֶנעֶן אָנטהוּן אוֹיפֿ'ץ האַלז, אוּן עֶס איִז פֿאַרטיג אַ פּראָװיאַנטײַטאַש - אוּן וועָן עֶר וועָט שוֹין געֶפֿיִנעֶן װאָס אױפֿץ וועָג, װועט עֶר שוֹין האָבּעָן װאוּ אַוװועֶקצוּלעֶנעְן, פֿאַר שִׂמְחָה, װאָס די אַרבּײַט איִז איָהם געָלונגעָן, האָט עֶר אַ גאַנצע נאַפֿט ניט געֶקעֶנט שלאָפֿעַן,
30 / | רריַטעֶס קאַפּיַטעָל,
דריַטעם קאַפּיַטעָל, יאָבּיִנזאָן פֿונדעָוועֶט זיִך גוּט אײַן אוֹיף דעַם איַנזעָל. - עֶר געֶפֿיִנט קאַרטאָפֿעָל אוּן ציַטראָנעָן-בּוֹימעָר , - עֶר בּראָט. זיִך אוֹים אַ שׁעָכֵּם, - דאָס עֶרשטע געֶוויטעֶר, -- דוּרך אַדוּנעֶר בַּעֲקוּמט עָר פֿײַעָר,
- ראָבּונזאָן האָט קוֹים דעֶרלעֶכּט ס'זאָל טאָג װעָרעָן, עֶר אין 288 געֶשטאַנֶן נאָך אײַרעָר די זי איז אוֹיפֿנעָנאַנגעֶן אוּן האָט זיַך געָנוּמעֶן צוגרײַטען צוּ דעֶר רײַזץ, עֶר דאָט אַריִבּעֶרג עװאָרפֿעָן זײַן פּראָװיאַנט-טאַש אבּעֶר דעֶר פלײַצעָ, האָט זיך אַרוּמנע: נאַרטעָלט מיִם אַ שטריִק, איִן גאַרטעֶל האָט עֶר אַרײַנ5 געֶשטעָקט רי האַק, וי מען שטעקט אַרײַן אַ שװעָרר, האָט נעָנוּמעָן זײַן שירם, אוּן הײַדאַ איַן וועָג אַרײַן , הב / | = דער פֿריַהמאָרגעֶן איַז 1 /4- געֶוועֶן העָרליך שעָן, פֿרײַ 54 - אוּן פֿרעָהליך האָט די זּן געָנאָסעָן איִהרץָ שטראַהלעֶן איִבּעֶר דעָם שטילעֶן אינועָל, טוֹיזעֶנדעֶר:עֶרליַי פֿויגלעֶך, קלײַנע אוּן גרוֹיכץ האָבּעֶן פֿרעֲהליַך געֶנריִסט די זון , - אוּן געֲלוֹיבּט רֹעָם בּעֶשׁעָפֿעֶר פֿאַר זײַן שענעֶר װעָלט; בּלוּמעֶן פֿון אַלעָרלײַ קאָליע?
יי יט
שי ר 0
יו 8 אי לע רעֶן, װײַסץ, גרינע, בֹּלוֹיץָ, 5 ' = טא רוֹיטעָ האָבּעֶן פֿעָרשפּרײַט
יַן דֹעֶר רײַנעָר לוּפֿט, זיִסע רִיחוֹת, אוּן בּײַ ראָבּיַנזאָגעָן האָט זיִך דעָרװעקט אַגעָפֿיהל פֿון דאַנקבּאַר= קײַט אוּן איָהם האָט זיך פֿעָרװאָלט גלײַך טיט די פֿױגלעָך זינגעֶן אוּן
ר אָבּינואָן. 1 לוֹיבּען :גאָט אוּן צוזאַמעך. - מיִט די פױינלעָך האָט עֶר אָנגעָהֹיבָּן צוֹ זיִנגעֶן אַזוֹ ;
מוט פֿנלעך צוּזאַמעָן זונג אוך שִׁירָה פֿאַר דוַר, - אוּן פֿיל אוז מײַן זעעלע מוש לועבּעַ צוּ דוָר, | עֶר געָהט אוּן זינגם, אֶבְּעֶר דאָס האַרץ שרעֶקט איָהם. דעֶר וועָג איז איָהם אוּמנּעֶקאַנט אוּן עֶר האָט מוֹראָ פֿאַר ויַלדעָ חַיוֹת אוּן וויַלרע טֹעָנ2 שעֶן,. אוּן עֶר װײַבֿט אוֹים אֵלֹעָ געָריֿטץ װועָלרעֶר, װעָלכֿעָ קעָנעָן פֿעָר: בּאָרגעֶן אין זיך זײַנע בּיִזעָ פֿײַנר, עֶר זוכֿט נאָר אַזוֹינעָ וועֶגעֶן, ואוּ עֶר זאָל זיִך קעֶנעֶן אַרוּם קוּקעָן אוֹיף אַלעָ זײַטעֶן, אן זאָל קעֶנעָן בּעֶצײַטעֶנס אָנגעָהמעֶן מיַטלען קעֶנעֶן געֶפֿאַהר,
אוּן אַזײ געהט עֶר אוּן קוּקט אוֹיף אַלעָ זײַטען אוּן איִז רעָרבּײַ אַזוֹי אָנגעֶשטרענגט, אַז דאָס קלענסטע געֲרוֹישׁ פֿון װיַנר, דעָרשרעקט איהם , אוּן עֶר מײַנט, אַז אין אײַן אוֹיגעֶנבּליִק שפּריִנגט אַרוֹיס אַ וויִלדעֶר טעֶר
אין מאַכט פֿון איָהם אַ מאָהל:צײַט, | | אוּן אַזוֹי איַן עֶר אָבּנעָגאַנגעֶן אַ שטיִק ווָג אוּן האָט נאָרנישט 2 פֿונעָן, װאָס זאָל אֹיָהם קעֶנעֶן נוּטצעָן, דערװוײַל אַזוֹי געָהעֶנדיָג , איז עֶר נעָקוּמעֶן צוּ . אַ קלײַן וועֶלדיֵל, וואוּ עֶס האָבּעֶן געָואַקסעָן ועָהר פֿיַעל קוּסטעָס גראָז, אַזֹינעָ קלײַנץ ניַדריַגע בּוֹימלעֶך, צוּים בּײַשפּיַעל, װי בּוֹיטעֶלעֶך מאַליַנעָם, אַנדעֲרעָ קוּסטעָם. האָבּעֶן געָהאַט רוֹיטליכֿץ בּלוּמעֶן, אַנדעֶרעָ בּלוֹיליכֿץ, אַנדעֶרעָ װײַסליכֿע בּלוּמעֶן, אוּן איִן דעֶר הוֹיך האָבּעֶן אוֹיף זײַ געָהאַנגעֶן קלײינץ עֶפּעֶלעֶך, װי קאַרשעָן די גרוֹים, עֶר האָט אַ פּאָר
אֶבּנֹעֶריִסעֶן, אֶבֹּעֶר זײַ זעֶנעֶן געְוועָן זעהר ניַט געֶשמאַק. / |
איז ראָבּיַנזאָן געֶװאָרעֶן אַזוֹי אין כַּעם, אַז עֶר האָט אײַן קוסט אוֹיסג עֶריְסעֶן מיִט דֹעָם װאָרצעֶל צוּזאַמעָן, אוּן עֶר האָט דעָרזעָהן, אַז אוֹיף ריַ װאָרצלעָן ואַקסעָן פֵּירוֹת גאַנצץ קנוֹילעָן, קְלֹיינץ אוּן גרוֹיסץָ, גלײַך האָט עֶר פֿעָרשטאַנעָן, אַז דאָס זעֶנעֶן די אָמת'ע פִּירוֹת אוּן רי בּוֹימעָלעֶךְ מיַט די קערשלעֶך איִז דאָס די בּליְהוּנג, אוּן עֶר האָט פֿעָרזּכֿט די פָּרִי, איז זי געָוועָן זעָהר האַרט אוּן ניַשט געָשטאַק, דאָך האָט עֶר ניִט געָװואָלט זי אַװעֶקואַרפֿעָן, האָט אָבּנעָריִטעָן נאָך עֶטליכֿץעָ אוּן האָט אַרײַנגעָלעָנט צוּ זיך אין זעָקיִל, אוּן איז אַװועֶק װײַטעָר, אוּן עֶר אין צונעָקוּמעֶן צוּ אַ טײַך, דאָ האָט עֶר בּעֶשלאָסעֶן זיך זעֶצעֶן. אָבּרוּהעָן. אוּן אָבּעֶסעֶן מיטאָג, נעֶכַּעֶן טײַך אין געָשטאַנעֶן אַ גרוֹיסעֶר שאָטעֶנדיִנעֶר בּוֹים אוּן עֶר האָט יִךְ אַװעֶקגעֶזעֶצט אוּנטעָר איָהם, עֶר איז געָוועֶן זעָהר מיִעד אוּן האָט גע
כת - דריִטעָס קאַפּיַטעָל,
װאָלט אַבּיִסעֶל אָבּרוהעָן, מיט אַמאָל האָט עֶר אֶבֹּעֶר דעֶרהעֲרט אַ שרעָקש ליִך געָרוֹישׁ אוּן איָהם האָט זיַך אָבּגעֶריִסעֶן איַן האַרצעָן, העֲנר אוּןן פֿיִם האָבּעֶן איָהם אֶננגעֲהוֹיבּעֶן ציָטעָרן, דאָך אין עֶר געֶבּליִבּעֶן זיִצעֶן אוֹיף רעָם זעֶלבּעֶן אָרט, האָט עֶר דעֶן געואוּסט וואוּהיִן צוּ לוֹיפֿעָן? . אוּן מיִט װועָה אוּן האַרצקלאַפּעָנייש קוּקט עֶר זיך אַרוּם, ;אָט אָט נעָהט זײַן טוֹיט", דאַכֿט זיִך איָהם, אוּן עֶר װויַל, דאַכֿט זיך, ניִם קוּקעָן, אֶבֹּעֶר די אוֹיגעֶן רײַסעָן זיַך איַן אַלעָ זײַטעֶן אוּן זוּכֿעָן דאָס נעֶפֿאַהר,
אוּן עֶר האָט דעֲרזעָרן אַ נאַנצץָ סטאַדעָ וויִלדֹעָ חַיוֹת , װעָלכֿע זעֶנעֶן געֶוועְן עֶהנליִך צוּ אוּנועֶרעַ הירשען, נאָר די העֲלזעֶר זעֶנעֶָן בּײַ זײַ געָוועֶן לעַנגעָר, וי בּײַ די היִרשען, דאָם זַעֶנעֶן געוועָן לאַמעָם, ציעגעֶן אַזוֹינע, װאָס מע רוּפֿט אוֹיך , שאַףקעֶמלעָן", זײַעֶר געֶכּוּרטס-אָרט, פֿון װאַנעֶן זײַ שטאַמעָן איַז דעֶר טײַל פוּן אַמעֶריִקעָ, װאָס האָט נַעָהעָרט צוּ די שפּאַניעֶר, איַן דער מְרִינָה פּעְרוּ געֶפֿינעֶן זײַ זיַך, פֿון דאָרטעֶן. קוּמעֶן זײַ אַרוֹיס, אַמאָל, וועֶן די אײַראָפּײַעֶר האָבּעָן נאָך ניִט געָהאַט געָפֿונעֶן ראָס דאָזיגעָ גליִקליכֿץ לאַנד, האָבּעֶן די וילרעַ אײַנואוֹינעֶר פֿון פּעֲרוּ די ווילדֹעַ ציַעגעֶן בּעֶצוואוּנגעֶן, בּיסלעכֿװײַז זײַ צוּגעָװאָהנט צוּ מעָלקעֶן אוּן געָמאַכֿט פֿון זײַ רוּהיִנעָ הוֹיז:חיות ; האָבּעֶן מיִט זײַ געָאַרבּײַט, וי מימ אײף לעָן! געפֿיִהרט אוֹיף זײַ שוועֲרץָ לאַסט, וי אוֹיף קַעֶמלעָן, פֿון דעֶר װאָל האָכּעֶן זײַ שוֹין דעָמאָלט אוֹיךְ פֿעָרשטאַנעָן צוּ מאַכֿעָן צײַג אוֹיף קלירעֶר - מיַט אײַן װאָרט; געָדאַט פֿון זײַ גרויסע נוּטצעֶן. |
וי ראָבּיַנזאָן האָט דעָרזעָהן די סטאַרע ציַענעֶן נאָהעֶנט פֿוּן זך, דאָט זיך איָהם מיט אײַן מאָל פֿעָרװאָלט עֶסעֶן בּראָטעֶנס{ װיִרקליך, האָט עֶר שוֹין אַזוֹי לאַנג אין מוֹיל ניִט נעָהאַט אַ שטיִקעָל פֿלײַש! אוּן עֶר מאַכט בּײַ זיך אָבּ, אַז אײַנץ וועָט עֶר אַװועֶקְלעֲגעֶן אוּן וועֶט זיך מאַכֿעָן אַ מאָהל= צײַט, עֶר װאַרט געֶדוּלדיג בּיִז די לאַמעָן וועֶלעֶן צוּ איָהם אֶדֹעֶר פֿעָרבּײ איָהם געָהן, מוֹראָ האָט עֶר שוֹין פֿאַר זײַ ניט געָהאַט. אוּן אַזוֹי אין נֹע= װעָן, די נאַרעֶשעָ ציעגעֶן איִז אין זיִנעֶן ניִם געֶלעֶנעֶן, אַז הינטערץ בּוֹים איִז געָקוּמעֶן אַ מעָנש רוֹיבּעֶן בּײַ זײַ אַ חבר, אוּן זאָרגלאָז ועָנעֶן זײַ גענאַנגעֶן פֿאַרבּײַ דעִם בּוֹים, ואוּ ראָבּיַנזאָן האָט זיִך בּעָהאַלטעֶן, זײַ ועָנעֶן געָגאַג= געֶן טרינקען צוּ דעָם טײַך, גראָד איז פֿעָרבּײַ ראָבּינזאָנ'עֶן דוּרכֿגעָגאַנגעֶן דאָם ייִנגסטץ לֶעֶמעֶלעַ, זי איז נעְוועָן צוּ איהם אַזוֹי פֿייעל נאָהעָנט, אַז איָהם האָט געֶליִנגעֶן מיָט אײַן קערעָוועָ זי אַװעָקְלעֶגעֶן טיט זײַן הַעָקִיִל אַטייטע. יי | ר י
ראָבּיַנואָן. | 3
אַבּיִסעֶל האָט אֹיָהם בּאַנג געֶטהוּן דאָס ייַנֹנעָ לעֶמעֶלעָ, װעֶלכֿץ איז זיך צַזוֹי רוּהיַג, זאָרגלאָז געָנאַנגעֶן טריַנקען, ניִט װײַם פֿוּן איָהר מוּטעָר, אֶבּעֶר אַ סך האָט עֶר ניִט געָװאָלט װעָנעֶן דעָם טראַפֿטעָן, איָהם האָט זיך געָװאָלט בּראָטעָנס, אוּן מיט פֿיעל טראַכֿטעָן, װאָלט זײַן געַבּראָטעָנס פֿעָרלוֹירעָן דעַם טּעַם, | : | |
אוּן ראָבּינזאָן האָט אוֹיפֿג עֶהוֹיבּעֶן דאָס לעְטעָלעַ פֿון דעָר. עֶרה, האָט עֶס אַרוֹיפֿג עװואָרפֿעָן זיך אוֹיף די אַקסלעָן, אוּן האָט זך געֶלאָועֶן אַהײַם, ניִט װײַט בּײַם וועָג האָט עֶר דעָרזעָהן -- אַ שִׂמְחָה איִבּעֶר אַ שֶׂמְחָה! -- פֿון זעָקם בּיִז אַכֿט ציטראָנען:בּוֹימעֶר, אוֹיף דֹעֶר עֶרר געֶכּעֶן די דאָזיגע בּוֹימעֶר זעָנעֶן געֶלעָנעֶן אַראָבּג עָפֿאַלעָנע צײַטיַגע פֵּירוֹת, עֶר האָט געָנוּמעֶן עֶטליִכץָ, אַרײַנגעָלענט צוּ זיך איַן זעקיֵל אוּן לאָזט זיַך געָהן צוּריִק אַהײַם מיט פֿרײַד, װאָס עֶר האָט אַזאַ גוּטעֶן וועָג געָהאַט,
אַז עָר איז געֲקוּמעָן אַהײַם איַז זײַן עֶרשטעָ אַרבּײַט געֲוועֶן אַראָב: ציִהעֶן פֿון דֹעָם לִעֶמעָלץ דאָס פֿעָל, עֶר האָט געֲנוּמעָן אַ שאַרפֿעָן שטײַן,
אוּן האָט די פֿעָל אַראָבּגעָנוּמעָן. האָט עֶס אוֹיסגעשפּרײַט טריַקעָנעָן אוֹיף דעֶר זּן, כּדי עֶר זאָל דעָרנאָך פֿון דעָם עָפֹּעֶס קעֶנעֶן פֿאַר זיַך מאַכֿען.
- דעֶרנאָך האָט עֶר דאָם פֿלײַש געָמאַכֿט צוּרעכֿט, דאַן האָם ער אָבּ; געָשניְטעֶן אַ גאַנץ הינטעָר:פֿערמיל צוּם כּראָטעָן, און איִצטעֶר אין געֲבֹּלֵי . בּעֶן אײַן האַרבּץ פֿראַגעָ - אוֹיף װאָס זאָל מעָן בּראָטעָן דאָס פֿלײַש! עָר האָט לאַנג געָטראַפֿט, עֶר האָט געראַרפֿט האָבּעָן אַ שפּיז:בּראָטעָן האָט עֶר אַזוֹי געֶטהוּן עֶר האָט זיַך אָבּנעֶשאַרפֿט אַ היַלצעָרנעֶם שפּיִן אוּן האָט אַרוֹפֿגעָשטעָקט דאָס פֿלײַש, דעָרנאָך האָט עֶר געָנוּמעֶן צװײַ צװײַגעֶן האָט זײַ געָמאַכֿט, וי נאָפּלעָן, שפּיצעָריג, אוּן האָט זײַ אַרײַנגעָשטעָקט אין דער עֶרר אײַנץ קַעֲנעֶן די אַנדעֶרעָ, אוּן האָט, אוֹיף זײַ אין דֹעָר מו: מעָן אַרױפֿנעָלעָנט די שפּיַעז מיִט דעָם פֿלײַש, און אי געֲווען אין אײַן שמחה פֿון זײַן אַרבּײַט; דעֶר שפּיִעז האָט זיַך זעָהר פֿליִנק געֶדרעָהט הין אוּן צוּריִק, אֶבּעֶר זײַן שמחה האָט זיך מיט אַ װאָלקען בּעֶרעֶקט, עֶר האָט זיך רעֶרמאָנט, אַז דאָס נויטינסטע פֿעָהלט איָהם -- עֶר האָט דאָך ניִט נְעִש האַט קײַן פֿײַעָר ! װאָס זאָל עֶר טהוּן } וי שְוועֶר עֶס נעָהט אֹיָהֶם צוּ זײַן געֶבּראָטעָנם! אֶבּעֶר אוּנזעָר קלוּנעֶר ראָבּינזאָן וועֶט ניט בּלײַבּעֶן שטעֲרן, איָהם איז שׁוֹין אַזוֹי אָפֿט געֶליִנגעֶן אַרויסצוקוּמען פֿון שװעריגקײַטעֶן, אַז עֶר האָט נַעֲנוּנ מוטה צוּ זוּכֿען, / צוּ קעָמפּפֿעָן, אוּן עֶר רײַבּט שטאַרק דעָם
שטעָרן אוּן טראַכֿט, וי אַזוֹי צוּ מאַכֿעָן פֿײַעָר, ,אַהאַ! מען קֶעֶן דאָך
4 דריִטעס קאַפֿיִטעָל,
מאַכֿעָן פֿײַעֶר פֿון רײַבּעָן אַ האָלץ אָן אַהאָלץ?, נעָהמט עֶר צװײַ. שטיקעֶר האָלץ, רײַבּט זײַ אײַנץ אָן די אַנדעֶרעָ, אֶבֹּעֶר װאָס טהוּט מעֶן, ראָס פֿײַעֶר וויֵל זיַך ניִם װײַזען! טראָפּעָנס שװײַס קאַפּעֶן פֿון זײַן געֶזיכֿם, אוּן ראָס פֿײַעֶר -איָז, וי איַן נָהֲנוֹם אַװועֶק, אָט איז שׁוֹין דאָס האָלץ אַזוֹי הײַם,. אַז עֶס רויכֿעָרט שוֹין זאָגאַר, אֶבּעֶר עֶר און אַזוֹי מיַער געװואָרעֶן. פֿון דֹעָר אַרבּײַט, אַן עֶר האָט געֶמוּזט אַ רֶנַע אֶבּרוּהעֶן, אָבּהאַפּעֶן דעָם אֶטהעָם, דעֶרװוײְֵל אוז דאָס האָלץ וויִערעֶר קאַלט געװאָרעָ אך די נאַנצ אַרבּײַט. אוַז געָוועֶן פֿאַר'ן טײַװועֶל, | |
מיַט אַ בּיִטעֶר האַרץ. האָט עֶר אַװעֶקגעֶװאָרפֿעָן ברע שטיקעֶר האָלץ אוּן מיִם אַ דעָרשלאָנעֶנעָם. געָמיִט האָט עֶר זיך אַװעֶקגעֶזעֶצט אוף ײַן געֶלעָנעֶר , טרוֹיעֶריְגעָ געָדאַנקעָן קוּמעֶן איַן זײַן קאָפּ אוּן מאַכֿעָן איָהם נאָך שוו עֶרעֶר דאָס האַרץ, נאָך דעֶרשלאָנעֶנעֶר ראָם געֲמיִט, |
;האָט עֶר דעֶן אַזוֹי פֿיעל געָזינריַגט, װאָס זײַן לעָבּעֶן איַן אַזֹי שוועֶר 4* אוּן לאַנג טראַכֿט עֶר, אוּן אַזוֹי וי עֶר טראַכֿט אוּן זיִצט זך שטיל, װעָרט דאָס האַרץ װויַעדעֶר רוּהיָג, אוּן עֶר הײַבּט אָן װיַעדעֶר צוּ טראַפֿטעָן , װאָס זאָל עֶר טרוּן מיט זײַנץ געָבּראָטעֶנס? דעֶרװײַל דעֶרמאָנט. עֶר זיַך, אַז די טאָטעָריַן בּראָטעָן פֿלײַש אוֹיף אַזאַ מין אופֿן! זײַ לעֲגעָן אוּנטעֶר דאָס פֿלײַש אוּנטעֶרעֶן זאָטעֶל, וועָן זײַ רײַטעָן, אוּן אין אַ װײַלעָ אַרוּם איַן דאָס פֿלײַש װײַך אוּן פֿעָרטיג, טראַכֿט עֶר עָפֹּעָם אוֹיף אַזאַ מין אוֹפֿן מאַכֿעָן, נעֶטראַכֿט אוּן געֶטהוּן! עֶר לױפֿט געָשוויָנד אוּן האַפּט צװוײַ גלאַטץ פֿלאַכֿץָ שטײַנעָר, לעַנט צויַשעֶן זײַ אַװעָק אַ שטיק װײַך פֿלײַש אֶהן בּײַנעָר, אוּן הײַבּט אָן מיִט זײַן האַמעֶר קלאַפּעָן איִבּעֶר דֹעָם אוֹיבּעֶרשעָן שטײַן אוּן קלאַפּט אַזוֹי לאַנג,, בּיַן בּײַדעָ שטיַנעָר זעֲנעֶן גע װאָרעֶן הײַם וי פֿײַעָר, איצט איז דאָס איָהם געֶליִנגעָן אוֹיסגעֶציִכֿעֶנט! אוּן צײַט איַן אַ האֲלבּץ שָׁעָה איַז דאָס. פֿלײַש געָװאָרעֶן אַזֹי װײַך, אַן מעָן האָט עֶס שוֹין געֶקעֶנט עֶסעֶן, אוּן ראָבּיַנזאָן נעָהמט זיַך צוּ זײַן מאָהל+ צײַט! לאַנג געָואַרּט, לאַנג געָנאַרט, אוּן וי גוּם עֶס שמעָקט אֹיָהם איִצט דאָס פֿלײַש! עֶר שלינגט אײַן שטיַקעֶל נאָך דֹעָם אַנדעֶרעָן, אוּן דעָרקװיִקט זײַן האַרץ, אוּן דאַנקט גאָט פֿאַר דֹעָם גוּטעָן מאָהלצײַט, װאַם עָר האָט איָהם צוּגעשׂיִקְט,.
איִצטעָר האָט עֶר געָנוּמעֶן מיִט זיך האַלטען אַנ'עֲצה, װאָס זאָל בּײַ איָהם זײַן פֿון די עֶרשטעָ אַרבּײַטעָן, צוּליִעכּ ריַ מוֹראָ פֿאַר דעָם קומענדעָן װיִנטעָר, צוּ װועָלכֿעָן עֶר איַן גאָרניט געֶוועֶן צוּנעָגרײַט, האָט
ראָבּיַנואָן, / 8
עֶר בּעֶשׂלאָסעָן האַפּעָן עֶטליִכֿץָ ציעגעָן , זײַ טוֹימְעֶן אוּן האָבּעָן רי פֿעָ דאָס האָט עֶר בּעֶשלאָסעֶן ראַרף בּײַ איָהם זײַן פֿון די עֶרשטְעָ אַרבּײַטעָן - אוּן מיַט דֹעָם געֶדאַננק אי עֶר געָנאַנגעֶן שלאָפֿעָן, און אַגוּטעֶן זַסע שלאָף האָט עֶר געָהאַט, עֶר האָט אָבּג עֶרוּהט פֿון אַלץָ אוֹיסשטעֲהעָניִשעֶן פֿאַר'ץ גאַנצעָן טאָג - יה - 0 יי | דאָס מאָל האָט ראָבּיַנזאָן רַנגעשלאָפֿן װײַם אין טאָג אַרײַן, עֶר האָט זיך גאָר דעֶרשראָקעֶן, װעָן עֶר האָט זיך אוֹיפֿגעָהאַפּט אוּן האָט דעָרזעָהן, וי עֶר האָט זיך פֿעָרשלאָפֿעָן אוּן װי שפּעָט ס'איז שוֹין,. גע שװויִנד: איִז עֶר אוֹיפֿגעָשטאַנעָן אוּן האָט זיַך גלײַך געָנוּמעֶן גרײַטען אין וועָג אַרײַן אויף יאַנד איבּעֶר רי ציִענעֶן, אֶבֹּעֶר פּלוצלונג איז דעֶר היַמעָל געָװאָרעֶן בּעֶרעָקט מיט שװאַרצעָ װאָלקעָן, עֶס האָט אַ נאָס געָטהוּן אַ שלאַקס?רעָגעֶן , אוּן וועֶנעֶן אַרוֹיסצוּנעָהן האָט מעֶן גאָרניַט געֶקעֶנט טראַפֿג טעָן, עִם האָט זיִך אוֹיפֿגעֲהוֹיבּעֶן אַ שטורם?װיַנר, וװעלפֿעֶר האָט הימעָל אוּן עֶרד געֶריִסעֶן, צָהן אוֹיפֿהעֶר האָט נעֶדוּנעֶרט אוּן געֶבּליִצט, אוּן פֿון די בּליִצעֶן איַן בּײַ ראָבּינזאָנעָן איַן זײַן פֿיַנסטעָרעֶר וואוינונג. אַוֹי ליפֿטיג געָוועָן, גלײַך וי זי װאָלט אונגאַנצעֶן אַ שטיק פֿײַעָר געֶװאָרעָן, דֹעֶר גאַנ צעֶר האָריאָנט הטט פֿון די בּליִצעֶן, וי אַפֿלאַם פֿײַעֶר אוֹימגעָעָהן, נאָר בּיִסלעֶפֿװײַן אי דעֶר דוּנעֶר שטיַלעָר געֲװאָרעֶן, דעֶר רעָגעֶן האָט אוֹיפֿגעָהעָרט אוּן ראָבּיַנזאָן האָט געָװאָלט אַרוֹיסגעָהן פֿוּן זײַן. הײַהל, עֶר האָט אַראָבּגענוּמעָן זײַן יאַנר:טאַש, געָװאָלט מיִט זיך נעָהמעָן די האַק, אַז עֶס גיִט דאָס מיִם אַמאָל אַקנאַל אַדוּנעֶר, די עֶרר האָט אַציִטעֶר געֶגעֶבּעֶן, ראָבּינזאָן איִז פֿאַר שרעָק אַירעֶרגעֶפאַלָך און געֶבּלבֶּן ילועגען גע חַלְשיט, | : לאַנג האָט געֶדוֹיעֶרט בּיִז עֶר אוז געָקוּמעֶן צוּ זיך,. אוּן אַז עֶר. האָט זיך אוֹיפֿנעֶשטעָלט אוֹיף רי פֿיִם, אַז עֶר האָט װך געָנוּמעֶן אַרוּמקוּקען װאָס מיִם איָהם טהוּט זיִך, ואוּ איַז עֶר, האָט עֶר גלײַך דעָרועָהן, אַז דעָר דוּנעֶר האָט געֶטראָפֿען איַן דעָם גרוֹיסעֶן בּוֹים,, װאָס איִז איִבּעֶר זײַן הײַָהל געֶשטאַנעֶן אוּן חאָט איָהם אײַנגעֶװאָרפֿעַן , די געֶשׂעֶהעֶניִש. האָט ראָבּיִנזאָן בּעֶטראַכֿט, וי אַנ'אומגליִק פֿאַר זיך, װאָס וועֶט עֶר איִצט טהון + וי װעֶט עֶר קעָנעֶן אַרײַן אוּן אַרוֹיס, וי אַזוֹי וװועָם עֶר די מוָהר פֿעֶר; שמעָלעָן, אַז דעֶר גאַנצעָר בּוֹים איַן אײַנגעָפֿאַלעָן } | . אוּן אַזוֹי וי עֶר זיצט. אוּן טרוֹיעֶרט אוּן זאָרגט הערט דעֶרװוײַפ אוֹיף צוּ' רעָנעֶנעֶן, עָם דוּנעָרט מעָהר ניִט - אוּן ראָבּיַנזאָן געָפֿינט: שוֹין אין זיך
36 דריַטעָס קאַפּיַטעָל,
מוטה אַרוֹיסצונעֶרן פֿוּן זײַן הײַהל, אוּן װאָס האָט עֶר דעָרזעָהן 1 קעֶן מעֶן דעֶן בּעשׂרײַבּעֶן זײַן פֿרײַד? דעֶר שטאַם פֿון דֹעָם הוֹיכֿעָן בּוֹים, װאָס דעֶר דוּנעֶר האָט אײַנגעֶװאָרפֿעָן האָט זיך פֿון דֹעָם זַעֶלבּעֶן דוּנעֶר אָנגעֶצוּנדעֶן אוּן עֶר האָט ראָבינזאָג'עֶן פֿײַעֶר געֶבּראַבֿט! |
פֿײַעַר! צי קעֶן עֶר דאָס נלוֹיבּעָן? שֶׁר האָט זך נעֶרעכֹֿעֶנְט אַזֹי פֿעָרלאָרעָן, אוּן דאָ אין עֶר געֶװאָרעֶן אַזוֹי בּעָזאָרט, נלײַך װי גאָט װאָלט זײַן אַ צערטליכֿעֶר פֿאָטעֶר צוּ איָהם אוּן האָט אֹיָהם אײַנע פֿון זײַנע נוֹיטיגסטע בּעֶדעֶרפֿנישעָן געשיקְט!
אוּן דעֶר שטאַם פֿון בּוֹים בּרעֶנט זיַך, עִ רײַסעַן זיַך צינגעֶלעֶך פֿײַעֶר אוּן טאַנצעֶן אין דעֶר לוּפֿט, אוּן ראָבּינזאָן האָט געָנוּמעֶן בּעֶטראַכֿ? טעָן, װי אַזוֹי איִצטעֶר אוּנטערצוּהאַלטעֶן דאָס פֿײַעָר, עָם זאָל ניִשט אוֹים= געָהן, אוּן אַזוֹי װי דעֶר אוּנטעָרשטעֶר שטאַם האָט זיַך נאָך ניִט אֶנגעְצוּנ דעֶן אוּן דעֶר לײַטעֶר איַן נאָך געָשטאַנעֶן פֿעסט, האָט ראָבּיִנזאָן געֶנוּמעֶן געֶשוויִנֹר אַ בּרעֶנעֶנריג שטיק האָלץ אוּן איז דעָרמיִט אַריִבּעֶרגעֶקראָכֿען אין זײַן וואוֹינוּנג, דאָרטען האָט עֶר פֿונאַנדעֶרגעַלעֶגט אַ פֿײַער פֿאַר זײַנע געכּראָטעָנס, װאָס האָט נאָך פֿון נעֶפֿטען נעֶשטעֶקט אוֹיף דֹעָם הילצעָרנעָם שפּיַן אוּן האָט טאַקץ נאָר ווי אוֹיף דעָם פֿײַעֶר געָוואַרט, אוּן עֶר האָט גוּט אַכֿטונג געֶגעֶבּעֶן דאָס פֿײַער זאָל זיך נים פֿערלעָשעָן, עֶר איז צוריִק אַרױסגעֶקראָכֿעַן,. אוּן אַזוֹי וי עֶר האָט פֿאַר זיך געָנוּג פֿײַעָר אָנגעֶנרײַט, האָט עֶר פֿערלאָשען דֹעָם בּרעֶנעֶנדעֶן בּוֹים, כּדי עֶר זאָל קעֲנעֶן זײַן לײַטעָר אָן איָהם בּעֶפֿעֶסטיָג עֶן, . |
אוּן בּאַלד אין געֶװאָרעָן פֿאַרטיַג זײַן געָבּראָטעֶנס, דעָם עֶרשטעֶן מאָל, ועֶן זײַן אַרבּײַט האָט איָהם אַזוֹי פֿיִעל מיָה געֶקאָסט, האָט ראָבינ: זאָן פֿעַרפֿעֶהלט זאַלץ - האָט עֶר נעָגעֶסעֶן אָהן זאַלץ, אֶבֹּעֶר הײַנשיגען
-- מאָל, האָט עֶר געֶװואָלט, אַן אַלץ זאָל זײַן וי געְוואוּנשעָן! אוּן עֶר האָט
--- זיך ניִט. געפֿוֹילט נעָהן צוּ'ם יִם בּרעֶנגעֶן װאַסעָר. עֶר האָט געָנוּמעֶן דאָס - - שאָלעָפץ פֿון דעֶם קאָקוּם נוּם, װאָס. איז גרוֹיס, װי אַ קיִנרעֶרשץָ קַעֶפּעֶל, אוּן האָט געֶבּראַכֿט זיך וואַסעֶר, מים דֹעָם װאַסעָר האָט עֶר בּענאָטעֶן זײַנע. געֶבּראָטעֶנס עֶטליִכֿץָ מאָל, אוּן ס'איו געָװאָרעֶן געָנוּג געָזאַלצעֶן, אַקוּראַט צוּ'ם עֶסעֶן. אוּן בּאַלד איַז דאָם פֿלײַש פֿעֶרטיג געָװאָרעֶן,
די פֿרײַד, מיט װעַלכֿער ראָכּיַנזאָן האָט געשלוּנגעֶן יעֶדעֶם שטיקעל - - געֶבּראָטעֶנס, קעָן מען ניט איִבּעֶרנעֶבּעֶן אוּן ניט בּעֶשרײַבּעֶן, פֿעָרשטעהן אוּן פֿיִהלעָן קעָן זי נאָר דֹעָר, ועָמעֶן ס'איִן אוױסנעָקוּמעַן עָהנליבֿעס
יש
- יי א יו יט : זיא : גע יט א
א 2 0 עו
2 22 ְ א : 4 ץ = : / על * יש ;2 ;
0
2 4 ; 4 7 אע
קיין :
: 4( 7
א 2 / אע די * + 1 /5 ני2ק;, ,
*
/ א
7 6
5 | | דריטעם קאַפּוְטעֶל,
איִבּעֶרצוּלעֶבּעָן,. אָכּעֶר מיִט געָוועָהנליכֿע וועָרטז עֶר איז עֶס שוועֶר אוֹיסצוּ" דריַקעֶן , | | : איִצט האָט עֶר געֲנוּמעָן עָרנסט בּעֶטראַפֿטען וי אַזוֹי צוּ בּעָזאָרנעָן, טז דאָס פֿײַעָר זאָל זיך הֲלִילָה ניט פֿעָרלעָשעָן, און עֶר וּכֿט אין זײַן הײיהל עָפֹּעֶס אַ פּאַסעָנד אָרֹט, װי עָם צוּ בּעֶהאַלטעָן, אוּן אַזוֹי האָט עָר געָנוּמעָן זונ.ן אין אַלעָ װיַנקלעֶך פֿון הײַהל, אוּן האָט װיַרקליך אַ פּאַסעָנד. ארט געֶפֿונעָן : פֿון דעָר װאַנד פֿון בּאַרג, װועֶלכֿעָר איז געֶוועֶן פֿוּן פֿעָלזענ? שטײַן האָט אַ גרויסעָר שטײַן זיִך אַרוֹיסגעָרוּקט, אוּנגעֶפֿעָהר אַנ'אײַל פֿון דעָר עֶרר, דער דאָזיגעֶר שמײַן אוַן געָוועֶן, װיַ אַקלײַן רעפֿיַל איַבּעֶר דעָם שטיקעָל אָרט, װאָס עֶר האָט פֿערנוּמעָן, אוּן ראָבּיַנזאָן האָט שיער ניִט געֶטאַנצט פֿאַר פֿרײַר, דאָס דאָזינץָ אָרט איז פֿאַר איָהם גְעְוועָן אַנ'? אָמת'עֶר געָפֿנם, עֶר װֹעָם דאָ אַנ'אײַװועֶלעָ אײַנאָרדעֶנעֶן אוּן דאַן וועֶר ועֶט צוּ איָהם קעֲנעֶן זײַן גלײַך? א ײַן זיַעג נאָך דעָם טע - אוּן עֶר פֿיַהלט זיך פֿרעֲהליִך אוּן צוּפֿריַער עֶן.
- אוּן אוּנזעָר. ראָבּונזאָן פֿײילט זיַך ניַשט, נעָטראַכֿט אוּן געָשהוּן ! עֶר נעָהמט זיך גלײַך צוּ דעֶר אַרבּיִט. טיט זײַן לאָפּאַטץ האָט עֶר אוּנטעָר= געֶנראָבּעֶן אוּנטעֶר דעָם שטײַן אַקלײַנעם גרוֹבּ אַנ'אײַל די טיעף, אוּן האָט געָװאָלט בּיז דעָם שטײַן צוּמאַכֿעָן צוּ בּיַרעָ זײַטען וועֶנדשליך, עִֶם אאֶל זײַן אַזוֹי װי אין אַנ'אויװעֶלעַ, |
אַז ראָבּינזאָן פֿלעָנט אַװועֶץ געָהן וואו , פֿלעַנט עֶר ראַן גוּט בֹּעָקוּ. קעֶן אוּן בּעָטראַכֿטעָן יעָדעָס אָו ט, אוּן אַזוֹי האָט עֶר זיִך דעֶרמאָנט, אַז עֶר האָט געֶָזעָהן אַנ'אָרט פֿון לײַם, װאָס אוז אוָהם איִצט זְעָהר גוּט צוּ= ניטץ געָקוּמעָן, עֶר האָט בּעֶשלאָסעָן פֿון דֹעָם לײַם מאַכֿעָן ציַנעָל, און וי עֶר דאָט זיך נאָר דעָרמאָנט, אין עֶר נלײַך אַװעָק צוּ יעֶנעֶם אָרט, וואוּ דאָס לײַם אי געָועָן. עֶר האָט נאָר געָנוּמעָן זײַן גראָבּ:אײַזעָן, דאָס אײַזעֶרנעָ מעֶסעָר -- זײַן. גאַנצע געֶצײַג, נאָכֿ'ץ רעֶגעֶן איַז ראָס לײַם געָוועֶן זעָהר װײַך, אוּן גאָר אָהן מיָה האָט איָהם נעֶלוּנגעֶן איַן וועַניַג צײַם זיך פֿיִעל צינעֶל צוּמאַכֿעַן פֿאַרמיג, דעֲרנאָך האָט עֶר זײַ אַװעֶקגעֶלעֶנט איינע אוֹיף די אַנדעֶרעָ, זײַ זאָלעֶן זיַך אַבֹּיִסעֶל צוּטריַקענעֶן אוּנטעֶר דעֶר זּן, אוּן איז אַװעָק צוּ. זיך אַהײַם מאַכֿעָן אַנ'עָנרעָ מיָט דֹעָם איִבּעֶרגעֶבּליִבּעֶנעם געֶבּראָטעָנם, עֶר האָט פֿלײַסיג געָאַרבּײַט אוּן רעֶריִבּעָר אוִן עָר . אַפּעֶטיט צוּ איָהם קײַנמאָל ניִט געֶוועֶן פֿו? אונטערצוּקומען , |
אין דֹעָם טאָג אוִן איָהם אַלץ צוּגעָגאַנגעֶן אַזוֹי נליקליך, אַז איָהם
- אָבּיַנואָן. . | | 30
האָט זיַך געֶנליסט -מאַכֿעָן די סעוּדה פֿרעָהליַך קײַזעָרליִך, - יוֹם;טוֹב'דוָגֿ; אוּן עֶר' האָט נאָך געֲנוּמעֶן אַפּאֶר קאָקוּם. ניִם פֿוּן דו ט װאָם. יאמ נאָך איָהם איבּעֶרגעֶבּלְיַעבּעֶן,. אוּן . אוז: אַװועֶק אַהײַם,' .
אוּן זײַן מאָהלצײַט אין טאַקץ געוועֶן גרוסאַרטוגֿ, אֶבּער. :' האָט יעֶרשט ראָבּינזאָן דעֶרפֿיַהלט זײַן . עֶלעֶנד,, אין זײַן : האַרצעֶן זעָנעֶן געֶבּוֹיר עֶן געװאָרעֶן צװײַ. געֶפֿיִהלעֶן; - אַיגעָפֿיִהל פֿון פֿרײַד, װאָם אוָהם נעלונגט אַלץ, * װאָס : עֶר קעָן אַרוֹיס אַזיִענעֶר פֿון. אַלעָ שװעריגקײַטעָן, - אוּן אין רֹעֶר זַעֶלבֹּעֶר צײַט, , אַגעָפֿיהל פֿוּן עֶלְעָנר, ! װאָס אנן, וו אַ שוועָרעָר יגאַהג געֶלעֶגעֶן- אוֹיפֿץ האַרץ, . - יי :
גאײַנעֶר אַלײַן 1 אָהן אײַן פֿרײַנר, אָהן אין מענשן !הי יאוּן אַלײַן , װי דֹעֶר פֿעֶלז!? האָט עֶר מיט װעָהמוּט געֶטראַכֿט, - ,וי גליִקליַך װאָלט איִך מיך געֶשעָצט, װעָן איך װאָלט האָטש אוין לעֶבּעֶריִג בּעֶשעָפֿץף ניִש צוּ מיר נעָהאַט?,
ון עֶר האָט זיַך נעֶסטאַרעָט פֿאָרטײַּן די ישוועָרץ געראַנקען , נאָר
דאָס איז איָהם שוועָר אָנגעָקוּמעָן.
וועָן עֶר האָט אָבּגעָגעֶסעָן איז נאָך. געָוועָן השֶׁלעֶר טאָג אוּן שלאָפֿעָן געָהן האָט נאָך ראָבּיַנזאָן ניט געֶװאָלט ,, האָט עֶר. אָנגעָהוֹיבּעֶן בּעֶטראַפֿטען . װאָס זאָל עֶר נאָך עָפֹּעֶם אוֹיפֿטהון. איַן דעָם טאָג ? עֶר האָט געָנוּמעָן. זײַן ! לאָפּאַטע.. אוּן . האָט געֶװאָלט טיעפֿעָר דעֶרגראָבּעֶן רו: גרוּבּ פֿון זײַן קיִך. ! פּלוצלונג האָט זיך די לאָפּאַטץ. אֶנגעֶשטוֹיסעֶן::עֶפֹּעֶס אוֹיף אַ האַרטע זאַך אוּן איַן שיער ניָט צובּראָכֿעָן געָװואָרעֶן ;: שֶר האָט געֶמײַגט,. אַז זי יהאָט ! זיך אָן אַ שטײַן אָנגעֶקלאַפּט, אֶבֹּעֶר װי עֶרשטײַנעָרט אייז עֶר געָװואָרֶן, אַז אַנשטאָט- אַָ שטײַן, : האָט עֶר אַרוֹיסגעֶשלעֶפּט אַינרויסע נרוּדעָ נאָלר, פֿון- װעֶלפֿעָן מ'האָט געֶקעֶנט מאַכֿעַן אֶפֿשר הוֹנדעָרט טויזעָנד? רוֹבֵּל, -אָבּעֶר ! דֵאָ האָט זיך. בי : איָהם ;נִיִט::עֶרוועֶקט- קײַן - פֿונק פֿון פֿרײַר, : װאָס טוג איָהֶם. דער אוֹצֹר?+ דאָ אוֹיף דֹעָם איַנזעֶל - געָהט דְאָם ניִט אָן, אוּן מיט : פֿעָראַכטונג װאַרפֿט עָר "אַוועֶק' דאָס גאָלר אוּן: זאָגט: נאָך: צוּן - | | |,דאָ: קעָנסטוּ ליענעָן רוּהיג - מיַך וועֶסטוּ ניִט רײַצעֶן ; -מעֶנשעֶן זוכֿען -היך, , מעָן. גראָבֿט, מעָן: אַקעָרט עֶרר, , בּעֶרגעֶר -הוֹיכֿץ.נראָבֿט מעֶן טיעף . אַראָבּ, -:מען זוכֿט אוּן מעָן- ראַרשט נאָך דיַר, :אֶבֹּעָד װאָס. טוֹינסטו פֿאַר - מיד?- צוּ: װאָס /קענסטו 'מיר. יעֶצט נוּצעֶן 4 אַז איך װאָלט-אָנשטאָט דיר . געֶפֿונעֶן אַ שטיִק אײַזעָן,- װאָלט איך פֿולײַכֿט געֶקעֶנט: פֿון זײַ מאַכֿעָן אַ מע סעָר,, אַ האַק? אוֹן אוך. װאָלט געָהאַט. עָפֹּעֶס דעָפֿון;- אָבֹּעֶר -ריך דאַרף איך
40 דריָטעָם קאַפּיִטעָל,
ניט, אוּן מיַט פֿעָרגעֶניִגעֶן װאָלט איך דיַך אוֹיף אַ שטיַקעָל אײַזעֶן פֿעָר: בּיִטעֶן , פֿון װעֶלפֿעָן איַך װאָלט געָוויִם עָפֹּעָם געָקאָנט מאַכֿעָן", אוּן מִיִט פֿעָראַכֿטונג האָט עֶר װײַט אָכּגעֶװאָרפֿעָן דעָם טײַעֶרעָן איֹצר, פֿאַר װועָל= - כֿעָן מעָנשעָן װאָלטען ועָהר פֿיִעל אָבּנעֶנעֶבֹּעֶן איָהם צוּ קריַענעֶן,
| = די זוּן האָט. זיך לאַנג נעָשפּיִעלט מים איַהרץעָ שטראַהלען אין יִם, בַּעי נאָלדעָט דאָס װאַסעֶר אוּן געֲבּאָדעֶן די שטראַהלעָן, אוּן איִן אַם עָנדעַ עֶרשוואוּנדעָן, וואוּ -- וואוּהין -- װײַם נאָט אַלײַן, אַ געֶדיִבֿטץ נאַכֿט האָט אַרוּמנעָנוּמעָן דעָם אינזעָל, ראָבּינזאָן האָט צוּנעֶלעֶגְט שטיקעֶר האָלץ, בּעָזאָרגט זיך טיט פֿײַעֶר אוֹיף אַנאַנצץָ נאַכֿם, אוּן און אַװעָק צוּ זײַן נעֶלעֶנעָר. - |
פֿיערטעס קאַפּיַטעָל,
ראָבּיַנזאָן מאַכֿט פֿיַעל נוּצליכֿץַ עֶרפֿיַנדוּנגעָן, -- עֶנטדעָקט . זאַלץ, חאָפּט אַ גאַנצעַ געֲויֵגֶר פֿון לעָטעֶלעֶך.
| די היִץ אוֹיף דעָם איַנזעָל, ואוּ ראָבּיַנזאָן איַז געָוועָן, פֿלעָנט אַזוֹי אוּנעֶרטרעֲגליָך בּרעֶנעֶן אוּן בּראָטעָן, אַז אַרבּײַטעָן אַ שׁוװעָרעָ אַרבּײַט, װועָלכֿץ האָט דעֲרצוּ געָפֿאָדעָרט אַ געֲוויִסעָ אָנשטרעֲננוּג, האָט עֶר בּײַ טאָג ניִט געֶקעֶנט, אוּן זײַנץ שועֲרֹעָ אַרבּײַט פֿלעָגט עֶר מאַכֿען איַן די פֿריִהמאָרגעָנם אוּן איַן די אָװועֶנדעַן. אוּן וי נאָר ס'האָט אָנגעֶהוֹיבּעֵן צוּ בּעֶניִנעָן, איז שוֹין ראָבּינזאָן געָווֹעֶן װאַך, גלײַך איַז עֶר צוּגעָנאַנגעֶן צוּים פֿײַעָר, געֶװאָר-װועָרעָן, װאָס העֶרט זיַך מיַט איָהם, אוּן האָט צוּנעֶלעֶגְט נאָך האָלץ, פֿון אַגוּטעֶן פֿריִהשטיַק װאָלט זיך ראָבּיַנזאָן געָוויִם ניִט אָבּנעָזאָגט, אֶבֹּעֶר עֶר האָט זיך געֶקעֶנט בּעֶנוּגעֶנעֶן מיט דֹעָם װאָס עֶר האָט פֿעָרמאָנט, דַעֶרצוּ נאָך האָט די קאָקוּם ניִםס איָהם וְעָהר גוּם נעֶשמעֶקְט, אוּן עֶר האָט איִבּעֶרעֶבּיִסעֶן אַ האֲלבּץָ נוּם, װאָס עֶר האָט געָהאַט פֿאַר זיך איבּעֶרגע= לאָזט פֿון נעכֿטען, איבּעֶרגעֶבּיִסעָן, נעָהמט עֶר גרײַטען פֿאַר זיך אַ מיטאָג ; פֿון דעֶם לעֶמעָלעָ איַז איָהם איבּעֶרג עֶבּליֶעבּעֶן נאָך אַ האַלבּ זײַטעֶל פֿלײַש, אֶבּעֶר, וי גרוֹיס איז געֲוועְן זײַן פֿעֶרדראָס, אַז װועֶן עֶר האָט געֶװאָלט שוֹין דאָס פֿלײַש אַרוֹיפֿזעָצעֶן אוֹיף דעֶר בּראָט:שפּיַ, האָט עֶר דערועָהן, אַז מ'קעָן עִם שוֹין ניִט ניִצעָן: ס'איז קְאֲַלִיעָ געָװאָרעָן פֿון היץ, -
ראַבּיִנואָן. 41
ר יי
אוּן עֶר האָט אַראָבּג עֶנוּמעֶן זײַן יאַנרטאַש פֿון װאַנד אוּן האָט שוין געְהאַט געװאָלט נעָהן עֶנדיָגעֶן מאַכֿעָן די ציְנעָל צוּ זײַן אוֹיוועָלע, דֹעֶר= װײַל האָט עֶר בּעטראַכֿט די געוויִקסעָן, װאָס זעֶנעֶן נאָך פֿון נעכֿטען גע לענעך אין זײַן יאַגד:טאַש, אוּן האָט דעֲרזעָהן, אַז דאָס זעֶנעֶן נישט:צײַטיגעַ קאַרטאָפֿעל, איָהם איז אײַנגעפֿאַלעָן, עֶר װעֶט זײַ גאָר אַװעֶקלעֲגעַן איַן אַש אֶבּבּאַקעָן, אוּן וועָט זעָהן ; וויַ װעֶם עֶס געֲראָטהעֶן, אוּן װאָס פֿאַר א טעם עֶס װועָט האָבּעָן, עֶר האָט זײַ אַרײַנגע. לעֶנט בּאַקעֶן אוּן איז אַװעָק,
עֶר האָט געָאַרבּיַט אַזוֹי שנעָל, אַז בּון מיַטאָג האָט עֶר געָמאַכט פֿעָרטיַג די גאַנצע צאָהל צונעָל, װאָס עֶר האָט בּעֶדאַרפֿט צוּ זײַן אוֹיוועֶלֹעַ, אוּן איָהם האָט זיך שוֹין פֿעָרװאָלט עֶסעֶן מיַטאָג, איַז עֶר אַװעֶקגעָלאָפֿען צוּ'ם בּרעָג זוכֿען אוּסטריִצעֶן , אֶבֹּעֶר עֶר דאָט געָפֿונעָן זעהר וועניָג, נאָר אַ געָפֿיִנם האָט עֶר יאָ געָהאַט, אַ געפֿיַנס, וי מעָן זאָגט, פֿון נגעֶפֿינסלאַנד! עֶר האָט ני עפֿונען אַ שילרקראָט (טשעֲרעֶפּאַבֿעַ), הַגַם עֶר האָט נאָך קײַנמאָל ניִט געֶנעֶסעֶן ראָס ראָזיָגעַ פֿלײַש, עֶר האָט אֶבּעֶר יעֶהעָר, אַז דאָם פֿלײַש שמעקט זעָהר
{ - גוּם, אוּן ס'אין זאָגאַר
22 עַעֲהר געֲוּנד אוֹיך, די שיַלרקראָט אין נץָף וועָן אַ גרויסע און האָט געָוואוֹיגעַן נאָג העֶנט פֿוּן דרײַ פור , ראָבּיִנזאָן האָט זי קוים אוֹיף די אַקסלעֶן פֿע-שלעפּט אַהײַם,
געָקוּמעֶן אַהײַם, האָט עֶר נעָנוּמעָן זײַן האַק אוּן האָט. אַזוֹי לאַנג. נעקלאַפּט אינּעֶר דעֶר שאָל, בּיַז ס'איִז צוּשפּרוּנגען געֶװואָרעָן, דעַרנאָך האָט עֶר זיך געָנוּמעֶן צוּ דעֶר שיִלדקראָט, האָט זי צושניַטעָן, האָט געָנוּמעָן
1
49 | פֿיַעֶרטעֶס קאַפּיטעָל ,
אַיגרױסעןן שטיק, אָנגעֶשטאָפֿעָן אוֹיפֿין בּראָט:שפּיז אוּן האָט אַוועֶקגעֶשטעֶלט בּראָטעָן, איִצט האָט עֶר געָנוּמעֶן כּעֶטראַכֿטעָן;. װאָס זאָל עֶר מהוּן מיט דֹעָם. איבעֶרג עֶבּליִבעָוֹעֶם פֿלײַש, אַז ס'זאָל ניִם װועָרעֶן קאַליעָ, זאָל עֶר עֶס אײַנפּעָקלעָן - איַז אין . װאָם ? עָר יהאָט ניָט קין געֶפֿעָס, אוּן װאוּ נעָהמט מעֶן זאַלץ?+. | דל י' ? | אוּן סיטהוּט איָהם אַזוֹ וװעָה דאָם האַרץ, עֶר װאָלט דאָם פֿלײַש געֶקעֶנט האָבּעֶן. נעָנוּג אויף צװײַ װאָֿען,. אוּן בּײַ איִהם. וועֶט עֶס מוועֶן יקאַליע װעָרעָן . בּיז מאָרנֿעָן, אוּן עֶר ווֹעֶט עֶס דאַרפֿען ; אַרויסװאַרפֿען, אוּן אַזוֹינץָ געֶפֿינסעָן זעָנעֶן רעֶן אֶפֿטץ? אוּן דאָך קֶעָן עֶר ניט געָפֿינעֶן קײַן !מיטעֶל, .אוּן. פּלוֹצלונג פֿאַלם איהם: אײַן; ראָס שאָלאַכֿץ פֿון דֹעֶר שילר= ;קראָט איז -עֶהנלַיִך אוֹיף אַ מוּלטעָריֵ? - אוּן אין דעָם קֵעָן עֶר אײַנפּעָקלעֶן ראָס. פֿלײַש, - העָר: אײַנפֿאַל נעָפֿעֶהלט אוָהם שטאַרק, אוּן איִצט בּלײַבּט נאָר אײַן קלײינע. דאַנה, ' װאָס איָהם פֿעָהלט אוֹים זאַלץ, אֶבֹּעֶר וועָט עֶר בּרעֶנגעֶן פון יס װאַָר, - וועָט' בּעגיִסעֶן דאָס פֿלײַש, אוּן ס'וועט וועָרעֶן געָזאַלְצעֶן; אוֹן. ס'זעָנעָן אַראָבּ אַלעָ דאַגוֹת! צוּ אלץ. וועֶט אוּנזעֶר קלוּגעֶר | ראָכונן, שא נקפונען אַנ'אוֹיסוֹעָגֿ: 5 +-
י- דעָרווײַלי אי -געֶװאָרעֶן פֿאַרטיג זײַןן בּראָטעֶן, , ! ראָבּיָנ ימאָך האָט. פֿעָר. וט אַ קלײַן שטיִקעָל פֿון זײַן. מאָהל:צײַט, - אוּן ס'האָט איָהם. זעֲהר גוּט -געֶשטעֶקט, /אֶבֹּשֶׂר עֶר האָט זיך זעָהר פֿעֶרבּעַנגט נאָך אַ שטיקעל בּרוֹיט, - /;מיט |אַשטיקעֶל בְּרוֹיט װאָלט דאָס עֶרִשט גוּט געָוועָן"; . האָט. עֶר געטראַפֿט אוּן -געזיִפֿצט, אוּן מיִט אַמאָל. - אָ; גל יִקליפֿעָר געָראַנק! עֶר - געָהט' זֹעָהן ווֹאָס -עָם מאַכֿעָן זײַנע געֶוויִק סעֶן , װועלכֿע עָר האָט אַרײַנגץ? ילעגט אינִים אַשׁ אָבּצוּבּאַקעָן. ,לאָמיִר אַקאָרשט זעָהן", זאָגט עֶר צוּ זיך -אַלײַן { -- ;וואָס איז פֿון זײַ געֶװאָרעֶן", אוּן עֶר געהט אוּן נעָהמט אַרוֹים - צוּ'. פֿעָרזוּכֿעָן, וי גרוֹים אין זײַן שמחה, וועֶן עֶר פֿעָרזוכֿט אוּן עֶס שמעקט ! איָהם אַזוֹי גוּט; וי אָמת'ע קאַרטאָפֿעל, װאָס עֶר האָט בּײַ דעֶר מאַמען געֶנעסְעֶן! עָס האָט אַזאַ גוּטעָן רֵיחַ, אַז עֶר װאָלט זײַ אַלעָ מיִט אײַנמאָל אײַנגעשלוּנגעֶן !. אוּן װיַעדעֶר איז בּעֶשעֶרט אַ טײַעֲרץָ סעוּרה, אֶבּג עֶנעֶעֶן, אָבּגעראַנקט גאָט פֿאַר אַלץ, געָהט עֶר זיך אַבּיִסעָל צוּלעֲנעֶן אָבּרוּהעָן, די זוּן בּרענט !--אַרבּײַטעָן. אין. אַזאַ;היַץ. איַז. אוּנמעָגליך, : אוּן עֶר -?וועָט װאַרטעֶן אוֹיף דֹעָם פֿעֶרנאַכֿט, ; וועָן ס'וועֶם וועֶרעֶן קַיְהלעָרי דעָרווײַל וועָט יי ינע אוּן בּעטואַכֿטען,. װאָס. עָר האָט צוּ' טהון, = .= אוּן יאַז'ו ליענט עֶר אוּן טראַפֿט װאָס עָר : האָט: צו יחו די צנעל
- ראָבּיַנואָן. 43
זעָנעָן. נאָך ניִט "געֶװאָרעֶן. נוּם. טרוּקעָן און ; האַרט, אוּן - מוֹיעָרְעֶן- מיִט זײַ . די װעָנרטלעֶך פֿוןאוֹיוועֶלץָ -קעָן מעֶן -ניִט, -װועָט עֶר יגעָהן גאָר אוֹיף ! יאַנד, -פֿילײַכֿט וועָט! איָהם געֲליִנגעֶן פֿעָרנעָהמעָן אַפּאָר- לעֶמלעָן, און דעָרווײֵל דעָרמאָנט עֶר זיך; - אַז דאָם פֿלײַש פֿון דֹעֶר שַלדקראָט וועֶט קאַליעַ וװועֶרעֶן, אוּן עֶר נעָהמט בּעֶטראַכֿטעָן, װי צוּ מאַכעֶן ט אוֹיועָלץָ, /אַז מ'זאָל קענעֶן אוֹיף איָהם פּעֶקלעֶן פֿלײַש, = || אוהִם איז שוין געֶוועָן קלאָהר, וי עֶר דאַרף אַזאַ מון אוֹיוועֶן מאַכֿעֶן. - עָר שפּרינגט. פֿרעָהליַך אוֹיף. פֿוּן אָרט אוּן לוֹיפֿט בּעֶטראַכטען, אוֹיבְּ. איָהֶם וֹעָט. געֶלִינגעֶן דוּרפֿצוּפֿיהרעֶן זײַן פּראיעֶקט, , אוֹיסגעצייבֿעֶנט, בַּעֶסעֶר; וי געֶװואוּנשען", האָט עֶר פֿרעֲהליך אייסגעשרן, עֶר װעֶט נעֶהִמְעֶן איַן רי וועָנדטלעָך, װאָס עֶר !װועָט אַװעֶקשטעֶלעֶן פֿון די צוְגעָל. אוּן װעָט דוּרפֿ. בּוֹיעֶן צוװײַ לעֲכֿעָר אוּן אין די לעָכֿעֶר וועָם עֶר אַרײַנשטעָקעָן אַלאַנגעֶן שִטיִק. האָלץ, אוֹיף װאָם עֶר װעָט אוֹיפֿהעַנגעָן דאָס: פֿלײַש אוּן עֶם וועָט זיַך קעֶנעֶן אוֹיפֿץ בּעֶסְטעֶן אופֿן פּעֶקלעָן, אוּן איָהם האָט זיך. געָװואָלט, אַז די צוָג עֶל זאָלעֶן שוֹין װעָרעָ נענוּג האַרֵט אוּן. עֶר זאָל זיך גלײַך קעַנעֶן נעֶהמעֶן צוּ זײַן. גרוֹיסעֶר אַרבּײַט, אוּן. פֿונדעָסטװעָנעָן האָט עֶר געֲמוּוט געֶרוּלדיג װאַרטעֶן בּיַז די זוּן װועט איָהם צוּטריִקעֶנעֶן די ציְגעָל,. איַז װאָס | זאָל עֶר פֿאָרנעָהמעָן איִצט? רוהוג. זיצעֶן קאָן עֶרי. ניט; - דאָס עֶרלוֹיבּט -אַיָהם ניִשט .או זײַן גײַסט. אי זײַן לאַנץ,. אוּן עֶר. מוּז אֶהְן ; אויפֿהער: זכֿען אוּן שאַפֿעָן, טראַכֿט עָר אַ װײַלעַ װאָס : עֶר | זאָל: אָנהוֹיבּעֶן. טהון אוֹן בע שליסט זיך -- לאָזעֶן זופֿען לעָמלעֶן, אָפּשר וֶועָט ?איחם: געֶליִנגעֶן: :פֿעֶרגעָה? מעֶן אַ פּאָר. לעֶבּעֶדיִגעָ,. דאַן וועָט עֶר אֶנוועָנדעֶן אַלע זײַנע מעַנליפֿקײַטען . אוּן זײַ :מאַכֿעָן הוֹיזוג , אוּן ' וועָט: זיך:מיט זײ יקעֶנעֶן בּעֶנוּצעֶן, :וו מוה-מיִט ! אוּנזעָרע פֿיִה!. דעָרצוּ: װועָט ' עָר. אַזוֹי :אײַנזאַם יט זײַן, !;חאָטש: לּעֶבּעֶריְגע - בּעָשעֶפֿעָניִש, ; נוט מענשען וועֶלֶעֶן ?דאָך: אוֹיך: -פֿעָרקלעֶנעָרעָן זײַן עֶלעֲנֹר! - אֶבּעֶר. וונָ אַזוֹי זאָל עֶר. צוּ דְעָם צונעָהן?. עָט יאַיָהֶם. דע געֶלונגעָן פֿאַנ גע זוּ: "לעבּעֶדיגעֶרהיוט4; יו = יי | - אוּן עֶר האָט געֲהאָט ומע אַרוּמטראַפֿטען וי אַז עֶר זאָל ד -דאָם אָנ הוֹיבּעֶן צוּ /טהוּן; און דאָ: האָט.עֶר זיך: אוֹיך. ניִט יפֿעָרלאָרעָן אוּן האָט בּאַלר ! אַ מיטעָל געֶפֿונעָן, -עֶר האָט ;געָמאַבֿט;אַנעָץ,* ; װועֶלפֿער. --האָט זיַף. ; אֵיָדֶם ! זעהר גוּט אײַנגעֶנעֶבּעָן, יעֶר ; איז :געָוועֶןאיִבּעֶרג ליקליך -מוט: זײַן -עָרפֿינדוּנג, אוּן האָט געֶװאָלט גלײַך געָהן רי לעֶמלעֶן -פֿאַרנעָהמעָן.צבּי וִך ; איַן! בּעֶץ ! אַרײַן : נאָר עָר 'האָט זיִך: דעָרטאָנט,. אַזיעֶר ;האָט זי מיטאָג צײט געָזעָהן
4 | ֿיִערטעָם קאַפּיִטעָל,
נוט װײַט פֿון זײַן הײַהל; דאָס אָרט, ואוּהין זײַ פֿלעָנעָן נעָהן שטענריג טרינקען װאַסעָר, איז נעָוועָן גאַנץ װײַט, האָט ראָבּיַנזאָן פֿעָרשטאַנעָן, אַז זײַ וועָלעֶן בּעֶשטיִמט ניִט קוּמעָן זיַך אָנטריַנקעֶן - אוּן זײַן נאַנג װעָט זײַן אוּמזיסט, האָט עֶר אַװעֶקנעֶלעֶנט רי נעֶץ אוּן האָט אָכּנעֶלעָגְט דרי יאַנר אוֹיף מאָרגעֶן, | | אוּן איצט האָט עֶר זיַך דעֶרװײַל געָנוּמעֶן צוּ אַנדעֶרעָ אַרבּײַט, עֶר האָט געָנוּמעֶן זײַן יאַגר-טאַש אוּן איָז אַװועָק בּרעַנגעֶן די קאַרטאָפֿעָל, װאָס עֶר האָט עֶנטדעֶקְט, קײַן סך צײַט האָט ראָס בּײַ איָהם ניט אֶבּנעָנוּמעָן-- עָר איַז גלײַך צוּריִקגעָקוּמעֶן אוּן האָט שׁוֹין געָהאַט אַ געָפּאַקט זַעָקיִל מיט קאַרטאָפֿעָל, האָט עֶר געָטהוּן, וי אַגוּטעֶר שפּאָרזאַמעָר בַּעַיחֲבַּיִת, אַבּוִסעֶל האָט עֶר אַװעֶקנעֶלעֶגט בּאַקעֶן איַן אַשׁ, אוּן ריַ רעֶשט געֶלעָנט אין אַ װיַנקעָל, עֶר זאָל האָבּעֶן אוֹיף שפַּעֶטעֶר. דעָרנאָך האָט עֶר געָנוּמעֶן דאָס פֿלײַש פֿון דעֶר שיַלרקראָט, האָט אובעָרגעֶלאָזעֶן, װיַפֿיַעל עֶר האָט בּעֶדאַרפֿט אוֹיף אֶװעָנר אוּן אוֹיף מאָרגעֶן, אוּן ראָס איבּעֶרגעֶבּלִיבּעֶנעַ האָט עֶר בּעָגאָסעֶן מיט יִם=װאַסעָר, איצט האָט עֶר אַבּיְסעֶל געָװאָלט אֶבּרוּהעֶן פֿון אַלעָ זײַנץ ארבּײַטעָן אוּן אוזן אַװעֶק שפּאַציַערעָן אוֹיף דעָם בּרעָג פֿון יִם. - | | דאָ אוֹיפֿ'ן בּרעָג האָט געוועֶהט אַ וינד פֿון מזרח:זײַט אוּן האָט קיהל נעֶמאַכֿט די שוועָרעָ הײַסץ לוּפֿט, אוּן מיט גרוֹים פֿעָרגעֶניִגעֶן האָט ראָבּיִנזאָן געֶשעֶפּט די קֵיַהלעָ לופֿט, װי נוּטעָן װײַן, אוּן האָט געָװאָלט זיך אָנטריָנקעָן, װאָס מעָהר,
אוּן וי עֶר איַן אַזוֹי געָנאַנגעָן בּײַם בּרעָג ים, האָט זיך איָהם פֿעָרנלוּסט אוֹיסבּאָדעֶן, אוּן שוֹין פֿאַר אײַן גאַנג אָבּואַשעָן זײַנעַ װעָשׁ, שװויָמעָן האָט עֶר זיך נאָך געָהאַט אוֹיסנעֶלעֶרעֶנט אין דֹעֶר יּנעָנר, אוו קײַן סך האָט עֶר ניט געטראַכֿט אוּן אי אַרײַנגעשפּרוּנגעֶן אין װאַסעָר, פֿון דעֶר װײַטעָן האָט זיך געָזעָהן אַ שמאָלץָ קַעֶמפּעָ, װאָס פֿלעָגט אין דעֶר צײַט פֿון פֿ לוּט דאָס הײַסט, ועֶן דעֶר יִם גיִעסט אוֹים), אינגאַנצעֶן פֿעָרגאָסעָן וועָרעֶן מיָט װאַסעָר, האָט ראָכּינזאָן פֿעָרשטאַנעָן, אַז וועָן דאָס. װאַסעָר לאָזט אָבּ, מוזעָן געוויִס אוֹיף דֹעֶר קַעֶמפּע בּלײַבּעֶן פֿיִעל אוסטרי: צעָס,+ שילדקראָטען אוּן ראַקאָװינעָס, אוּן עֶר האָט. בּעֶשלאָסעָן אַהינצוּ צוּ. שװיִמעָן, חאָטש ס'אין געֶלעֶנעֶן װײַט איַן ים,. אוּן עֶר איִז נאָך טאַקע דאָרטעֶן קײַנמאָל ניִט געֲוועָן, | |
אוּן שווימענריג האָט עֶר זְעֲהר פֿיעל פֿיִש נעָזעָהן, האָטש מיט
ואָבּיַנואָן. 45
די העָנה אָן צוּ חאַפּעָן, װעָן עֶר װאָלט בּײַ זיך געָהאַט אַנֹעֶץ װאָלט עֶר געֶקעֶנט אֶננעֶהמעָן װיפֿיַעל עֶר װאָלט שוֹין געֶװאָלט, אוּן אַזֹי וי איָהם איז אין אַליץ געְנאַנגעָן אוּן אַלץָ זײַנץ שוועֲרעָ אַרבּײַט איַז אֹיָהם בּיִז אַהעֶר נעָלוּנגעֶן, האָט עֶר געהאָפֿט מאַכֿען אַ נעֶץ אייף חאַפּעֶן פֿיִשׁ אוֹיך,
אוּן אַ לאַנגץ צײַט אוז עֶר געֶשוואוּמעֶן איבּעֶר'ן װאַסעֶר, אוּן וועֶן עֶר אוז עֶנדליִך אוֹיף דֹעָם בּרעָג אַרוֹים איַז שוֹין זײַנץ וועָשׁ געָוועֶן טרו קעָן, דעָרפֿרישט אוּן דעָרמוּנשעָרט האָט עֶר זיך געָפֿיהלט, אָנגעֶטהוּן אין פֿריִשע רײַנע װעֶשׁ, אוּן לעבּעֶריַג-פֿרעָהליך איַז עֶר אַװעֶק אַהײַם, | אוֹיף מאָרנעֶן איִז ראָבּיַנזאָן אוֹיפֿנעָשטאַנעָן גאַנץ פֿריָה אוּן האָט זיף. געֲנוּמעֶן גרײַשעַן צוּ דעָר יאַנד אוֹיף די װילרץ ציַעגעֶן, זײַן יאַנר-טאַש האָט עֶר אָנגעֶפּאַקט מיט געֶבּאַקעֶנעָ קאַרטאָפֿעָל אוּן האָט נאָך מיטנענ= מעָן אַגרוֹיס שטיק בּראָטענס. עֶר האָט געָנוּמעֶן דעָם שטריק, װואָס עֶר האָט נאָך נעָכֿטעָן צוּגעָנרײַט, האָט זיִך מיַט איֵהם אַרוּמנעָנאַרטעָלט, אַרײַנגעֶשטעקְט זײַן האַק אין גאַרטעָל, נַעֲנוּמעָן דֹעֶם שירם אוֹיף די אַקסלעֶן אוּן האָט זיך נעֶלאָזט איַן וועָג אַרײַן, דאָס מאָל האָט עֶר גע= װאָלט געָהן מיַט אַנ'אַנדעָרן װועָג, אוּם צוּ בּעֶקוּקְעֶן נאָך עֶרטעֶר פֿון זײַן איִנזעָל, אוּן בּעֶקאַנט װועָרעָן מיַט איָהם, מיַט אַלעָ וועֶנעֶן אוּן שטעָגעֶן. און געָהעֶנריָג איבּעֶר'ן איַנזעָל האָט עֶר געָועָהן נאַנצעָ מַחֲנוֹת פֿוינלעֶך אוֹיף די בּוֹימעֶר , אוּן זעֲהר פֿיִעל פּאַפּוּנאַיעֶן פֿון װאוּנרעָרליכֿץ שעַנע פֿאַרבּעֶן. | | איָהם האָט זיך אַזוֹי נעָװאָלט אײַנעָם פֿון זײַ צוּ זיך נעָהמעָן, אָבֹּעֶר וי פֿאַנגט מעֶן זײַ! ריַ אַלטץָ זַעֶנעֶן אַװֹי קלוג, אַזֹי אָכּנעֶהיִטעֶן, אוּן | אַ נעָסט מיט יוּנגעַ האָט עָר עֶרגעֶץ ניִט געָועָהן, אֶבּעֶר דעָרפֿאַר האָט עֶר | געֶהאַט אַזאַ געֶפֿיַנם,. װאָס איז אֹיָהם געֲוועֶן פֿיעל טײַעֶרעֶר אוּן װיִפֿטיגגעֶר, וי אַ פּאַפּונאַי, אוֹיף זײַן וועָג איַז עֶר אַרוֹיסגעָגאַננעָן אוֹיף אַ קלײַן בּעֶרגיל ניט װײַט פֿון יִם אוּן דאָרטעֶן האָט עֶר דעֶם טײַעֶרעֶן געפֿינם געֶטראָפֿען: איַן דעָם שפּאַלט פֿון בּאַרג האָט. עֶר געָפֿונעֶן אַ קוּפּץָ זאַלץ! וי גרוֹים זײַן פֿרײַר איז געֶוועָן, קעֶן זיַך שוֹין לײַכֿט יעֶדעֶר פֿאָרשטעלעָן, זאַלץ! אַ קלי: ניַנקײַט זאַלץ, עֶר װעָט שוֹין איצט קעֲנעֶן אוֹיסגעֶציַֿענט. אײַנפּעקלעָן דאָס פֿלײַש, אָמת עֶר האָט בֹּיָו אַהעֶר אוֹיך אָהו זאַלץ ראָס פֿלײַש נִיִט גע בּראָטעֶן , וי מיַר װײַסעֶן פֿלעָנט עָר ראָס בּעֶניִסעָן מיִט דעָם װאַסעֶר פֿון ים, אוּן ם'פֿלעַנט װועָרעֶן געָואַלצעָן אָבֹּעֶר ניִט אַלץ קעֶן מעָן דאָך בֹּעָ גיִסעָן, ניט קײַן קאַרטאָפֿעָל אוּן נאָך פֿיַעל זאַכֿעָן, װאָס פֿאָדעָרן ואַלץ,
8 ע. - פוערטֹעָם קאַפּיְטעָל , אוּן מיט גרוֹים שמחה פֿיִלט עֶר אָן בּײַרע קעֶשעָנעָם. |מיט רֹעָם געָפֿונע= נעֶם זאַלץ אוּן געָהט אַ צופֿריערעָנעֶר אַװעָק צוּ יעָנעֶם אָרט, וואוּ עֶר האָט. זיך געֶריפֿט די צוֶעגעֶן צוּ פֿאַנגעָן, געֲקוּמעָן אַהין איִז נאָך פֿן די ציַעגעֶן קײַן שפּוּר ניט נעֶוועָן,. האָט עֶר זיך פֿונאַנדעָרגעֶלעָגט מיט זײַן האָבּ אוּן גוטם אוּנְטעֶר אַ בּוֹים אוּן האָט געָנוּמעַן זיִך אַרוּמקוּקעָן. אוּן עֶר האָט אב עֶרגעֶבּיִסעָן, ראָט פֿריַשטיִק האָט איָהם איִצט גוּט געֶשׂמעֶקְט, עֶר האָט געֶטוּנקט דאָס פֿלײַש אוּן די קאַרטאָפֿעל איַן זאַלץ אוּן האָט דערבּײַ גע פֿיִהלט דֹעָם טַעַם פֿון גןּעַדן, עֶרשט וועָן עֶר האָט שוֹין אָבּנעֶגעֶסעֶן, ה אָבּעֶן זיך פֿון דעֶרװוײַטעָנס בּעְוויִועֶן די שפּריִנגעֶנדיִגעָ לעֶמלעָן, האָט זיך ראָבּינזאָן | געָשווינד אוֹיפֿנעָהוֹיבּעֶן אוּן האָט זײַ עֶרװאַרט מיט װיַן נעֶץ בּעֶהאַלטעָנדיָג זיִך אוּנטעֶר אַ בּוֹים. אַסך ציַענעְן זעֶנעֶן פֿאַרבּײַגעָגאַנגעָן, אֶבּעֶר פֿעָרנעָהמען זײַ מיט'ן נעֶץ האָט אֹיָהם נֹיִט געָלינגעֶן, נאָר פּלוּצלוּנג איַז אײַנץ איִבּעֶרג עָגאַנג עֶן פֿעָרבּײַ איָהם אַזוֹי נאָהעָנט, אַז עֶר האָט בֹּע דאַרפֿט נאָר אוֹיסצוְהעֶן די האַנד, אוּן עֶר האָט שוֹין געָהטַט געַפֿאַנגעַן דאָס לעֶמעֶלעָ בּײַ זיך אין נעֶץ, אוּן אַן ס'האָט אָנגעֶהוֹיבַּעֶן מיִקען אוּן רופֿעֶן צוּ היָלף אוֹיף זײַעֶר לשון, האָט ראָבּיַנזאָן געֶשוויִנד אוּן אַזוֹי פֿעסט - פֿעֲרצוֹיגעֶן דעָם נעֶץ, אַז די קוֹלוֹת האָט מעֶן שוֹין ניִשט געֶקעֶנט העֶרעֶן, | געֶטדוּן האָט עֶר דאָס צוּליעבּ דעָם, כּרי די אַנדעָרץָ לעֶטלעָן זאָלעֶן יט דעֶרהעֶרעֶן אוּן זיך ניִט דעֶרשרעָקעֶן אוּן צעֲלוֹיפֿעָן , | |
ראָםס געֶפֿאַנגעֶנעָ לעֶמעֶלעָ איִז געָוועֶן אַ,זי", אַמוּטעֶר פֿון צווף, קלײַנע, - וועָלכֿץָ זעֶנעָן בּאַלר מאַקע צוּ איָהר ר אוּנטעָרגעָקימעָ אוּן האָבּעָן גאָר קײַן שכל ניִט געהאַט זיַך שרעֶקעֶן פֿאַר ראָבּינזאָנ'עֶן אוּן פֿעָרשטעָהן דאָס אומגליק, װאָס מיִט זײַעֶר מוּטער האָט פּאַסוִרט,
ראָבּיַנזאָן איז. געָוועֶן זעֲהר רעֶרפֿרעָהט פֿוּן זײַן יא נד, אַזוֹי גליקליך אוּן געָלוּנגעֶן איז זײַן פֿערלאַנג דעֶרפֿיַלט געֶװאָרעֶן , (נאָך בּעֶסעֶר װו גע וואוּנשעָן ! גלײַך. האָט עֶר געָנוּמעֶן די געָפֿאַנגעָנץָ מוּטער אוּן האָט זי אַװעֶקְגעֶשלעֶפּט צוּ זיך אַהײַם, די צװײַ לעֶמעֶלעֶך זעֶנעֶן געָגאַנגעֶן נאָך זײַעֶר מוּטעָר,,. איצט אוזן געֶבּליבּעָן די פֿראַנץ, וואג זאָל עֶר זײַ אַהיִנטהון ? נאָר בּאַלד האָט עֶר בּעְשלאָסעֶן, בּיַז. װאָס וועָן, מאַכֿעָן פֿאַר זײַ אַ שטעָל: פֿי ניִט װײַט פֿון זײַן וואוינונג, אוּן (גלײַך, וי עֶר אי געָקוּמעֶן אַהיִם . מיט דעָר נײַעֶר פֿאַמילִיעָ, האָט עֶר זוך געֶנוּמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט, דעֶר: װײַל האָט עֶר די געֶפֿאַנגעֶנע מוּטעֶר אָנגעֶבּוּנעָן א א בֹּים, אוּן די קלײַנץ האָכּעֶן זיך נעֶבּעֶן איִהר געֶשפּיעלט, - יי
ראָבּוְנואָן. יי 47
; און עֶר האָט געָנוּמעֶן זײַן. שטײנעֶרנעָ האַק, אוֹיסו געָהאַקט אַסך יוּנגעָ בּוֹימלעֶך אוּן. האָט מיט זײַ אַ מין שטעָלכֿול אָבּגעָצוֹימט,. ; דעָרװײַל אוז. דו.. מוּטעַר אַניִדעֶרגעֶפֿאַלען. פֿון מיעדקײַט אוֹיף דֹעֶר עֶרר, אוּן די קְלינע,. וועָלכֿע האָבּעֶן פֿון גאָרניַשט נעוואוּסְט, האָבּעָן זיך אוֹיך צוּלעֲנְט. גכ איָהר אוּן האָבּעָן זאָרגלאָז בּײַ אֵיְהרעָ בּריסט געְזוֹיגעָן. | מיִט עֶנטציִקוּנג האָט ראָבּיַנזאָן געקוּקט אוֹיף דעָם ביר , אוּן איָהם. האָט . זיך אוֹיסגעֶראַכֿט, אַן עֶר איַן גאָרניִט אַזֹי פֿעָרלאָזעָן אוּן פֿעָרגעֶסעֶן, אוצט װעֶט זײַן לעֶבֹּעֶן ניַט זײַן אַזוֹי. אײַנזאַם, אוּן דאָס האָט אֹיָהם. צוּנעָי געֶבּעֶן מוטה אוּן כּוֹחוֹת שנעָל צוּ מאַכעֶן רי שוועֶרץָ אַרבּײט, יי יי = אוצט האָט עֶר געָנוּמעֶן דאָס קליינע הוֹיזגעֶזיִנד אוּן האָט זײַ אַרױַע?. | געפֿוִהרט און שטאַל, דאָס אָפֿעַנע לאָך, װאָס איז איִבּעֶרגעֶבּליִבַּעָ. האָט עָר פֿעָרשטעָלט מיט צװײַגעֶן, וי גוּט איָהם אי געֲוועֶן אוֹיפֿ'ץ האַרצעָן , קעָן מעָן דעֶן אַרוֹיסגעֶבּעָן} אוֹיסעֶר דעָם, װאָס עֶר איִז שׁוֹין ניט געָוועֶן אַזוֹי עָלעָנֵר, װאָס עֶר האָט געָהאַט נעֶבּעְן זיך רי לעֶבּעֶריֵגעָ בּעֶשעָפֿעָנו. שעֶן , האָט דאָך אֹיָהם געָשׂמײַֿעָלט די פֿיעל נוּצעָן, װאָס עֶר װעָט פֿוּן זײַ האָבּעֶן ; פֿון זײַעֶרצָ װאָל וועָט עֶר אָפּשר מיט דעֶר צײַט זיִך אוֹים?. לעָרנעָן מאַ-עֶן קלײַרונג, די -מילך וועָט עֵוי טרינקען אוּן וועֶט ואר מאַז. כֿעָן קעֶז אוּן פּוּטעָר אוֹיך , די מוּטעֶר מיט די קלײַנע לַעמעֶלעֶך האָבּען זיך צוּ | ראָבּונאָנען שנעָל צוּנעוואוֹינט,. וי בּאַלך עֶר פֿלעָנט קוּמעֶן אַהײַם, פֿלעָגעֶן זײַ איָהם שפּרינגעֶן עֶנטקעָג עֶן, אַרוּם שמעֶקעֶן איהם, צו עֶר האָט עֶפּעָם געֶבּראַבֿט, | אוּן אַז עֶר פֿלעָנט זײַ -אַמאָל בּרעֶנגעָן גראָז אֶדֹעֶר בּלעֶטעֶר, פֿלעָנען זײַ אֹיָהם מיִט דאַנקבּאַרקײַט לעֶקעָן די האַנר,. די ינע לעָמעָלעֶך האָט עֶר. גלײַך אַנטװײַנט פֿון דעֶר מוּטעֶרם מילך, אוּן האָט פֿאַר זיִך אָנג עֶהוֹיבּעֶ
| = מעלקעָן. די אַלמְעַ ציַעג צװײַ מאָל אַ טאָג און דעֶרפֿריָה אוּן . איִן אֶװעָנר,
פֿון די מילך האָט עֶר געָמאַפֿט אַלעֶרְליַי. מיִלפֿינם וֹיעֶרמיָלך ך אוּן. סמעטעֶנע, האָט געֶטרוּנקעֶן זיסע, אוּן בּנלל האָט. די מילך פֿיעַל רײַבֿעֶר געָמאַפֿט זײַן הוֹיז:אויפֿהאַלטונג,
אוּן רי ציַענעֶן זעָנען, װאָס װײַטעָר, אַלץ מעָהר געֶװאָרעֶן צוּ איָהם צוּגעָוואוֹינט, אַזוֹי צוּנעֶבּוּנדעֶן אוּן איבּעֶרג עֶגעֶכּעִן, װײ בּײַ אוּנז די היַנר,. האָט עֶר זי אָנגעֲהוֹיבּעֶן בּעֶנוּצעְן אוֹיף אינּעֶרטראָגעָן שוועֶרעָ מַשָּׂאוֹת, - אוּן די פֿעָרשטעָנרינעָ בּעֶשׂעָפֿעֶניִשׂעָן פֿלעָגעֶן איָהם אַלץ אויספֿיָהר עֶן אוֹיס+ געֶציַבֿעָנט,
י פֿיַערטעס קאַפּיַטעָל,
דעֶם וועָג אַהײַם פֿלעֶנעֶן זײַ געֶפֿינעָן אוּן האָבּעָן געיואוּסט אַזוֹי וי ראָבּיַנזאָן אַלײַן , זײַ פֿלענעָן קוּמעָן צו'ם שטעלכֿיָל, װאָס ראָבּיַנזאָן האָט פֿאַר זײַ. געָמאַכֿט, אָנקלאַצעָן אין טהירעָל אוּן וואַרטעָן אַנשטעָנריג, בּיז ראָבּיַנזאָן וװועָט אַרוֹיסקוּמעָן, וועָם אַראָכּנעָהמעַן די פעקְלעָךְ, דעָרנאָך פֿלעָנט עֶר !ײ עָפֿעֶנעֶן דאָס טהירעָל, פֿלענעָן זײַ זיך אַרײַנגעָהן אײַנעַ נאָך דרי אַנרקרעַ, אוּן ראָבּיַנזאָן פֿלעָנט נאָך זײַ אוֹיך נאָכֿנעָהן, אוּן קלי= בַּעֶן פֿון זײַ גרוֹיס נַחַת, | -'
= אוַן אַ קוּרצעֶר צײַם אַרוּם איז ראָבּיַנזאָן אַוועָק זעָהן, װאָס העָרט
זיך מיט זײַנץ ציגעל, זײַ זענעֶן שוֹין געְוועֶן גענוּג האַרט, אַז מעָהר האָ: בּעֶן זײ שׁוֹין ניִשט געָראַרפֿט טריִקעֶנעֶן, אוּן ראָבּיַנזאָן האָט זיַך שוֹין גע קעֶנט נעָהמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט, אָנשטאָט קאַלך האָט עֶר געָנוּמעֶן לײַה: | מיְגעָ עֶרר,, אַ לאָפּאַטקע האָט עֶר נעָמאַכֿט פֿון אַ שטײַן אוּן האָט זיך צוּ= . נעָגרײַט אַלע נעצײַג, װאָס זעֶנעֶן נוֹיטיַג צוּ דער אַרבּײַט, נעויִם האָט עֶר דאָס אַלץ געָמאַפֿט, װי עֶר האָט נאָר נגעֲקַעֲנט, וי איָהם האָט זיך אײַנגעֶנעֶבֹּעֶן ,. אוּן פֿיַלײַכֿט װאָלט ראָם אוֹיף אַנ אוֹיסשטעלוּנג ניִט אוֹים= געָהאַלטעֶן קײַן קאָנקוּרם, אֶבֹּעָר װעָן מעָן זאָל געָהאַט נעָהמעָן אין אַכֿט רי בּעֶריִנגוּננעָן, איַן װעַלכֿע עֶר האָט זײַן געֶצײַג נעָמאַכֿט, װאָלט עֶר געָוויִם געָוואוּנעְן דעָם גרעֶסטעֶן קאָנקוּרם, |
לאַנג האָט שוֹין ראָבּיַנזאָן געטראַפֿט, אַז איָהם װאָלט זְעֲהר נוֹיטיָג - געוועֶן אױספֿלעכֿטען אַפּאָר קַעָרבּ, עֶר האָט זיַך אַ כַךְ געֶאיִבּט איַן דעָם, אוּן עֶנדליִך האָט איָהם נעֶלוּנגעָן, עֶר האָט אויסגעפֿלאָכֿטעָן צװײַ קעֶרבּ, אָנגעֶבּוּנדעֶן צוּ זײַ אַ שטריק, האָט דאָס אָנגעְטהוּן דֹעָם לעֶמעֶל אוֹיף דעָם רוּקעָן אוּן האָט די ציְגעֶל איִבּעֶרגעָפֿיִהרט, | == פֿון אָנפֿאַנג איִן די אַרבּײַט געָנאַנגעֶן אַם בּעֶסטעָן, וי געֶשמיָרם! עֶר האָט שׁוֹין אײַנגעָמוֹיעֶרט אײַן זײַט קיך, אוּן וועָן עֶר האָט די צװײַטע שוֹין אָנגעְהוֹיבּעָן, איַז פֿאָרגעֶקוּמעָן אַזֹינם, ואָס האָט מיִם אײַנמאָל אוּמנעָעֶנדעָרט אַלעָ זײַנץָ פּלעֶנעֶר אוּן חֶשְׁבּוֹנוֹת,
ראָבּיִנואָן. | | 60
פֿינפֿטעם קאַפּיַטעל,
דאָס עֶרדציְשעֶרניִשׁ. ראָבּיַנוֹאָן פֿעַרזאָרגט זיך אוֹיף ויַנטעֶר מיָט אַלעָם גוֹיטיְגעֶס, לעֲריִנט ויִך אוֹים מאַכֿעָן טעָפּ, מאַכֿט ויִך נײַעַ קליידעָר אוּן װעָרט שטאַרק קראַנק,
ס'איו געֲוועֶן בּײַנאַכֿט, ראָבּיַנזאָן אי געֶלעֶנעֶן אוּן געָשלאָפֿעַן, דֹעֶר טאָג, מיט זײַן שׁועֶרעָ אַרבּײַט האָט איָהם מיַעד געֶמאַכֿט, און זײַן שלאָף איז געֶוועֶן פֿוּל זיִסץ חלוֹמוֹת, עֶר האָט נעֶזעָהן איַן חֹלוֹם די עָל= טעָרעֶן, עֶר אין נעֶכּעֶן זײַ, אוּן אַלץ אין וי געֶוועְן, ס'האָם גאָרניַשט פּאַסירט, יעֶנֹעָ דערטרוּנקענע שיף, װאָס האָט אֵיָהֶם פֿעָרװאָרפֿען אוױפֿן איַנזעָל, איַז נאָר געָוועֶן אַ חלוֹם, אוּן איַן שלאָף װויֵל עֶר לױפֿעָן צוּ זײַנע חברים, זײַ דעָם דאָזיְגעֶן חלום צוּ דערצעֲהלעֶן, אֶבֹּעֶר װאָס אין ראָם אַזוֹינס? װאָס קראַכֿט דאָס? דעֶר דוּנעֶר 4 אֶדֹעֶר עֶס ציַטעָרט די עֶרד}
ראָבֿיַנזאָן האָט זיַך אויפֿגעְהאַפּט מיט מוֹיט שרעָקעָניִש, די עֶרר האָט געָנוּמעָן שרעָקליִך ציַטעָרן, עֶרֹגעֶץ אין איָהר תּהוֹם האָט געֲרוּנעֶרט, געקנאַלט אוּן ס'האָט זיך געֶראַבֿט, אַז בּאַלר װעָט זי אײַנשליַנגעֶן איַן זיך דעָם גאַנצעֶן איִנזעֶל אוּן װעָט מאַכֿעָן פֿון אַליץ אַ סוֹף, אין רעֶרזעֶלבּעֶר צײַט האָט זיך אוֹיפֿגעְהוֹיבּעֶן אַ שרעקליִכֿעֶר שטוּרם?װיִנד, װאָס האָט אַרוֹים? געֶרוסעֶן בּוֹימעֶר, פֿעָלזען:שטײַנעָר אוּן האָט געָװאָלט מיַט זיך אַװעֶק? שלעֶפַּעֶן דעֶָם ים, יי
פֿון גרוֹים שרעָק האָט ראָבּי גזאָן אָנפֿאַנגס ניִט געָוואוּסט וואוּ עֶר. איַז אוּן װאָס ס'האָט פּאַסיִרט, נאָר אַז עֶר איז צוּ זיך נעָקוּמעֶן, אין עֶר אַרוֹיסגעֶלאָפֿען פֿוּן הײיה? אוּן האָט אד געֶװאָלט לאָזעָן לױפֿעָן צוּים בּאַרג ,
די אָריִמעַ למעל זעֶנעֶן נאָך איָהם נאָֿגעֶלאָפֿעָן, אֶנֹּעֶר וי עֶר איַז נאָר אַרוֹיסגעֶלאָפֿען פֿון זײַן הײַהל, האָט זיך איבּעֶר איָהר, אוֹיף דֹעָם אָרט, ואוּ זײַן געָלעֶנעֶר אין געוועָן, + אַראָבג עָלאָזעָן אַ פֿעָלועָנ:שטיק, איִצט האָט עֶר עֶרשט ! דעֶרזעָהן איַן װאָס פֿאַר אַ שרעֶקליכֿעָ געֶפֿאַהר עֶר געפֿיִנט זיך, אוּן עֶר האָט זיַך געֶלאָזעָן לוֹפֿעָן פֿון זײַן הױפֿעָל, אוּן מיט איָהם אוֹיךְ די לעֶמעֶלעֶך, װאָס האָבּעָן אוֹיך געָװואָלט אַנטלױפֿעָן פֿון מוֹיט, אָבַּעֶר צוּלוֹיפֿענדיג צוּ'ם בּאַרג. האָט עֶר מיִט עֶרשטוֹינוּנג אוּן שרעָק דער: זעָהן, אַז איַן בּאַרג האָט זיך אויפֿנעֶעָפֿעֶנט אַ תֹּהוֹם, פֿוּן װעֶלפֿעָן ס'האָט נעָהאַקְט אַ געָדיִכֿטעֶר רוֹיך מיִט פֿלאַמעַן:פֿײַעָר: בְּרעֶנעֶנריַגעָ אַשׁ און
0 פֿיַנפֿטעָס
שטײַנעֶר זעֶנעַן פֿוּן תֹּהוֹם געָפֿלויגעֶן איִן דֹעֶר לוּפֿטעָן, אוּן אַ גליָהעֶנרעַ מאַסע, װאָס רוּפֿט זיָך , לאַװעָ", האָט דֹעֶר בּאַרג פֿון זיַך אַרוֹיסג עֶװואָרפֿעָן, דראָהעֶנדיַג אַלץ צוּ פֿערניכֿטעָן, װאָס זי וועָט נאָר טרעפֿעָן אוֹיפֿ'ן װעָג, -
ראָבּינזאָן האָט שוֹין געשפּיָרט דעֶם אֶטהעָם פֿון טוֹיט אוּן װאָהין עֶנטלױפֿעָן האָט עֶר אַלײַן ניִט נֵע= וואוסט ; איָהם האָט זיַך נעֶראַבֿט, אַז אוּמעֶטוּם אין שוֹין פֿאַר איָהם פֿעֶרשפּרײַט אַ נעֶץ, אוּן עֶר װעָט מוּזעֶן אוּמקוּמעָן, אֶנװועֶנרעֶנריַג די לעֶצטע כּוֹחוֹת, האָט עֶר זיַך געָלאָזט לױפֿעָן צוּ דעָם בּרֹעָג, אֶבֹּעֶר דאָ
: עס // א עו עי 7
יי דק ייז ביר ייז יט
= איך,
עי א
=
קאַפּיִטעָל ,
האָט אוֹיף איָהם געָוואַרט נײַץ שרעָק. עָר שרעָק. ליָכֿעֶר שטוּרעָם?וויִנד האָט פֿון אַלע עֶקעֶן וועֶלט צוּזאַ= טעַנגעֶטריִֶעבּעֶן די שװאַר: 2 ץע װאָלקענם און זײַ האָ: שׁ בּעֶן בּעֶרעֶקט דֹעָם היַמעֶל מיט גאַנצע בּעֶרגעֶר פֿינ: פּטעָרניִש, אוּן פֿון דעַר
ראָבּיְגואָן, 51
דאָזיַגעֶר פֿיִנסטעָרניש האָט זיך אַראָבּגעָלאָזט אוֹיף דעֶר עֶרד אַ יַם מיט רעֶגעֶן,. אוּן איַן אײַן אוֹינעֶנבּליִק איז געֶװואָרעֶן אַזאַ מין פֿעָרפֿלײַצונג, אַז זיַנט אוּנזעָר ראָבּיַנזאָן האָט געֶלעֶבּט, האָט עֶר אַזאַ מבּוּל ניִט געָזעָהן, ס'איז געוועֶן אַ צװײַטעֶר מבּוּל, אֶבּעָר עֶר האָט קײַן תֵּיבָה ניַט געָהאַט, עלײַן האָט עֶר פֿאַר גרוֹים טיט זיך אַרוֹפֿגעחאַפּט אוֹיף אַבּוֹים, אֶבֹּעֶר זײַנע אֶריִמעָ לעֶמעֶלעֶך האָט עָר ניט געֶקעֶנט ראַטעֲוועֶן, זײַ האָט אַװעָקף געֶשלעֶפּט דעֶר שטאַרקעָר װאַסעֶר:שטראָם, -
װאָס װאָלט עֶר ניִט אָבּנעֶנעֶבּעֶן, עֶר זאָל זײַ קענעֶן ראַטעֶוועֶן, עֶר װאָלט האָטש זײַן אײַנעֶן לעֶבּעֶן אײַנגעשטעָלט, אֶבֹּעֶר װײַט, װײַט האָט שׁוֹין זײַ דעֶר שטראָם פֿעָרשלעפּט - , אַריעָ, מײַנץ ליעבּץָ!"
בּאַלד האָט דעֶר רעֶגעֶן איפֿגעֶָהעֶרט אוּן מיט איָהם אוֹיך דאָס עֶרד:ציְטעֶרניָש, אוּן אַלעָס איִז װיעדעֶר געֶװאָרעֶן רוּהיג אוּן שטיֵל. דעֶר וינד האָט זיַך אײַנגעֶלעָגט, דאָס פֿײַעֶר פֿון תֹּהוֹם בּאַרג איז ;עֲװאָרעֶן קלעֲנעֶר אוּן האָט מעָהר נניִם נעָװאָרפֿעָן מיִם אֵשׁ אוּן שטײַנעֶר, דֹעֶר ה= מעָל איז געֶװואָרעֶן װיַעדעֶר בֹּלוֹי אוּן רײַן, אוּן די גאַנצץָ פֿערפֿלײַצונג אין אין אײַן שעה צײַט ניט געֶװאָרעֶן.
וועֶן ראָבּיַנזאָן איַז אַראָבּ פֿוּן בּוֹים, ווא עֶר האָט זיַך געָראַטע: : וועֶט פֿון דעָם פֿעָרפֿלײַצוּנג , איַז איָהם אוֹיפֿ'ץ האַרצעֶן געֶוועָן זעהר טריַעבּ, זײַן איצטינץ לאַגע האָט איָהם אוֹיסנעָוויזעֶן פֿיַעל עֶרגעֶר וי יעֶנעָ, ועֶן עֶר האָט זיך דאָס עֶרשטעָ מאָל אויפֿגעָהאַפּט אוֹיף דעָם אײַנזאַמעֶן איִנזעָל, בּײַ דעֶם רוֹישעָנדיגעֶן יִם. אַ שוֹידעֶר האָט איָהם אַרוּמגעָנוּמעֶן, אַז עֶר האָט זיַך בּעֶטראַכֿט, אַז אַלעָם, װאָס עֶר האָט עֶרװאָרבּעָן מיַט אַזֹי פֿיעל מיָה, אין אין אײַן אוֹינעֶנבּליִק געָגאַנגעָן פֿעָרלאָרעָן, פֿון אַלעָ פּלעֶנעֶר איז געֶװאָרעֶן אַשׁ אוּן רוֹיך, זײַן הוֹיפֿיל איז פֿעָרשאָטען אוּן צעבּראָכֿען געֶװאָרעָן, זײַנץע לעֶמעֲלעֶָך, װאָס זעָנעֶן איֵהם געוועֶן אַזוֹי ליעבּ אוּן טײַעֶר, האָט פֿעָרשלעָפּט דעָר בּײַזער שטראָם, און פֿון אַלץ זײַנעָ מיָה איז געֶװאָרעָן אַתֵּל,
דֹעֶר בּאַרג האָט שׁוֹין אַפֿילו אוֹיפֿגעָהעָרט שי שלאָנעָן מיִט פֿײַעֶר, אֶבֹּעֶר פֿון איָהם איו געָנאַנגעֶן אַ געדיכֿטעָר שװאַרצעֶר רוֹיך, אוּן מ'האָט געֶקעֶנט האָפֿעָן, אַז עֶר זאָל זיך װיַעדעֶר צעֶשפּיֶעלעָן, אוּן דעֲרפֿאַר האָט טאַקע ראָבּיַנזאָן מוֹראָ געָהאַט, אוּן טרויעֶריגעָ נעָדאַנקעֶן, װיַ די - פֿעָרשװאוּנדענע שװאַרצץע װאָלקעָן, האָבּעֶן נעֶדריִקט זײַן האַרץ, פֿון אַזוֹי פֿיַעל עַנְמַת;נפֵשׁ אוּן שרעָק איז עָר געֲוועָן אַזוֹי אָבּנעָמאַטעָרט, אַז עֶר
52 | פֿיַנפֿטעָס קאַפּיִטעֶל,
הוט זיך ניִט געֶקעֶנט ריִהרעֶן פֿון אָרט, אָננעֶשפּאַרט אָן בּוֹים, פֿון וועָל= כֿעָן עֶר איַז אַראָבּ, װעֶן די פֿעָרפֿלײַצוּנג האָט אויפֿנעֶהעָרט, אין עֶר אַזוֹי אָבּנעֶשטאַנעָן די גאַנצץָ צײַט, אוּן האָט זיך אינגאַנצעָן אָבּנעֶגעֶבֹּעָן זײַנעַ אוּמעֶריֵגצָ געֶדאַנקעֶן, אוּן קײַן שפּור פֿון האָפֿענונג האָט עֶר ניִט צוּגעָלאָ= זעֶן צוּ זיך, װאָס זאָל איָהם מרײַסטען, אוּן אַזוֹי איַו עֶר אָבּנעֶשטאַנעָן, בּיז ס'איז געֶװואָרעָן טאָג, אוּן האָט ניט צוּנעָמאַכֿט קײַן אוֹיג, אֶבֹּעֶר אַז דעֶר מאָג איז אָנגעָקוּמעֶן, האָט מעֶן דאָך געֲמוּוט עָפֹּעָם אָנהוֹיבּעֶן טהוּן, אוּן ראָבּינזאָן איַז אַװועָק פֿוּן דעָם בּוֹים, עֶר האָט זיך ניט געֶקעֶנט האַל= מעָן אוֹיף די פֿיִם, אוּן װאַקלעֲנדיַג זיִך װי אין חלום, האָט עֶר זיך נְעִ= לאָזט נעָהן צוּ זײַן וואוינונג, װועֶלכֿע עֶר האָט שׁוֹין געָהאַלְטעֶן איננאַנצעֶן פֿאַר חָרוּב, נײַן! הֲנִם מעָן זאָגט, אַז אַ מענשעֶנס האַרץ פֿיִהלט, װאָס מיַט איָהם וועָט פּאַסיערעֶן אוּן װאָס איָהם עֶרוואַרט, אֶבֹּעֶר הײַנטינם? מאָל איז דאָס געֲוועֶן איִננאַנצעָן ליַנעָן. וועָן ראָבּינזאָן האָט געָועָהן, אַז זײַנעָ שעָפֿעֶלעָךְ זעֶנעֶן אַװעֶק מיט'ן שטראָם, האָט עֶר זיַך מיט זײ אוֹיף אײַבּיַג געֶועֶנעֶנט, הײַנט קעָן אַ מענש עָפֹּעָס וויִסעֶן 1 הײַנט קעָן מעֶן פֿאָר= שטעֶלעֶן װײ גרוֹיס זײַן פֿרײַד איַז געֶװועֶן, װעָן עֶר האָט דעֲרזעֶהן ניַט װײַט פֿון זײַן וואוינונג זײַנעָ געֶטריעָ לעֶמעָלעֶך, נעזוּנר, פֿריִש אוּן פֿרעהליך! זײַ האָבּעָן איהם בּעֶמעֶרקְט פֿון דעָרװײַטעֶנס אוּן מיט שמחה נעלאָפֿעֶן איָהם עֶנטקעֶנעֶן, גלײַך, וי זײַ װאָלטעֶן אַלץ פֿעֶרשטאַנען אוּן געואוּסט, װאָס אין פֿאָרגעָקוּמעֶן, . אֶבּעֶר זיַך דוּרפֿרעדעֶן האָבּעֶן זײַ דאָך פֿאָרט ניט געֶקעֶנט, האָבּעֶן זײַ האָטש אוֹיסנעָדריִקט זײַעֶר פֿרײַד מיִט פֿרעַהליכֿען מעֶקעֶן אוּן שפּריָננעָן, האָבּעֶן זיַך נעֶדרעָהט אַרוּם איָהם, געֲלעֶקְט איָהם די הענד, אוּן האָבּעָן אַלײַן ניִט געװואוּסט, װאָס צוּ טדוּן פֿון גרוֹיס צוּ= פֿריעדעָנהײַט, ניִט װועָניִנעֶר אין געֲוועֶן צוּפֿריַעדעָן ראָבּינזאָן, אוּן עֶר האָט זיך אוֹיך ניִם געֶקעֶנט אָבּרײַסעָן פֿון זײַנע לעָמעֶלעֶךְ, אוּן הײַסע טרעהרעֶן פֿון שמחה האָבּעֶן זיַך געָנאָסעָן פֿון זײַנע אוֹיגעֶן | די הײַהל האָט ראָבּינזאָן געָפֿונעָן פֿיִעל בֹּעֶסעֶר, וי עֶר האָט זך פֿאָרנעָשטעָלט, דעֶר שאָדעָן איַז ניִט נעָוועֶן אַזוֹי גרוֹם, װיַ עֶר האָט גע= מײַנט, אָמת, זײַן סטעָלִיעָ, װאָס אי בּעֶשטאַנעָן פֿון אײַן גרוֹיסעֶן פֿעָלזעֶן איִן טאַקע אײַנגעֶפֿאַלעָן אוּן האָט נאָך אַרוֹיסגעריסעֶן נאַנצע שטיקעֶר עֶרו, אֶבֹּעֶר ס'איז ניִט גֶעָוועֶן אַזוֹי שרעֶקליִך, אוּן ס'האָט נאָך נעָדאַט אַ מעלה אוֹיךְ : דעָרװײַל איז די װאוֹינוּנג געָואָרעֶן פֿיַעל גרעֲסעֶר, נאָר ס'איז נאָך געֶשטאַנעָן די פֿראַגעָ, וי אַזֹי דעֶרלייוש צוּ װעָרעֶן פֿון דֹעָם גרוֹיסעֶן
ראָבּיַנואָן, 89
פֿעָלזעָן, װעֶלכֿעֶר איַן חאָטש פֿוּן פֿאַל געֶװאָרעֶן צוּ שפּאָלטעֶן אוֹיף צװײ, אֶבּעֶר האָט געראַרפֿט פֿעָרנעָהמעֶן געָנוּג אָרט, אוּן לאָועָן איָהם ליַענעֶן איִן נעֶוועֶן אוּנמעֶנליַך, וויִעדעֶר אַרױֹױסװאַרפֿעָן איַן געֲוועֶן ניִט אַזוֹי לײַבֿט, אוּם עֶס אוֹיפֿהוֹיבּעֶן האָט מעֶן בּעָדאַרפּט זײַן שמאַרק, װוי שמשוֹן הַנָבּוֹר, אֶכּעֶר, װאָס מעָן קעֶן ניִט מיט כֹּחוֹת ראַרף מעֶן טיט שכל, זאָגט אַ גלײַכֿװאָרט, שטעֲהט ראָבּיַנזאָן אוּן טראַכֿט, אוּן נעָהמט אוּן װאַרפֿט דעָרװײַל אַרוֹיס די שטיקעֶר עֶָרד, דעָרנאָך קלעֶהרט, עֶר אֶפֿשר וועָם עֶר קעֶנעֶן חאָטש דֹעָם קלעֶנעֶרעֶן שטײַן אַרוֹיסװאַרפֿען, אֶבֹּעֶר עִם געָהט ניט י פֿון אָרט, גלײַך װיַ עֶר װאָלט זײַן צוּנעואַקסעָן, איז װאָס זאָל עֶר טהון ? לאָזעָן ליַעגעֶן רי שמײַנעֶר שמעקט אֹיֵָהם גאָרניַט, אֶבֹּעֶר וועֶר זאָל איָהם העלפֿען } | |
שטעָהט עֶר אַזוֹי פֿעָררַאֲנָה'ט, קלעָהרט אוּן טראַכֿט, װאָס זאָל עֶר טהוּן, וי אַזוֹי זאָל עֶר אַרוױסקײַקלעָן די שטײַנעָר! עֶר טראַכֿט לאַנג, ס'איז שוֹין פֿעָרהאַן אַ מיַטעָל, אוּנזעֶר ראָבּיַנזאָן װועָט שוֹין ניִט בּלײַבּעֶן קײַן נאַר ! עֶר האָט זיִך דעָרמאָהנט אָן אַ העֲבֹּעֶל, מיט װעֶלכֿען מעַן קי: | קעָלט אַרוֹיס מַשָּאוֹת, דאָס איַן אַ לאַנגעֶר גראָבּעֶר שטעָקעֶן, מיָט איָהם בּעֶנוּצעֶן זיַך אַרבּײַטעֶר וועָן מעָן דאַרף הוֹיבּעֶן שוועֶרעָ בּעֶרוועֶנעֶס אָדעֶר אַנדעֶרעָ מַשָּׂאוֹת, | |
ראָבּונזאָן האָט געָפֿונעֶן אַזאַ לאַנגעָן שטעֶקעָן אוּן עֶר פּרוּבט זיך, אוּן וי גרוֹים איָז זײַן שמחה, אַז זײַן עֶרפֿינדונג איז געֲלוּננעֶן ; צײַט פֿון אַהאַלכּעֶר שעה אי עֶר געָװואָרעֶן פֿעֶרטיג מיט זײַן אַרבּײִם, עֶר האָט - = אַרוֹיסג עֶקיַקעֶלט בּײִַדעָ שטײַנעָר, אוּן זײַן ואוֹינונג איז געֶװאָרעָן נאָך
אַמאָל אַזוֹי נרוֹים װײַ פֿריִהעָר , |
איִצט איז ראָבּינזאָן אַװעָק צוּ דעָם פֿײַעֶר:שפּײַעריִגעֶן בּאַרג, פֿון וועֶלכֿעָן ס'איז נאָך אַלץ געָנאַנגעֶן אַ שוואַרצעֶר רוֹיך, נאָהעָנט האָט עֶר געָהאַט מוֹראָ צוּצוּנעָהן, אוּן עֶר איז געָשטאַנעֶן פֿון דעָרװײַטעֶנס אוּן האָט בּעֶטראַכֿט דאָס מוֹראָ'ריג:פּרעֶפֿטוגעָ שׂפּיִעל פֿון דעָם תֹּהוֹם פֿון דעֶר לאַוועָ, אוּן אַזוֹי װיַ עֶר איַז געָשטאַנעָן אוּן געָקוּקט, האָט עֶר בּעֶמעֶרקְט, אַז דעֶר שטראָם פֿון דעֶר לאַועָ פֿליָסט אין דֹעֶר זײַט, װאו עֶס האָבּעֶן געָוואַקטעָן זײַנע קאַרטאָפֿעָל, די עֶרפֿאַהרונג האָט אֹיָהם זְעָהר דעָרשראָ: - קעָן, ,די לאַװעַ האָט געָוװיִם געָמאַבֿט אַתַּל-עוֹלֹם פֿון די קאַױטאָפֿעָל*, געֶשוויֵנֹר איז עֶר אַװעֶקגעֶלאָפֿעֶן צוּ יעָנעֶם אָרט, װאוּ די קאַרמאָפֿעָל -- האָבּעָן געָוואַקסעָן, אֶבּעֶר די לאַװעָ האָט דאָ ניִט געֶשאַרט, אוּן זײַן שמחה
54 פֿיַנפֿטעָס קאַפּיַטעָל, קעָן שׁוֹין יעֶדעֶרעֶר אַלײַן פֿעָרשטעָהן! אֶבּעֶר דעָרפֿאַר האָט עֶר זיך געֶנעֶכּעֶן אַװאָרט איּבּעֶר אַ סך עֶרטעֶר פֿוּן איִנזעֶל פֿעָרזײַעֶן די פֿלאַנצונגעֶן פֿוּן די קאַרטאָפֿעָל, כּרי עֶר זאָל זײַן מֹעָהר זיכֿעֶר, אוֹיבּ עֶס װעֶט זיַך װיַערעֶר צוּשפּיַעלעֶן דעֶר בּאַרג , אוּן וועֶט דראָהעֶן רי גוטע פֿלאַנצוּנג עֶן צוּ פֿעָרניבֿטען,
געזאָגט אוּן געֶטהוּן ! ראָבּינזאָן האָט פֿעָרזײַהט אוֹיף פֿיַעל עֶרטעֶר פֿון איִנזעָל קאַרטאָפֿעָל, אוּן אַז עֶר איז געֶװאָרעֶן פֿעֶָרטיג מיָט דעָם, האָט עֶר געָנוּמעֶן מאַפֿעָן זײַן אוֹיוועֶן אֶדעֶר וי עֶר האָט דאָס גערוּפֿעַן: די קיך,. אוּן דאָ האָט איָהם די נאַטוּר אוֹיך געָטהוּן אַ טוֹבה, דֹעֶר פֿײַעֶר-שפּײַעדיָגעֶר בּאַרג האָט אַרוֹיסג עֶװאָרפֿעָן זעֲהר פֿיִעל װאַפּנע:שטײַנעֶר, אוּן האָט איָהם פֿעֶר= שפּאָרט פֿיעל אַרבּײַט, די דאָזיגע שמײַנעֶר מוּז מען פֿריהעֶר לעָגעֶן איַן אַנ'אוֹיוועֶן, זײַ זאָלען װעָרעֶן װײַך, אוּן דעמאָלט קעֶן מעֶן פֿון זײַ עֶרשט מאַכֿעָן װאַפּנע, אֶכּעֶר איִן דעָם פֿאַל, האָט דעֶר װאוּלקאַן פֿערבּיַטעָן אַנ'אוֹיוועֶן , ראָבּינזאָן האָט נאָר בּעֶדאַרפֿט אויסגראָבּעֶן אַ גרוּבּ, אַ היַן אַרײַנװאַרפֿען די שטײַנעֶר, בּעניִסעֶן מיַט װאַסעָר, פֿונאַנדעָררײַבּעָן, אוּן ס'אוז געֶװאָרעָן װאַפּנע. ראָבּיַנזאָן האָט דאָס אַלץ אַזוֹי געטהוּן, האָט נאָך צוּנעֶשאָטעֶן אַבּיַסעֶל זאַמד, אוּן בַּעֶסעֶרעָ װאַפּנץ האָט מעָן זיך ניַט געֶקעֶנט װיַנשעָן, די נאַנ= צֹעָ אַרבּײַט איִן איָהם געלוּנגען אַזוֹי גוּט, אַז עֶר איַז געֲוועְן פֿוּל פֿרײַר,
איצט איז ראָבּינזאָן געֶוועֶן בּעזאָרגט וועֶנעֶן צוצוּנרײַטעָן זיִך שפּײַז אויפֿץ װיִנטעָר, אוּן נאָך נוֹיטיִגעָ זאַפֿעַן, צוּליֶעבּ דעָם האָט עֶר געפֿאַנ. נען אַכֿט לעָמעֶלעֶך, האָט זײַ אַלעָ געָשאָבֿטעָן, איֹיסעֶר דֹעָם בּאָק, װעֶל5 כֿעָן עֶר האָט איבּערנעָלאָוש לעֶבּעֶ צולועג די דרײַ לַעֶמעֶלעֶך. רעָם גרעֶסטעָן טײַל פֿלײַש האָט עֶר אײַנגעֶפּעֶקעֶלט. עֶר האָט זיַך דעָרמאָהנט, וי זײַן מאַמץ פֿלעָנט עָס צוּגרײַטעָן, פֿריָהעֶר האָט עֶר דאָס פֿלײַש אײַנ5 געֶזאַלצעֶן אוּן עֶטליכֿץָ טעג געֶלאָוט ליַעגעֶן, נאָכדעָם האָט עָר עָם אױ28 געֶהאַנגעֶן איבּעֶר'ן קיך רובֿער'ן, דאָס הײַסט פַּעֶקלעַן.
איצט אאז עֶר געָוועָן זיַכֿעֶָר, אַז פֿלײַש וועָט איָהם קלעָקעֶן אויף נאָר אַ לאַנגע צײַט, וועָן ניַט דאָס עֶרד:ציְטעֶרניִשׁ װאָלט עֶר נאָך געָהאַט אַ דַאֲנָה, ואוּ עֶס אַלץ צוּ האַלטעָן, אֶבֹּעֶר איִצט איָז עֶר שוֹין מיט דּעָם אוֹיך געֲוועֶן רוּהיָג: דאָס עֶרד:ציִטעֶרניִש האָט איָהם אַגוּטעֶן קעֲלעֶר צוּ- געגרײַט, ניִט װײַט פֿון זײַן הײָהל איַן אַ שטיק בּאַרג אײַנגעַזוּנקען געָואָ רעֶן צװײַ קלאַפֿטעָר אין דֹעֶר מיִעף אוּן ס'אין געֶװאָרעָן נאָך אַ הײַהל, אוּן מיִם אַנ'אַרײַננאַנג, װאָס איז אַרוֹיסגעָקוּמעָן אוֹיף זײַן הױפֿ:פּלאַץ, אַלזאָ איז עֶר שוֹין געָוועֶן פֿעָרזאָרגט מיט אַ וואוינונג, אַ קיך אוּן אַ קעָלעֶר,
ראָבּיַנואָן. 55
אַלץ אײַנץ נעֲכּעֶן די אַנדעֶרעָ, אוּן אַזוֹי גוּט זעָנעֶן זײַ אַלעָ געוועָן גע מאַכֿט, אַז אַ פֿרעֶמדעָן מעָנשעָן װאָלט געוועְן שוועֶר צוּ גלוֹיבּעֶן, אַז דאָס האָט אַלץ געָמאַבֿט אײַן מענש מיט דֹעֶר הילף פֿון דער נאַטור, |
איִצט האָט עֶר נאָך בּעֶראַרפֿט בּעָזאָרגעֶן דרײַ זאַכֿעָן, כּרי עֶר זאָל שוֹין פֿאַר דֹעָם וויַנטעֶר נאָרניַט מוֹראָ האָבּעָן, אוּן זײַן מיט אַלץ רוּהיג, עֶר האָט נאָך געֶמוּזט אוסטריקענעָן הײַה, אָנגרײַטעֶן האָלץ אוּן אוֹיסגראָ: בּעֶן די קאַרטאָפֿעָל, דאָס הײַָה, װאָס עֶר האָט אופֿנעָזאַמעָלט זעֲהר פֿיַעל, האָט עֶר געֶכּראַכֿט צוּ זיך אוֹיפֿ'ץ הוֹיף, אוּן אַו עֶר פֿלעָנט צוּלענעֶן אַבֵּיי סעֶל הײַה, פֿלעָנט עֶר דאָס אַזוֹי פֿעָסט אײַנטרעָטעָן, אַז קײַן שוּם רעָגעָן זאָל ניַט קעֶנעֶן צוּקומעָן, אֶבֹּעֶר פֿאַר אַזאַ אַרבּײַט האָט עֶר בּעֶראַרפֿט בֹּעֶצאָהלעֶן רָבִּי געָלר, עֶר האָט זיך גאָרניִט געֶחאַפּט, אַז פֿריהעֶר מוּז דאָס הײַה אונגאַנצעָן טרוּקעָן װועֶרעֶן, אוּן דאַמאָלם קעֶן מעֶן עֶס עֶרשט צוזאַמעָנלעגעָן, װעָן מעָן לעגט עֶס אֶבֹּעֶר נאַסע אוּן מעֶן נעָהמט דאָס פֿעָסט אײַנטרעטעָן, װעֶרט דאָס אַזֹי צוּהיִצט, אַז עֶס הוֹיבּט זיך אָן צוּ רוכֿעָרן אוּן עֶס קעֶן זיך זאָגאַר אָנציַנדעֶן אייך, אוּן װעֶגעֶן דעֶָם האָט ראָבּיַנזאָן קײַנמאָל נאָרניַט געֶטראַבֿט, האָט גאָר אוֹיף זײַן לעֶבּעֶן רעֶרפֿון ניִט געָהעֶרט, אוּן מעֶן קעָן זיך שׁוֹין לײַכֿט פֿאָרשטעֶלעֶן זײַן איִבּעֶרראַשונג, וועֶן עֶר האָט דעָרזעָהן, אַז דאָס הײַה רוֹיכֿעֶרט זיך, אוּן נאָך מעָהר איז עֶר עֶרשטוֹינט געָװאָרעֶן, װעֶן עֶר האָט צוּגעֶלעֶגט זײַן האַנד, אוּן דאָט דעָרפֿיִהלט, װי דאָס הײַה איז זְעֲהר הײַם,
עֶר האָט שנעָל פֿונאַנדעֶרגעֶָװאָרפֿען ריַ קוּפּץ און בּאַלד האָט עֶר זיך נגעֶחאַפּט די סיבּה: די עֶרהיצוּנג אין געֶקוּמעֶן פֿון דעֶר פֿײַבֿטקײַט, איצט האָט עֶר פֿעָרשטאַנעֶָן, אַז פֿריהעָר מוּז מעָן אוֹיסטריקעֶנעֶן דאָס הײַה, אוּן דעֶרנאָך עָם עֶרשט צוּ לעֶנעֶן אין קוּפּעָם. אוּן אַזוֹי האָט עֶר געֶטרוּן, עֶר האָט געואַרט בּיז ס'איז איִנגאַנצעָן געֶװאָרעֶן טרוּקעָן, דעָרנאָך האָט עֶר װיַעדעֶר פֿוּן דעֶם געָמאַכֿט אַ הוֹיכֿץ קוּפּע; בּעֶדעֶקְט עֶס מיִט אַ רעכֿעָלע פֿון בּלעֶטעֶר, דֹעֶר רעָגעֶן זאָל עֶס ניט פֿעֶרניִסען. |
שפַּעֶטעֶר האָט עֶר געָנוּמעָן קלײַבּעָן האָלץ אוּן אַז עֶר האָט שׁוֹין געָהאַט נעָנוּג, האָט עֶר זיך געָנוּמעֶן צוּ זײַנץַ קאַרטאָפֿעָל, די קאַרטאָפֿעָל האָט עֶר אוֹיסנעֶגראָבּעֶן אוּן געֶשאָטעֶן גלײַך אין קעֲלעָר, עָנדליִך האָט עֶר נאָך אַראָכּגעַטרײַסעָלט די צײַטיגע ציִטראָנעָן אוּן איצט איִז שוין אוּנזעֶר פֿלײַסיַגעֶר ראָבּיַנזאָן מיט אַלץ געָוועֶן בּעזאָרגט, פֿאַר'ן װויַנטעֶר האָט עֶר שוֹין זיך ניִט נעֲשׁר אָקעֶן עֶר האָט זיך צוּ איָהם מיט
6 | פֿיַנפֿטעָם קאַפּיַטעָל, אַ קלאָהרעָן קאָפּ צוּנעֶנרײַט און האָט אוָהם שׁוֹין זאָנאַר עֶרװאַרט,
! אֶבּעֶר דעֶר װיַנטעֶר איז עֶרגעֶץ פֿעֶרזעָכעֶן געװואָרעֶן איִן די קאַלטע לעֶנדעֶר אוּן האָט נאָר אָן ראָבּינזאָנ'ס אינזעֶל פֿעֶרגעֶסעֶן, ניִם קוּקענדיג אוֹיף דעָם, װאָס ס'איז שוֹין געֶוועֶן עֶנדעָ אָקטאָבּעָר, און נאָך פֿון װיַנטעֶר נוִם געֲוועֶן קײַן סימן ; אָנשטאָט שנייעָן אוּן קעֶלטעֶן, האָט געֲרעֶנעֶנט אוּן געֶרעֶנעֶנְט אֶהן אוֹיפֿהעָר, נלײַך, װיָ די נאַנצעָ לוּפֿט װאָלט פֿעֶרװאַנדעָלט װעֶרעֶן אין אַ יִַם װאַסעֶר, שוֹין פֿיַערצעָהן טאָג האָט זיך דאָס געְצוֹינעֶן, פֿאַר דעֶר גאַנצעֶר צײַט האָט ראָבּינזאָן ניִט אַרוֹיסנעֶשטעֶקט אַ פֿום פֿון הײַהל, אוֹיסעֶר וועֶן די נוֹיט פֿלעָנט איָהם צװיִנגעֶן, װועֶן עֶר פֿלעָגט דאַר? פֿעָן נעָהן געֶבּעֶן הײַה די לעֶטלעֶָן, װאַסעֶר בְּרעָננעָן, געָהן אין קַעֲלעֶר | נאָך שפּײַז, די איִבּריִנץ צײַט האָט עֶר געֲמוֹוט זיצעֶן פֿעָרשפּאַרט, װי אַ געפֿאַנגעֶנעֶר, אוֹי, וי פֿױל אוּן פּאַמעָליִך זעֶנעַן געָגאַנגעָן די מעָג ! װאָלט עֶר װאָטש. געְהאַט אַ בּוך! פּאַפּיִער, טיַנט! וועָן עֶמיִצעֶר װאָלט דאָס איָהם געֶנעֶבּעֶן, װאָלט עֶר פֿאַר יעֶרעֶן בּלאַט אָבּנעֶגעֶבּעֶן אַ טאָג פֿון זײַן לעֶבּעָן, אוּן װאָלט גאָרניִט נעטראַבֿט אַפִילוּ, אוּן אָפֿט האָט עֶר פֿאַר זיך אַלײַן געֶטראַכֿט, װאָס פֿאַר אַ נאַר עֶר איז געֲוועֶן אַמאָל איִן דעָרהײַם, װעָן עֶר האָט נעֶמײַנט, אַן דאָס גאַנצֵעָ גליק איז לעדיג אַרוּמגעָהן, אוּן אַז לעָועֶן אוּן שרײַבּעָן איז אַנ'אָבּקומעָניש! אַָ עֶר האָט דעֶמאָלט גאָרניִשט פֿעָרשטאַ? נעֶן, אוּן האָט ניָט געֶװאוּסט, װאָס עֶר טהוט! איַצט װאָלט עֶר שון קליַגעֶר געֶוועָן, איצט װאָלט בּײַ איָהם דאָס עֶרגסטע בּוּך געָוועֶן טײַעֶרעֶר פֿאַר אוֹצרוֹת געֶלד, אוּן פֿאַר אַ בּוֹינעֶן פּאַפּיַער, אוּן שרײַב-געַצײַג װאָלט עֶר ניט פֿעָרבּיַטעָן אוֹיף אַ גאַנצעָן קעֶניגרײַך !
אוּן כּדי צו פֿעָרטרײַבּעָן די לאַנגװײַליגעָ טעֶג, האָט ראָבּינואָן נֹע= נוּמעָן טראַכֿטען, װאָס זאָל עֶר עֶפֹּעֶס מאַכֿעָן פֿאַר זײַן װויִרטשאַפֿט, עֶר האָט נאָך אַ סך בּעֶראַרפֿט האָבּעֶן, אֶבֹּעֶר ניט אלץ איז געֲוועֶן אַזוֹי לײַפֿט צוּ מאַכֿעַן, לאַנג, שוֹין זעָהר לאַנג האָט עֶר זיך אַרוּמנעַטראָנען מיַטץן געָראַנק מאַכֿעָן עֶפֹּעֶם אַ מיַן לאָמפּ און אַ טאָפּ, און איצט האָט עֶר נָע. װאָלט דֹעָם דאָויגעָן געָראַנק פֿעָרװיַרקליכֿעָן. אֶבֹּעֶר װי אַזוֹיזּ עֶר האָט קײַנמאָל ניִט געֲזעָהן, װיַ די דאָזיַגעָ זאַכֿעָן מאַכעֶן זיִך, אֶבֹּעֶר איָהם האָט זייך זעָהר געװואָלט דעָרנעָהן דֹעָם קונץ, | אוּן לאָמיִר דעָרװײַל האָפֿעָן, אַז אוּנזעֶר ראָבּינזאָן וועָט שוֹין דאָס מאָל אוֹיך קײַן נאַר ניִט בּלײַבּעָן, עֶר האָט אוּנז בּעֶוווִועָן, אַז מיַר מעָגעֶן אָן איָהם גלוֹיבּעָן, |
ראָבּיַנואָן. | 57
קוֹדֶםיבֵּל איז עֶר אַװעֶקנעֶלאָפֿעָן נאָך לײַהם, ניִט קוּקעֶנדיָג אוֹיף דֹעֶם שרעֲקליפֿעָן רעֶנעֶן , װעֶלכֿעֶר האָט גאָר קײַן מיִעדקײַט ניִט געֶוואוּמט, אוּן האָט אַלץ געָגאָסעֶן אוּן געָגאָסעֶן, |
געֶקוּמעֶן אַהײַם, האָט ראָבּיַנזאָן זיַך גלײַך נעֶנוּמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט, הגם עֶר האָט ניִם געָואוּסט, וי די דאָזיַגץָ אַרבּײַט הוֹיבּט זיך אָן און לאָז זיִך אוֹים, אֶבּעֶר געֲרוּלד מאַכֿט אַלץ { אוּן נאָך אַ סך מיָה אוּן אומזיסטע איִבּוּנגעֶן זעָנעֶן עָנדליִך בּעֶשׂאַפֿעָן געָװאָרעֶן אַ טאָפּ מיִט אַ לאָמפּ! ראָבּינ? זאָן איַז געֶוועֶן אַזוֹי עֶנטציִקְט. פֿון זײַן אַרבּײַם, פּונקט וי עֶר װאָלט אַ גאַנ צעָ וועָלט בּעֶשאַפֿעָן, עֶר האָט געֶשפּרוּנגעֶן פֿאַר גרוֹים שמחה, עָנדליִך האָט איָהם געָלוּננעֶן פֿעָרװיִרקליכֿעֶן זײַן פֿעֶרלאַנג ! אֶנֹּעֶר די דאָזיִנץָ כּלים זעֶנעֶן נאָך ניט געֲוועֶן טרוּקעָן, אוּן ראָבּיַנזאָן האָט זײַ אַװעֶקגעֶשטעֶלט אוױפֿ'ן קיך בּײַים פֿײַעָר, זײַ זאָלעֶָן זיַך גוּט צוּטריִקעֶנעֶן אוּן האָט זיך נאָך מיִט אַ גרעֶסעֶרעֶר הַתְמָרֶה נעָנוּמעֶן מאַכֿעָן נאָך טעָפּ גרוֹיסץָ, קלײַנע, פֿעָנדלעֶך אַלעֶרלײַ, אוּן װאָס אַמאָל איַז אַלץ די דאָזַגעָ אַרבּײַט געָנאַנ= געֶן געֶשׂיִקְטעֶר אוּן געֶראָטעָנעֶר, אוּן עֶר אין אַלץ מעָהר געֶוועָן צופֿריע= דעֶן אוּן עֶנטציִקט פֿון זײַנע עֶרפֿינדוּננעֶן,
אוּן דֹעֶר רעֶגעֶן ניסט אוּן גיסט אֶהן אוֹיפֿהעָר, אוּן װאָס זאָל עֶר. דעֶרוויֵל טחון ; פֿאַלט איָהם. אײַן, עֶר וועָט מאַכֿעָן אַ נעֶץ אוֹיף חאַפּען פֿיש, שטריק האָט עֶר געָהאַט אַ סך אָנגעֶגרײַט, ועֶלכֿעָ זעֶנעֶן איָהם זעֲהר גוּט נעָקוּמעָן צוּניטץ, האָבּעֶנדיג געָנוּג נעדוּלד אוּן צײַט, האָט זיך אוּנזעֶר ראָבּיַנזאָן געֲנוּמעֶן צוּ דער דאָזיִנעֶר שוועֲרעֶר אַרבּײַט, אוּן נאָך אַסך שועֶרעָ מיָה האָט אֹיָהם געֲלוּנגעֶן אוֹיספֿלעפֿטעָן אַ פֿיִשנעָץ, דעָרנאָך האָט עֶר אוֹיסגעֶשניִצט מיט זײַן שטײַנעֶרנעֶָם מעסעֶר פֿון אַ שטיִקעָל האָלץ אַ נאָדעָל, האָט דֹעָם נעֶץ צוּזאַמעָנגעָנײַהט, אוּן וועֶן עֶר איז געֶװאָרעֶן אינ: גאַנצעָן פֿעָרטיג, איז עֶר ניִם פֿיַעל עֶרגעֶר גַעֲוועֶן פֿון די נעֶצעָן, מיַט װועֶלפֿץ אוּנזעָרעָ פֿיַשעֶר חאַפּעֶן פֿיִש, .
| איִצט איז פֿון די נויטיִנסטץ זאַכֿעָן איָהם נעָועֶן פֿײַלענבּױנעֶנס, מיָט װעָלכֿץ שֶר װאָלט געֶקעֶנְט שיסעֶן פֿײַנלעֶך, לעָמלעֶך, אוּן די הוֹיפט? זאַך, װאָלט עֶר ניִט בּעָדאַרפֿט אַזוֹי מוֹראָ האָבּעֶן פֿאַר וויִלרץ מעָנשען, -- עֶר װאָלט זיך געֶקעֶנט שמעֶלעֶן עֶנטקעָנעָן, וועֶן זײַ װאָלטעָן אוֹיף איָהם אָנפֿאַלעָן, אוּן דַעֲריִבּעֶר איז זײַן גרעֶסְטעֶר בּעָנעָהר געָוועֶן מאַכֿען זיך אַ פֿײַלעָנ-בּוֹינעֶן , | |
אוּן ניִט קוּקענדיג אוֹיף רענעְן אוּן װיַנר, איז עֶר אַװעֶקגעֶלאָפֿען
58 - פֿיַעטעֶס קאַפּיִטעָל. -
זוכֿעַן ראָס פּאַסעֶנריַגעָ האָלץ, עֶס זאָל זיַך קעֶנעֶן בּוֹינעֶן. אוּן איַן דעֶר= ועֶלבּעֶר צײַט זאָל עָם זײַן געֶנוּג האַרט, אוּן דעֲרנאָך, אַן עֶר האָט אַזאַ האָלץ געֶפֿוּנעֶן, האָט עֶר עָם אָבּגעֶשײַלט אוּן איַן גלײַך געָלאָפֿעָן אַהײַם נעֶהמעֶן זיַך צוּ דעֶר אַרבּײַט, אֶבֹּעֶר איִצט האָט עֶר שטאַרק געֶפֿיִהלט די נויטװועָנריִגקײַט פֿון אַ רעֶבֿטעָן מעֶסעָר, מיט זײַן שטײַנעָרנעָם מעסעֶר איז די אַרבּײַט זעָהר שוועֶר אוּן לאַנגזאַם צוּנעָנאַנגעָן, װאָס עֶר װאָלט מיִם אוּנזעֶרם אַ שטאָל:מעסעֶר אָבּגעֶשניִטעֶן אין אײַן שניט, האָט עֶר מיט זײַנעָם בּעֶדאַרפֿט שנײַדעָן צװאַנציַג מאָל, אֶבּעֶר ראָבּיַנזאָן האָט געָנוּנ געֲדוּלר געָהאַט אוּן אין נײַן טעָג אַרוּם איז דֹעֶר פֿײַלעַןבּוֹיגעֶן געָװאָרעֶן פֿעֶרטיג, מיט דעֶר גרעֶסְטעֶר אוּננעָדוּלד האָט ראָבּיִנזאָן געָואַרט אוֹיף דֹעֶר דאָזיַגעֶר שָׁעָה אוּן זײַן פֿעֶרגעָניְגעֶן איַז נגעֲוועֶן נים אײסצוּשרײַבּעָן אוּן ניִט אוֹים? צוּרדעֶרצעָהלעֶן, עֶס האָט איָהם נאָר געֶפֿעָהלט אַ שנירעֶל צוּ דֹעָם פֿײַלעָנ? בּוֹינעָן אוּן פֿײַלעָן, אוּן אַ שנירעֶל האָט עֶר זיך שוֹין אַנ'עָצה געֶנעֶבּעָן,. אבּעֶר פֿײַלעָן וואוּ קריעגט מעָן! אַז בּײַ אֹיָהם אי פֿון אײַזעָן קײַן זֵבֶר נויִשטאָ! נאָך לאַננעָן נאָכֿדעַנקען האָט עֶר זיך עֶנדליִך דעֶרמאָרנט, אַז עֶר האָט עֶרגעֶץ געֶליַעֶנט, אַז די ויַלדעָ מעָנשען בּעָנוּצעֶן זיך מיִם די בַּנעֶר פֿון גרוֹיסע פֿיַשׁ אוּן אוֹיך מיִט שאַרפֿץ שטײַנער אוּן שפּיצעֶן צוּ מיַט זײַ די שפּיַעזעְן אוּן דרי פֿײַלעָן, פֿאַרװאָס זאָל עֶר דאָס אַזוֹי נישט שהוּן 4 פֿאַר אײַן גאַנג דעֶרמאָנט עֶר זיך, עֶר װעָט שוֹין טאַקץ מאַפֿען אַ שפּיז אוֹיך, עֶר איַז אַװעֶקנעֶלאָפֿעָן צוּים בּרעָג אוּן וי גליקליך איז עֶר געָוועָן, אַז עֶר האָט גלײַך געָפּֿנעֶן בּיַנעֶר פֿון פֿיִשׂ אוּן שאַרפֿץ שטײַנעָר, דעָרנאָך האָט עֶר געֶקריַעֶגעֶן אַ לאַנגעֶן פֿלאָקעַן אוֹיף צוּ מאַכֿען אַ שפּיִעז אוּן דוּרפֿנענעֶצט פֿון רעָנעֶן האָט עֶר זיך געֶלאָזט געָהן אַהײַם, אוּן אין אַ פּאֶר טעג אַרוּם האָט שוֹין אוּנזעֶר פֿלײַסינעֶר ראָבּינזאָן פֿעָרמאָגט אַ פֿײַלעָנ-בּוֹיגעֶן מיט אַ שפּיִעז, -
גלײַך, װי דֹעֶר פֿײַלענײבּױנעֶן איַן געֶװאָרעֶן פֿעָרטיג האָט זיך ראָ: בּיִנזאָן געֶפּרוּבט, וי וועֶָט עָם צוּנעָהן, אוּן עֶר האָט זיך איַבּעֶרצײַנט, ואַז האָטש אונגאַנצעָן פֿאָלקאָם איז דעֶר פֿײַלעָנבּוֹינעָן ניִט געָוועָן, דאָך האָט מען מיִט איָהם גאַנץ גוּט געֶקעֶנט שׂיִסעֶן קלײַנע חיוֹת אוּן פֿויגלעָן, אוּן וועֶן אַ װיִלדעֶר וװועֶט איָהם בּעֶפֿאַלעָן, האָט עֶר אוֹיךְ געֶהאָפֿט מיט דעָם דאָזיגעֶן פֿײַלעָנ=בּוֹינעֶן עֶרלעֲזעֶן זיך פֿון געפֿאַהר , יי
געֶעֶנדיגט מיִט דעָם פֿײַלעַנבּוֹגעָן האָט זיך ראָבּיַנזאָן דעָרמאָהנט איַן זײַנעָ טעֶפּלעֶך אוּן רעָם לאָמפ, עָם האָט אוֹיסגעֶויָועָן, אַן זײַ זעֶנעֶן
ראָבּיַנואָן. הי 59 שׁוֹין גוּט אוֹיסגעַטריִקעָנט געֶװאָרעֶן, אוּן ראָבּיַנזאָן האָט שוֹין געָװאָלט זײַ נעֶהמען גיטצעָן, דעָם לאָמפּ האָט עֶר געֶװאָלט אָנגיִסעֶן מיַט דעָם שמאַלץ, װאָס יֶר װעָט אייספּרעגלעָן פֿון זײַנעָ לעֶמלעָן, װאָס עֶר האָט געָשאָפֿטען. האָט עֶר צוּם עֶרשטעֶן געֲנוּמעֶן אַגרוֹיס שטיק פֿעָטם, אַרײַנגעֶלענט איַן דעָם גרעָסטעֶן טאָפּ אוּן האָט ראָס אַװעָק= . געַשטעָלט פּרעֶגלעֶן, אֶכֹּעֶר װיַ גרוֹים אין געוועֶן זײַן פֿעָרדראָס, אַז עֶר האָט דעֲרזעָהן , אַז וי דאָס שמאַלץ צעָגעָהט, אַזוֹי ואַפּט ראָס לײָהם אײַן אי זיך אוּן עֶס ריִנם אַרוֹיס צוּריִק ! אוּן דעָם זעָל? בּעָן פֿעָהלעָר האָבּעֶן : שימ-ץק 2 געֶהאַט אַלעָ טעֶפּלעֶך לק על א ,א : , 5 5 מיִם די פֿאַנען מיִם
י.י : דעָם לאָמפּ ! איז װאָס טהוט מעָן אוּן פֿאַר: װאָס איַז דאָס אַזױ }
לט ראָבּיַנזאָן איז געֲוועֶן אוֹיסעֶר זיך , איז דעֶן זײַן גאַנצע אַרבּײַט אומזיסט ? אוּן עֶר האָט אַלץ געֶכּראָכֿעָן די קאָפּ אוּן געָװאָלט געפֿינען די סיבּה, אין דעֶרהײִַם מאַכֿט מעֶן דאָך אוֹיך לײַהמעַנץ טעָפּ, פֿאַרװאָס ריַנעֶן יעֶנעַ ניישט? אוּן נאָך לאַנגעֶן נאָפֿס דעֶנקעֶן פֿאַלט איָהם אײַן, אַז די סיבּה איז געָװויִם דאָס, װאָס די טעֶפּעֶר , פּאַליָועֶן" זײַעֶרץ טעָפּ, דאָס הײַסט, זײַ גלײַסטען, אוּן דַעֲריַבּעֶר זעֶנעֶן יעֶנעָ טעָפּ פֿעָסטעֶר אוּן לאָזעָן גערניַשט דוּרך, אֶבֹּעָר, וי אַזוֹי זאָל עֶר דאָם מאַפֿען 4 אַמאָל האָט עֶר געֶלעועָן, אַז די מעפעֶר פּאַלוֶועֶן זײַעֶרעָ טעפ אוֹיף אַזאַ אוֹפן 1 זעֶצעֶן זײַ עֶטליִכֿץַ מאָל נאָפֿאַנאַנד איַן אַ גליִהעֶנדעָן אוֹיוועֶן, װײַל אין אײַנמאָל, װאָלטען זײַ, וועָן מעֶן זאָל זײַ לאָועְן לאַנג
*
00 ' פֿינפֿטעָס קאַפּיַטעָל,
שטעהן, צופּלאַצט וועֶרעֶן, אוּן אַזוֹי װועֶרעֶן זײַ געֶפּאַליַװועֶט, אֶָדֹעֶר װי מעָן זאָגט געֶגלײַסט, אוּן ראָבּיִנזאָן בּעֶשליָסט מיט זײַנעַ גפ אוֹיך אַזוֹי צוּ טהוּן, |
עֶר נעָהמט זײַן גרוֹיסען טאָפּ:קעָסעֶל אוּן שטעלט איָהם אַװועָק אין אַ שטאַרק פֿײַעָר, עֶר פּלאַצט אַפִילוּ ניִשט, נאָר עֶר װועָרט ניִשט געֶגלײַסט אוֹיך, אָנפֿאַנגס קעֶן ראָבּיַנזאָן נאָרנישט פֿעֶרשטעהן די סינֹּה, נאָר ועֶן עֶר בּעֶטראַפֿט זיך גוּט, פֿעֶרשטעהט עֶר, אַז דאָם אין בְּלוֹיו דעָרפֿאַר, װאָס ריַ טעֶפַּעֶר בּרֹעֶנעֶן די טעָפּ אין אַ פֿעָרמאַכטען אוֹיוועָן, אוּן נישט אוֹיף אַ פֿרײַעֶן אָרט, וואוּ דאָס פֿײַעֶר צוּפֿליָהט אוּן האַלט ניִשט די נוֹיטיִגעַ היַץ, אַלזאָ האָט עֶר געָפֿונעָן די סינּה, אוּן עֶר װיָל שוֹין מאַכֿעָן אַנ'אוֹיוועָן אוֹיף די טֵעָפּ צוּ בּרעֶנעָן, אֶבּעֶר װי הוֹיבּט מעָן אָן אַזאַ אַרבּײַט, אַז דרוֹיסעָן הערט ניִשט אוֹיף צוּ רעגעֶנעֶ|} עֶרשט איַן צװײַ מאָנאַטעָן אַרוּם, האָט זיך דעֶר היִמעָל בּעֶפֿרײַט פֿון די שוװעָרעָ װאָלקעָן, װאָס האָנּעֶן איָהם בּעלאַנעֶרט, | |
ראָבּײַנזאָן מײַנט, אַז איצט ויעָט קוּמעֶן דעֶר שטרעָנגעֶר װיִנטעָר, צוּ װעֶלפֿעָן עֶר האָט זיִך צוּנעֶנרײַט מיט אַזוֹי פֿיַעל מיָה, אֶבֹּעֶר װאוּ אין עֶר אַנטרינעָן געֶװאָרעֶן | אָנשטאָט שניי בּעֶדעֶקט די עֶרר פֿרישע גראָו, בּלוּמען אוּן פֿלאַ2 צוּנגעֶן אוּן אָנשטאָט קעֶלט לײַכֿט די פֿריִהליַנגס זוּן אוּן בּענײַַט דעָם אײַנ: זאַמעָן איִנועָל,
דאַנקט ראָבּיַנזאָן גאָט פֿאַר די אַלע נוטס, װאָס עֶר האָט מיט איָהם געֶטהוּן, אוּן װאָס עֶר האָט איָהם געֶהאָלפֿעָן איַן אַלעָ זײַנע נוֹיטעָן, געָקוּמעֶן דֹעֶר פֿריַהליַנג, אוּן עֶס זעֶנעֶן געֶבּוֹירעֶן געֶװאָרעֶן בּלוּמעָן, גראָ: זען, יאָם בּעֶשיַנעֶן די עֶרד, אֶבֹּעֶר צוּזאַמעָן מיַט זײַ וועֶלעֶן דאָך בּאַלך אוֹיך געֶבּיֹירעֶן וועֶרעֶן די אַלעֶרלײַ פֿליַגעָן, וועֶרמעֶן, װאָס שטעכֿעָן מיט זיַעֶר גיִפֿט, אוּן װאָס זאָל איִצט ראָבּינזאָן טהון, אַז זײַנע קלײַרעָר זעָנעָן. איַן אײַנץ לעָכֿעֶר אוּן פֿאַלעָן מַמָשׁ פֿונאַנדעֶר אוֹיף שטיקלעָך. אוּן עֶר שטעלט זיך פֿאָר װיַפֿיַעל וװאוּנדעֶן ועֶלעֶן איָהם מאַכֿען די דאָזיגץ פֿלו= נעֶלעֶך, אֶבֹּעֶר עֶר האָט נאָך ניִם געואוּסט, וי אײַנצוּשאַפֿעָן זיך עָפּעם קלײַדעָר, וועֵן זײַנע וועָלעֶן איַנגאַנצעָן אַראָכּפֿאַלעָן פֿון איָהם, אוּן די צײַט, וועֶן רי ליַעבּץָ פֿליַגעָלעָך קוּמען טֶן, איַז דאָך שוֹין בּאַלר נעָקוּמעֶן אוּן פֿיַעל דַאֲנוֹת דריַקעָן זײַן האַרץ,
אַמאָל בּעָהעָרשט איָהם אַנ'אוּנעָרטרעָגליכֿץָ בּעָננשאַפֿט נאָך זײַנע
ראָבּיִנוטן. 61
עֶלטעָרעָן, אוּן נאָך מעָנשעָן בּכלל, דאַמאָלס געָהט עֶר אַװעֶק אוֹיף שָׁעָה'ן= לאַנג צוּים יִם, נלײַך, װיַ עֶר װאָלט האָפֿען דאָרטעֶן זײַ צוּ טרעָפֿעֶן. זעָהר אָפֿט לאָזט עֶר זיַך אָבּנאַרעֶן פֿון אַ פֿאַלשעֶר האָפֿנוּנג, פֿון דעָם װײַ טעֶן האָריזאָנט שווימט אַרוֹים אַ קלײַנעֶר װאָלקענדיָל, אוּן ראָבּיִנזאָן לאָוט זיך אַלײַן אײַנרעַרעָן, אַז דאָרטעָן פֿון דעֶר װײַט קומט אָן אַ שיף מיט זעָגעֶל, אוּן עֶר װעֶרט עֶרלעָוט, אוּן ראַמאָלס קלאַפּט דאָס האַרץ אַזֹי שטאַרק! אֶבּעֶר עֶס קעָן דאָך אַמאָל פּאַסיִערעֶן אוּן זאָל טאַקץָ קוּמעָן אַ שיף, אוּן עֶר קאָן גראָר דאַמאָלס ניִט זײַן בּײַם בּרעֶג, עֶר קעֶן גראָד זיצעֶן בּײַ זיך איִן דערהײַם, אוּן די שׂיף קעֶן קוּמעֶן אוּן קעֶן װיַעדעֶר פֿעָרשװיַנרעֶן, אוּן עֶר װעָט װיערעֶר בּלײַנּעֶן אוֹיף דעָם אײַנזאַמעָן איַנזעֶל פֿעָרװאָרפֿעָן איַן עֶלעָנד, אוּן עִם זאָל חֲלִילָה ניִשט פֿאָרקוּמעֶן אַזאַ שׂרעָקש ליכֿעֶר צופֿאַל, האָט ראָבּוִנזאָן געָנוּמעֶן אַ הוכֿעָן שטעֶקעֶן האָט אוֹיף איָהם אָנגעֶטהוּן זײַן העָמר, װאָס איז שוֹין געָוועֶן אַזוֹי צוּפֿליִקט, אַן אוֹיפֿין לײַב אָנטהוּן האָט מעָן זי אַלץ אײַנס נישט געֶקעֶט, האָט עֶר נעָמאַכֿט, װי אַ פֿאָהן אוּן האָט דֹעָם שְטעֶקעָן אַרײַנגעֶשטעֶקְט בּײַים ים פֿאַר אַ צײַכעֶן, אַז דאָ געֶפֿיַנט זיַך אַ מענש, אוּן איַן װאָס פֿאַר אַ לאַגעָ עֶר געָפֿינט זיִך װאָלט שוֹין דעֶר אָנגעָקוּמעֶנעֶר מעָנש אַלײַן פֿעָרשטאַנעָן אוּן װאָלט אֹיָהם געָקוּמעֶן אוֹיסלייזעֶן , - | װאָס עֶר האָט איצט בּעֶדאַרפֿט נוֹישיְגעֶר פֿון אַלץ, אי עֶס געֲװעֶן שיך מיט זאָקעָן, דיי װאָס עֶר האָט געֶטראָגעָן, זעָנעֶן שטיקעָרװײַו פֿון די פֿיס אַראָבּנץפֿאַלען, אוּן די , מאָסקיטאָזעָן" (אַווֹינעָ פֿליַנעָלעָך), האָבּעֶן איָהם אַזוֹי אוּנרחֲמָנוּת'דיג צוּבּיִסעֶן רי פֿיִם, אַז עֶר האָט זיך נאָר קײַן אָרט ניִשט געָפֿונעָן, אוּן עֶר האָט געזוּפֿט לָפֹּעֶם אַ מיִטעָל, וי צוּ פֿעֶר. דעָקעֶן רי הוֹילע פֿיִם, דאָס בֹּעֶסְטעָ װאָלט געָוועֶן, נעָהמעֶן ראָם פֿעָל פֿון זײַנע געשאָפֿטעָנץ לעָמלעָן אוּן פֿון זײַ מאַכֿעָן זיַך עֶפֹּעָם אַפּאָר שיך, אַ קלײַד, אֶבֹּעֶר עֶר האָט נים געֶװואוּסם, וי אַזוֹי עֶס אֶנצוּהוֹיבּעֶן, איִן דעָר: הײַט האָט עֶר זיך קײַנמאָל ניש אינטערעֶסיָרט, וי אַזוֹי רי נאַיבּעֶר בע אַרבּײַטעָן דאָס פֿעָל, דעֶרצוּ האָט דאָך איָהם אוֹיך נעֶפֿעָלט פֿאָדיִם אוּן אַ- נאָדעָל, מיט הוֹילְעָ העֲנד װעָט עֶר דאָך קײַן שיִך אוּן קלײַדעָר ניִשט . אויפֿנעהען ,
אֶבּעֶר יעָרעֶן טאָג פֿערפֿאָלנען איָהם די מאָסקיִטאָזען אַזוֹי שטאַרק, אַז עֶר פֿיִהלט, אַז מיט איהם וװעָט עֶפֹּעֶס געָשׂעָהן, אַן עֶר װעֶט ניִשט איִבּעֶרטראָג עֶן מיט די כּוֹחוֹת אוּן וועֶט מוּזען פֿון זײַ אוּמקוּמעָן, האָט עֶר
69 פֿיַנפֿטעָס קאַפּיַטעָל,
גענוּמעָן זײַן שטײַנעָרן מעָסעֶר, האָט אוֹיסנעֶשניִטעָן וי עֶָם אין פֿון דֹעָם לעֶמעֶלפֿעֶל אַ פּאָר שיך אוּן אַ פּאָר זאָקעָן. אױפֿנײַהעֶן זײַ האָט עֶר ניִשט געֶקעֶנט, האָט עֶר געָמאַבֿט קליינע לעָכֿעֶר, מ'אָל קַעֶנעֶן אַרײַנציהעֶן פֿאָדעָם אוּן פֿעָרשנורעֲוועֶן, | פֿון אַ צװײַטעָן שטיק לעֲדֹעֶר, וװועֶלכֿעָר איז געְוועֶן קרוּם אוֹיסגעֲבּוֹי געֶן אוּן זעֲהר אַ האַרטעֶר דאָט עֶר זיך נעֶמאַכֿט אַ מאַסקע, עֶר האָט נאָר אוֹיסנעֶשניִטעֶן צװײַ לעָכֿעֶר פֿאַר די אוֹיגעֶן אוּן אַ דריָטעֶס פֿאַר'ן מוֹיל עֶר זאָל קאָנעֶן אַטמען, אוּן אַז עֶר האָט זיך שוֹין יאָ געָנוּמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט האָט עֶר זיך געֶגעֶבּעֶן אַװאָרט, אֶנוועֶנרעֶן אַלֹעַ זײַנץ פֿעהיגקײַטען, אוּן געַשאַפֿען זיִך פֿון דֹעָם פֿעָל אַרֹעֲקְעֶל מיט הוֹיזעֶן, געֲוויִם האָט עֶר = דאַרפֿט אוֹיף דעָם געָנוּג בּרעָכֹעֶן רעָם קאָפּ, אֶבֹּעֶר אַזוֹינעָ זאַכֿען האָבּען נישט אָבּנעֶשטעֶלט אוּנזעֶר ראָבּינזאָנעָן, אוּן סוֹף:כּל סוף האָט עֶר דער גאַנגעֶן די קוּנסט פֿון אַ שנײַדעֶר אוּן האָט בּעֶשאַפֿעָן פֿאַר זיך אַנ'אַנצוּ
צ
:, זײַן אַלטעֶן אײַראָפּעָאיִשעָן צעֶריְסעֶנעֶם אַנצוּג האָט עֶר אַװעֶקגעֶלעֶגט צו טראָ? געֶן איַן די גרוֹיסע יוֹם טוֹבים, זײַן נײַעֶר אַנצוג אוז נגעְוועְן דעֶר װאוּגרעָרל:5ֿסטעַר פֿון גאָר דֹעֶר וועָלט, שטעֶלט אײַך פֿאָר, אַ מעֶנשעֶָן פֿון קאָפּ בּיז די פֿיִם אײַנגעהילט אין האַרטע פֿעֶל, אַ גרוֹיסץ, שטײַנעָרנץ האַק אַרײַנגעץשטעקט בּײַ דעֶר זײַט, אוֹיף די אַקטלעָן די יאַנר-טאַש מיט רדעָם פֿײַלעָנ:בּוֹיגעֶן אוּן מיַט אַ בּיִנדעָל פֿײַלעָן - אין דעֶר רַעָכֹטעֶר האַנד אַ שפּיִעז, װעָלכֿעֶר אין געֲועֶן צװײַמאָל אַזוֹי הוֹיך, װי עֶר אַלײַן, אוּן אין דעֶר ליַנְקעֶר האַנד אַ געפֿלאָפֿטענעֶב שירם, װאָס אין געֲוועֶן בּעֶרעֶקט מיִט קאָקוּם:בּלעָטעֶר אוֹיפֿ'ץ קאָפּ, אָנשטאָם אַ הוט עֶפֹּעֶם אַ מיַן קאָרבּ, װאָס איז אוֹיך געֶוועֶן איִבּעֶרג עֶצוֹיגעֶן מיט האַר: טעָן פֿעָל, הײַנט קעֶנט איָהר אײַך שוֹין פֿאָרשטעלעָן, װאָס פֿאַר אַנֹע: שמאַלט אוּנזעֶר ראָבּונזאָן האָט געָהאַט, וועֶן עֶמיִצעֶר פֿון אײַך, װאָלן איָהם אַזוֹי דעָרזעָהן, װאָלט עֶר קײַנמאָל ניִשט נעטראָפֿען, אַז די װאוני דעֶרליכֿעָ קלײַדעֶר טראָגט אַ מעָנש, אוּן ניִשט אַ משונה װיִלדץ חַיָה, געָעֶנדיגְט מיט זײַן אַנצוּג, האָט עֶר זיִך װיִערעֶר געָנוּמעֶן צוּ זײַנע טעֶפּ, עֶר האָט געָמאַכֿט אַנ'אוֹיוועֶן אוֹיף איִבּעֶרצוּבּרעֶנעֶן זײַ, אוּן עֶר האָט געװואָלט מאַכֿעָן אַפּראָבּץָ, אוֹיבּ איָהם װעָט געֶליִננעֶן איִצט אין דעָם אוֹיוועֶן בּײַ דעֶם שטאַרקסטען פֿײַעֶר איבּעֶרגלײַסטעֶן דרי טעָפּ, אַלזאָ האָט עֶר זײַ אַרײַנגעֶשטעָלט אין אויוועָן, אוּן האָט פֿונאַנדעָרגעֶלעָגט אַזאַ שטאַרקעֶן פֿײַעָר, אַז דֹעֶר אוֹיוועָן איִו געָװאָרעָן צוּנטעָר. ראָס ראָזיגץ
ראָבֹּיִנוטְן, 03
שטאַרק פֿײַעֶר האָט עֶר ניִשט אָבּנעֶלאָזעֶן בּיִן אְװעֲנֵר, דעַרנאָך האָט עֶר בּיִלעֶכֿװוײַן געֶמאַכֿט קְלעֲנעֶר דאָס פֿײַעֶר אוּן מיט דֹעֶר גרעֶסְטעֶר אוּנגע= דוּלד האָט עֶר געָואַרט אוֹיף דֹעָם עֶרפֿאָלג פֿוּן זײַן אַרבּײַט, דעָם עֶרשטעֶן טאָפּ אַרוֹיסגעֶצוֹיגעֶן - ניִשט איִבּעֲרגעָג, ייסט, דעָם צװײַטעָן - איז עֶר אוֹיך ניִשט געָוועֶן געָנלײַסט אוּן אַזוֹי אוֹיך דיי איברינץַָ, אָבּעֶר וועָן עֶר האָט דֹעֶם לעֶצטעֶן גרעֶסְטעֶן טאָפּ אַרוֹיסגעָנוּמעָן, האָט איָהם אֶנגעְהוֹיבֹּעָן בֹּעִי קוּקעֶן אוּן האָט בּעֶמעֶרלט, אַז אין דעָק האָט עֶר זיַך איַבּעֶרנעֶצוֹינעֶן מיט עֶמַלִיץָ (נלאַזוּר), װאָס איַז דאָ געֲשׂעָהן} ראָבּיַנזאָן האָט נישט געֶקעֶנט פֿעָרשטעהן די סיבֹּה, װאָס עֶפֹּעֶס גראָר נאָר דער אײַנעֶר טאָפּ אין געְואָם רעֶן איִבּעֶרנעֶנלײַסט ? אוּן פֿאַרװאָס נישט אַלעָ? זײַ זעָנעֶן דאָך אַלע פֿון אײַן מאַטעריאַל געָמאַכֿט געוואָרעֶן ? אוּן עֶר טראַכֿט אוּן טראַכֿט אוּן קעֶן ניִט פֿעָרשטעהן פֿאַרװאָס דאָם איָז, נאָר מיָט אַמאָל דעֶרמאָהנט עֶר זיך, אַז איַן דעָם טאָפּ אין געֶוועֶן אַבּיִסעֶל זאַלץ, אַלזאָ, האָט עֶר שוֹין געָפֿו? נעָו דעָם סוֹר, װועֶלכֿעָן די אײַראָפּײַעֶר האָבּעֶן שוֹין לאַנג געֶװואוּסט, צוּ גלײַסטען די ליָהמעָנץָ געָפֿעָם דאַרף מעָן מאַפֿען אַ צוּמישונג פֿון זאַלץ, עֶר איז געוועָן מיט זײַן עֶרפֿינרוּנג העפֿסט צופֿריִערעָן, אַגליַקליפֿעֶר צוּ: פֿאַל האָט איָהם געֶעֶפֿעֶנט די אוֹיגעֶן, אוּן אוֹיף דֹעָם אַנדעָרן טאָג מאַכֿט עֶר שוֹין וויִערעֶר אַ פּראָכץ, אוּן עֶר האָט שוֹין אײַנגעֶהײַצט דֹעָם אוֹיוועְן, ראָס פֿײַעַר בּרעֶנט אַזוֹי העָל אוּן עֶר גרײַט צוּ זײַנץ טעפּ, בּעֶניִסט זײַ מיַט זאַלץ=װאַסעָר, טונקט זײַ אין טרוּקעָן זאַלץ אוּן מיט אַמאָל אין מיַטעֶן דעֶר אַרבּײַט װעֶרט איָהם ניִט:גוט, עֶר בּעֶקוּימט איבּעֶלקײַט, שרעֶקליכֿץָ קאָפּ:שמעֶרצען אוּן עֶר פֿיִהלט, אַז עֶר קעֲן נישט שטעהן אוֹיף רי פֿיִם, עֶר נעָהמט בּעֶטראַכֿ5 טעֶן איַן װאָס פֿאַר אַ צוּשטאַנד עֶר פֿאַלט דאָ אַרײַן, װועֶן עֶר װעֶרט קראַנק, אוּן איָהם נעָהמט אָן אַ שרעָק, גרוֹיסעָר נאָט, טראַכֿט עֶר, װאָס ועָם ! פֿוּן מיַר װועֶרעָן, קראַנק זײַן איַז אוּמעָטוּם נישט אַנגעָנעָהם, אֶנּעֶר װועָרעֶן קראַנק אוֹיף דעָם ויִסטעָן איִנזעָל, ואוו קײַן מוּטעֶר-מענש װעָט ניִשט קוּמעֶן צוּ הילף, װעָט נישט קוּמעָן דעָרלאַנגעֶן אַפִילוּ אַבּיִסעֶל קאַלט װאַ: - סעֶר,, װועֶן עֶר װעָט נישט קעֶנעָן אַראָבּגעָהן פֿון זײַן געֶלעֶגעֶר, קעֶן דעֶן װאָס:עָס:איִז זײַן שרעקליכֿעֶר ? | דוּרפֿגענוּמעָן מיִט טיַעפֿען שמערץ פֿוּן זײַן בּיִטעֶרעֶר לאַנעָ אוּן פֿון זײַנץע שוועָרעַ, װעָהטאָגען איִז עֶר אַניִדעֶרגעֶפֿאַלעֶן אוֹיף זײַן געֶלעָגעֶר, אַך, מיַט װאָס פֿאַר אַנ'אַנגסטעָן, ליַעבּץָ קיִנדעָר, אין געֲװעֶן אָנגעֶזאַפּט זײַן
6 פֿונפֿטעָם קאַפּיִטעֶל,
נָשָׁמָה ! אוֹיף מעָנשליכֿע הילף האָט עֶר דאָך נישט נעקעֶנט האָפֿעָן, די אײיגעֶנעָ קרעֶפֿטעָן האָבּעֶן איָהם פֿעֶרלאָזעָן און מיט שוֹירעֶר האָט עֶר נֵעִ= טראַכֿט, אַז אין אַזאַ לאַנץ וועָט עֶר שוֹין מוּזעָן אומקומעָן, נאָר אײַן גאָט קעֶן זיִך אוֹיף איָהם דעֶרבּאַרעֶמעֶן אוּן איָהם העלפֿעָן, מעָהר קײַנעֶר נישט אין דעֶר גאַנצעֶר װועָלט! אוּן עֶר אין געֶלעֶנעֶן אוּן האָט זיך געֶראַנגעָלט מיִט די אַננסטען פֿון טויט:שמעָרץ, דעָנקעֶן האָט עֶר שוֹין מעֲרר ניִשט נעֶקעֶנגט, אוז עֶר געֶלעֶנעֶן מיט צענופֿגעָפּרעֶסטעָ העֲנר אוּן האָט מיט שטאַרע בּליִקעֶן נעֶקוּקט צוּים היִמעָל, װאוּ עֶר האָט געוּבֿט פֿאַר. זיך אַ הילף, אֶבֹּעֶר די װועָהטאָנעֶן האָבּעָן איהם לאַנג ניִשט געָלאָוט ליַעגעֶן. עֶר. האָט אוֹיפֿג עֶזאַמעֶלט זײַנע לעֶצטע כּוֹחוֹת, איַז אױפֿנעשטאַנעָן צוּצוּגרי+ טעֶן פֿאַר זיַך אויף נַעָהמעֶן עֶפֹּעֶס אין מוֹיל, װועָן די קראַנקײַט וועֶט איָהם אוֹיף אַזוֹפֿיעל אָבּשװאַכֿעָן, אַו עֶר וװועָט שוֹין פֿון זײַן געֲלעֶנעֶר ניִשט קעֶנעֶן זיִך ריִהרעֶן, קוֹים:קוים האָט עֶר דאָס געֶקעֶנט טדוּן, דאָט אַװעֶק: נעָשטעָלט נַעֶבּעֶן זײַן געֶלעֶנעֶר װאַסעֶר, אַװועֶקְנעֶלעֶגט עֶטליכֿץָ געֶבּאַקטע קאַרטאָפֿעָל, אַ פּאֶר ציִטריגעֶן, װאָס עֶר האָט געָהאַט, אוּן האָט זיך אֶהנ= מעָפֿטיָג אַראָבּגעָלאָזעֶן אוֹיף זײַן קראַנקעֶר בּעָט, אִי, װאָלט איָהם גאָט געָװאָלט צוּשיִקעֶן דעָם מוֹיט אוּן צוּנעָהמעָן אוהם פֿון דֹעֶר וועָלט! אַך וי געָרן װאָלט עֶר געֶשטאָרבּעֶן!
בּאַלר אין עֶר אַרײַנגעָפֿאַלעָן אין אַ שרעֶקליִכֿעָן פֿיבּעָר, איהם האָט נעָטרײַסעָלט אוֹיף אַזוֹיפֿיַעל, אַז עֶר האָט זיך אינגאַנצעָן אײַנגעֶרעֶקְט מיִט פֿעָל פֿוּן זײַנעָ לעָמלעָן, אֶבֹּעֶר עֶר האָט זיך ניִשט געקעֶנט אײַנװאַרעָמען, אוּן צװײַ שעה נאָפֿאַנאַנד האָט איָהם ניִשם אױפֿגעָהעֶרט טרײַטלען, אוּן דעֶרנאָך האָט זיך די קעֶלט פֿערבּוִטעָן מיִט אַ שרעקליכֿעֶר היץ, װי אַ העָלעָשׂ פֿײַעֶר האָט אָנגעֶצוּנדעֶן אַלעָ זײַנע גליַדעֶר, אַזוֹי האָט איָהם נֶע: בּרעֶנט, עֶר האָט זיִך ניִשט געֶקעֶנט נעֲפֿינעֶן קײַן אָרט, איָהם האָט גע פֿעָלט אָטהעָם, דאָס האַרץ האָט שטאַרק געֶקלאַפּט, איַן אַזאַ שרעקליכֿץ צושטאַנד האָט עֶר קוים, קוֹים געָקְעֶנט נעָהמעֶן איַן מוֹיל אַבֹּיִסעֶל ואַם סעֶר, אָבּלעֶשעֶן די בּרעָנעֶנדיְגעָ היץ, דעָרנאָך האָט עֶר געָנוּמעָן שוויצעָן, גרוֹיסעָ טראָפּעָן שװײַס האָט זיך פֿוּן איָהם געָנאָסעֶן, אֶבֹּעֶר ם'איִז איָהם נעֶװאָרעֶן לײַכֿטעַר, עֶר און אָבּגעֶלעֶנעֶן אַ גאַנצץ שעה דעֲרנאָך, װי מאַם עֶר איז ניִשט נעָוועֶן, האָט עֶר זיך אליפֿנעֲהוֹיבּעֶן אוּן אוֹיף אַלעָ פֿיִער איז עֶר צוּנעֶפּוּזעֶט צוּים פֿײַעָר, האָט צוגעָלייגט אַ סך האָלץ עֶס זאָל בּרעָנעֶן אַ גאַנצץ נאַכֿט בּיִז מאָרגעָן פֿריָה,
ן
ראָבּיִנואָן. 657
די דאָזיגץָ נאַכֿט איָז געָועָן די שרעֶקליכֿסטע, װאָס עֶר האָט אַמאָל נאָר איבּעֶרגעֶלעֶבּט! אַגאַנצעָ נאַכֿט האָט ניִשט אָבּגעֶלאָזט דאָס פֿיבּעֶר. קעֶלט מיַט היַץ האָבּעֶן זיך. מיט . אײַנאַנדעֶר געֶטוֹישט, דער קאָפּ האָט ניִשט אופֿנעֶהעֶרט וװעָהטהוּן,. אוּן פֿוּן אַזוֹינעַ װעָהטאָנעֶן האָט עֶר בֹּשׁוּם אוֹפן ניִשט געֶקעֶנט אײַנשלאָפֿען אוֹיךְ, פֿון דֹעָם אַלעָם אין עֶר געֶװואָרעֶן אַזוי אָבּגעֶשװאַכֿט, אַז אין דעֶר פֿריָה איז עֶר קוֹים װיַעדעֶר צוּגעקראָפֿעַן . צוּ'ם פֿײַעֶר דעֶילעֶגעֶן האָלץ, עֶס זאָל זיַך נישט אוֹיסלעֶשׂעֶן, עֶנטקעֶג עֶן אֶוועָנֵר האָט ױך די קראַנקײַט אָנגעֶהוֹיבּעֶן פֿון דאָסנײַ. עֶר ראָט איִצט װויִעדעֶר געֶװאָלט דעֶרשלאָגעֶן זיך צוּם פֿײַעָר, צוּלעָגעֶן האָלץ, אֶבּעֶר דאָס מאָל האָט עֶר זיך שוֹין ניַשט געֶקעֶנט ריַהרעָן פֿון אָרט,. / |
דיי צװײַטעָ נאַכֿט איז געֲוועֶן װי די עֶרשטע, אוּן דעֶרװײַל האָט זיך פֿעָרלאָשעָן דאָס פֿײַעָר, דאָס װאַסעָר, װאָס און שוֹין צװײַ טעג געֶשטאַ: נעֶן, איז געָװאָרעֶן קאַליעָ, אַז מ'האָט דאָס נישט געֲקעֲנט מריַנקען, אוּן ראָבּינזאָן איַז געֶװאָרעֶן אַזוֹי אָבּנעָשוואַפֿט, אַז עֶר האָט זיך נישט געֶקעֶנט איִבּעֶרקעֶהרעֶן פֿון אײַן זײַט אוֹיף אַ צװײַטץָ, עֶר האָט געֶמײַנט, אַז זײַן סוֹף איז שוֹין געָקוּמעֶן, אוּן עֶר האָט אוֹיף דעָם טוֹיט געָוואַרט, װי אוֹיף אַנ'עֶרלעזעֶר פֿון זײַנץ שוועָרעַָ װעָהטאָגעָן, עֶלֹעֲנר אוּן פּײַן, פֿאַר'ץ מוֹים האָט עֶר געָװאָלט אָבּזאָגעֶן וְדוּי אוּן אָבּדאַנקעָן גאָט פֿאַר אַלעָ חֲסָדִים, װאָס עֶר האָט מיִם איָהם געֶטהוּן, האָט געֶכבֹּעֶטעֶן עֶר זאָל איָהם פֿערגע? בּעֶן די זינד, װאָם עֶר איז בּעֶנאַנגעֶן איַן זײַן לעֶבּעֶן, האָט נעֶבּעֶטעָן גאָט עֶר זאָל זײַנע אוּמגליִקליכֿץ עֶלטעֶרעֶן צוּשיִקעֶן אַ טרײַסט אין זײַעֶרעָ לײַדען , אוּן האָט רוּהיג געָואַרט אוֹיפֿץ טוֹים, אוּן װאָס אַ מיָנוּט זעֶנעֶן די װעָה: טאָגעֶן געֶװואָרעֶן שטאַרקעֶר אוּן אוּנעָרטרעֶנליכֿעֶר, עֶר האָט שוֹין ניִט נע: האַט קײַן אֶטהעָם, אוּן איָהם האָט זיך נעֶדאַכֿט, אַן דֹעֶר מויט דעָר? נעָהעֶנטעֶרט זיך צוּ איָהם מיט פֿעָסטע. שֶנעֲלעָ אוּן זכֿעֶרע טריט, אָבּעֶר קײַן שפּור פֿוּן שרעָק! מיַט פֿרײַד האָט עֶר געֶשיִקְט זײַן נשמה צוּריִק צוּ גאָט, אוּן מיט אַמאָל האָבּעֶן די װועָהטאָג עֶן דעֶרגרײַכֿט די העֶכֿסטע שמו: פֿץ, דאָס האַר? האָט וי אױפֿנעֶהעֶרט צוּ אַרבּײַטעָן, דֹעֶר אֶטהעָם האָט זיך אָבּנעֶשטעֶלט, עֶר האָט פֿעָרװאָרפֿעֶן דֹעֶם קאָפּ, צוּנעָטאַכֿט די אוֹיגען אוּן איַן געָבּליבּעֶן ליַעגעֶן, וי געֶשמאָרבּעָן, | הי
66 ועֶקסמיעֶס קאַפּיִטעֶל ,
זעקסטעם קאַפּיטעל, 2
ראָבּיַנזאָן וועָרט געֶװוּנד, ראָבּיַנואָן מאַכֿט דאָם עֶָרשטְעָ מאָל פֿרישע פּוּטעָר, עֶר געֲפֿיַנט פֿרוּכֿט: בְּרוֹיט-בּוֹימעָר . אַ נעָסט מיט פּאָפּוגאַיעֶן . פֿאַר זײַנעָ פֿיַעל אַרבּייִטעֶן מאַכֿט עֶר אַ געֶשטעֶלטעָ צײַט, עָר אונטעֲרנעָהמט אַ נײַעָ עֶנטדעֲקוּנגם. רײַוָ איַבּעָר'ן איַנועָל אוּן געָפֿיַנט איבּעֲרגעָ.
בּליִבּעֶנעָ מעָנשליכֿעַ בּײַנעֶר ,
איָז ראָבּיַנזאָן אָבּנעִף לעֶנעֶן איַן אַזאַ צוּ שטאַנד, ניִם ויִםענ. דיג אַלײַן אוֹיף װאָס פֿאַר אַ װעֶלט עֶר גע= פֿיַנט זַך, פּלוצלונג 2{ האָט עָר אַ שטאַרקען 2 / // זיִפֿץ נעָמהוּן, געָנוֹ - מען צִיָהעֶן אין זיך דעֶם אֶטדעָם, האָט אוֹיפֿגעָעֶפֿעֶנט די אוֹי 57 געֶן אוּן זיך געָנּמען // אַרומקיקעָן, װאו עָר -ע; איִז, עֶר דאָט ױךף ,00 געֶפֿיִהלט זְעָהֶר א געָשוואַכֿט, אָבּעֶר
אֶחץ װעהטאגעןי הי !תשא /וי היץ האָט אָבֹּנעֶטראֿ- 222 /5,ס ,/ ט 7
טעָן, אוּן עֶר דאָט | | | געָשוויִצט מיט אַגוּמעֶן שװײַס, אֹיָהם האָט זעָהר גערוּרשט, אֶכֹּעֶר עֶר האָט ניִשט געֶהאַט קײַן װאַסעָר. דאָס דאָזיגץָ װאַסעָר, װאָס עֶר האָט פֿאַר זיך צוּגעָנרײַט, האָט מעָן נישט געֶקעֶנְט מעָהר טריַנקען, אוּן עָר האָט ניִשט געָוואוּסט, װיָ זאָל עֶר שטילעֶן זײַן רורשט, צוּ'ם גליִק, האָט
ואָבּיַנואָן. | יי 67
עֶר זיִך בּאַלד דעָרמאָהנט, אַז עֶר האָט נאָך נישט אופֿגעֶנעֶסעֶן די ציִט. ריַנעָן, אֶבּעֶר עֶר איז געֲוועֶן אַזוֹי שװאַך, אַז עֶר האָט זיך ניִשט געֶקאָנט ריִהרעֶן פֿון אָרט, זײַ צוּדעֶרלאַנגעֶן, קוֹים:קוים האָט עָם איָהם געֶלוּנגעֶן אוּן האָט זיַך אַבּיְסעֶל מְחַיָה געֲוועֶן מיַט זײַעֶר זאַפֿט, דעָרנאָך איַז עֶר געִשמאַק אײַנגעַשלאָפֿעָן. אוּן עֶר האָט נאָך אַלץ געֲשוויִצט, אַז עֶר האָט זיִך אויפֿנעָחאַפּט איז שוֹין געוועָן לאַנגעֶר טאָג, די קראַנקײַט איז איבּעֶר= געָנאַנגעָן און איִצט און עֶר נאָר געֲועֶן מיִער אוּן אָבּנעָשוװואַכֿט, עֶר האָט שוֹין אַפּילו געֶהאַט אַפּעֶטיִט צוּים עֶסעָן, נאָר מעָהר װי אַפּאָר נע? בּראָטעֶנעָ קאַרטאָפֿעָל האָט עֶר ניִשט נעֲהאַט, אֶבֹּעֶר, אַז ס'איַז ניִשטאָ קײַן בּוּליאָן פֿון הוּהן, מוז זיך אוּנזעֶר חוֹלה בּעֶנוּגנעֶן מיַט קאַרטאָפֿעָל ב בּעֶשפּריִצְט די קאַרטאָפֿעָל מיַט ליַמאָנעזאַפֿט אוּן האָט דאָם אויפֿגעֶגעֶסעֶן ,
איַן די צװײַ טעג פֿון. זײַן קראַנקײַט האָט עֶר זיַך גאָרניַט געֶקיִמעֶרט וועָגעֶן זײַנע לעֶמלעָן, אוּן איַצט איז עֶר זעֲהר געָריִהרט געֶװאָרעֶן, אַז עֶר האָט זײַ דעֲרזעָהן ליגעֶנדיג בּײַ זײַנץ פֿיַם, אוּן אַז די אַלמע מוּמעָר פֿון די לעֶמלעֶן איז צוּ איָהם צוּגעגאַננעֶן גאָר נאָהעֶנט, האָט עֶר אָנגעֶוועַנדט אַלץָ זײַנץ קרעפֿטעָן אוּן האָט אוֹיסגעֶמאָלקעֶן פֿאַר זיך אַבּיִסעֵל מילך, דאָס דאָזיִגעָ פֿריִשעָ מיַלך האָט איָהם ממש עָרפֿריִשט אוּן עֶר אין נאָר לעבּעֶרינעֶר געֶװאָר עֶן, |
אוּן אוֹיף דאָס:נײַ איז איָהם בּעֶפֿאַלעֶן אַזיִסעֶר שלאָף, פֿון ועלען עֶר איז געװאָרעֶן געֶנעָזעֶן, דעֶר שלאָף האָט איָהם אוֹיף אַזוֹי פֿיעל דעָר: קרעָפֿטיַגט, אַז אוֹיף מאָרגעֶן איז עֶר שוֹין אוֹיפֿנעָשטאַנעָן פֿון בּעֶט און האָט געֶקעֶנט, חאָטש מיַט צטרינץ פֿיִם, מאַכֿעָן עֶטליִכֿץ טריַט,
װאַקלעָנדיַג אין עֶר אַרוֹיסגעָגאַנגעֶן אוֹיפֿיץ הויפֿיל, דאָ האָט עֶר אוֹיפֿנ עְהוֹיבּעֶן זײַנע אוֹיגעֶן צוּים היִמעָל, אַ העָלעֶר נאָלדעָנעֶר זוּנעֶן:שטראַהל האָט זיִך דוּרפֿגעֶריִסעָן פֿון די בּוֹימעֶר אוּן אין אַראָבּנֶפֿאַלעָן אוֹיף זײַן געָזיכֿט, אוּן ס'איז איָהם געָװאָרעָן אַזוֹי לײַכֿט, אַזֹ אַנֹגעָנְעָהם , וי | ש װאָלט נײַ געּאָרעֶן וועָרעֶן.
,;אָ, דוּ אוֹיבּיְנעֶר קװאַל פֿון לעֶבּעֶן!* האָט ער אוֹיסנעֶשריִהעֶן, ,אַ דאַנק דיַר, װאָס דוּ האָסט מיך ניִשט פֿעָרלאָזעָן אין מײַן נוֹים און װאָס דוּ האָסט מיך נאָכֿאַמאָל גערוּפֿעָן צוּריִק צוּ זיך!* . | : | == פֿריַשץ לופֿט, פֿריִש װאַסעָר, װאָס עֶר האָט געטרוּנקען כ מיט ! מולך - האָנּעָן אוֹיף זײַן נעזוּנד זעָהר גוּט נעֲויִרקְט, פֿיִהלעָן האָט עֶר זיך געָ= פיהלט אוֹיך זעָהר גוּט -- זאָרגלאָז, פֿרעֲהליך אוּן צוּפֿריֶערעָן, אוּן ראָס
8 = === ועֶקְסטעָם קאַכּיְטעֶל,
אַלץ האָט געֶמאַכֿט, אַז עֶר און שנעָל געָקוּמעֶן רנ צוּ זײַנץ כּוֹחוֹת,. איַן עֶטליִכֿץָ טעָג אַרוּם, איז עֶר געֶוועֶן שוֹין אַזוֹי דעָרקרעֶפֿטיגט, אַז עֶר האָט זיַך װיַערעֶר געֶקעֶנט נעָהמעֶן פֿאַר זײַנץ אַרבּײַט, יו
פֿריְהעֶר פֿוּן אַלץ אי עֶר געָגאַנגעָן געָװאָר:װועָרעָן, װאָס העֶרט זיך מיט זײַנץ טעָפּ, אוּן אין געֶוועֶן ניִשט עניג צוּפֿריִעדעֶן, אַז עֶר האָט דעָרזעָהן, אַז זײַ זעֶנעֶן אל ! געֶװאָרעֶן איִבּעֶרג עָנ לײַסט, גלײַך, װי בּײַ די אָמת'עָ טעֶפֹּעֶר, פֿון גרוֹיס שמחה האָט עֶר אָנפֿאַנגס פֿעָרגעָטעָן, - אַז פֿון דעֶר דאָזיַגעֶר געֶלוּנגעֶנעֶר אַרבּײַט װעָט עָר האָבּעָן װעָניג נוצעָן, װאָס וועָט עֶר איצט און זײַ קעֶנעֶן קאָפֿעַן, אַז דאָס פֿײַעָר האָט זיך אין דעֶר צײַט פֿון זײַן קראַנקײַט אוױיסנעָלאָשעָן? אוּן מיִט טְרוֹיעֶר קוּקט עֶר אוֹיף זײַנע טעָפּלעֶך אוּן פֿאַנעָן אוּן אוֹיף דאָס אָרט, װאוּ ראָס פַֿעֶר האָט 2: ּרעֶנט אוּן איז פֿעָרלאָשען געװואָרעֶן , |
דאָך האָט עֶר ניִשט קײַן חרטה, װאָס עֶר האָט נעָמאַכט די טעָפּ, וועֶניִגסטעֶגס װועֶט עֶר איצט האָבּעָן מיַלפֿיַגץ געֶפֿעָס, װאָס וועָט איָהם אויך זעֲהר גוּט צוניטץ-קומען, עֶר האָט שוֹין לאַנג געָװאָלט אויסשלאָגעֶן אַבּיִסעֶל פּוּטעֶר., װאָס װאָלט נאָר נישט געֲוועָן שלעָכֿט צוּ עֶסעֶן מיִט די געֶבּאַקטעָ קאַרטאָפֿעָל, אָבּעֶר מאַֿעָן אַ היִלצעֶרֹנע ;בּוֹיקְעָ" אוֹיף שלאָגעֶן דאָם פּוטעֶר, האָט עֶר ניִשט נַעֶקעֶנט, אַלזאָ איִן איָהם איצט אײַנגעפֿאַ: לְעֶן אָפּשר - װעָט עֶר קעֶנעֶן אוֹיסשלאָגעֶן איַן אַ מאָפּ פּוּטעֶר! עֶר האָט אַראָבּג עָנוּמעָן רי סמעָטעֶנעָ, אַרײַנגעָנאָסעָן איַן אַ גרוֹיסעָן טאָפּ, געֶמאַכֿט א היִלצעָרנעָ דעָקעָל איִן מיטעָן מיִט אַ לאָך, אוּן. האָט דֹעָם טאָפּ צונץ= דעָקט, האָט אַרײַננעָשטעָלט אין דעָר לאָך אַ שטעֶקעָל און האָט געָנומען קלאַפֿעָן: אין רי. סמעָטעָנע,. ס'האָט לאַנג. ניִשט - געֶדוֹיעֶרְט. און ס'אין גע: װאָרעָן שטיקלעָך-פּוּטעָר, ' האָט עֶר עָם אַרוֹיִסג עָנוּמעֶן פֿון די מאַסלינקע, האָט. עָם איִבּעֶרגעָוואַשעָן,. וי עֶר - פֿלעָגט זעָהן, וי זײַן מאַמץ פֿלעַנט טהוּן , - איִז עֶס -געָוואָר עֶן אײַן שטיק, יהאָט נאָך בּעֶזאַלצט. אַביְסעל -אוּן ס'אלז ז געָוואָרעָ פּוּטעֶר פֿון דעָם בּעֶסטעָן סאָרט;. |
/אוצט /האָט עֶר נעָהאַט נאָך אַ דַאֲנָה, וואוּ וועָט עֶר נעָהמעֶן : באַקטע ;קאַרטאָפֿעָל, !אַז עֶר האָט קײַן פֿײַעֶר -ניִשְט; ! וואוּ צו אָבּבּאַקעֶן ר קאַרטאָפֿעָל? און װויַעדעה: האָט. איָהם. זײַן. ראָזיגע לאַנע רעָרמאָנט אָן זײַן פֿעָרלאָזעַנטקײַט, .-עֶר האָט זיך שוֹין -געֶמוּזט : בּעֲנוּגנעֶן מיִט די ראָזיגע יִשפּײַזעֶן, "װאָס; אין ג שוועֶן איָהם ם 'מעֶגלעֶך. צוּי. קריעג עֶן, וי טיַלך, קאָקוּם: ניִם, אוּן רוֹיהעָ פֿלײַש,;דאָס; אַלץ איז געָוואָרעָן זײַן אײַנציגץ שפּײו, .
ראָבּיַנואָן. . 0 װאָס זאָל עֶר איִצט. טהון 4 װאָס עֶר האָט געֶקְעֶנט מאַפֿעָן מיִט. וײַנע אײ:עֶנעָ העֲנר, האָט עֶר שוֹין געֶמאַכֿט, אוּן איִצט, האָט עֶר געָ. טראַכֿט, וועֶלעֶן אַװועָקיגעָהן מעָג אוּן עֶר װעָ גאָרנוִשט ניִט האָבּעָן װאָס; צוּ טהוּן, שלאָפֿען, עֶסעֶן אוּן מעַהר גאָרנָיִשט אַך, דאָס איַז פֿאַר איָהם ט ראָס שרעקליפֿסטע! + יי לעֶבּעֶן אָן אַרבּײַט! דעֶר דאָזיִגעֶר געָראַנק האָם איָהם פֿון שטענריג. געָשראָקעָן. עֶר האָט זיַך דעָרמאָהנט דֹעָם דאָזיְגעֶן שפּריכֿװאָרט; 2 אַרבּײַט איָז די מוּטעֶר פֿון מעשים טוֹבים, פֿוילקײַט דעֶר ווֹעָג צוּ פֿעַרבּרעפֿעַן אוּן ויֵנֶדר. . יי נוישט האָבּעֶנדיָג קײַן אַרבּײַט, האָט איָהם בּעֶפֿאַלעֶן אַ שטאַרק; עֶר געָפֿיִהל פֿון עֶלעֲנד אוּן בּעַנקשאַפֿט , אַך, וי האָט עֶר זיך געֶװאָלט ָּ פֿרײַעָן. פֿון זײַן עֶלעָנד, . נאַנצץ טעג האָט עֶר זיך אַרוּמגעטראָגעֶן מיִט'ן נעֶדאַנק. מאַלעָן א שיפֿעָל אוּן לאָזעָן זיך אין -פֿרײַעֶן ים װײַט, װײַט געֶפֿינעְן מענשען,. מעֶנשעָן, נאָך װועֶלכֿץ עֶר האָט אַזֹי נעָבּעֶנקט! הי 0 - אײַנמאָל האָט עֶר בּעָשלאָסעָן עָם מאָג זײַן, װאָס עָם װיֵל, עֶר מוז נעָהן אוֹיפֿזוכֿעָן אַזאַ מין בּוֹים, װעלכֿעָן עֶר זאָל קעֶנעֶן אוֹיסדרעֶלעֶוועֶן: און מאַכֿעָן אַ שיפֿעָל, לאַנג אי עֶר געֶנאַנגעָן, בּיִז עֶר האָט גַעֶפֿונעֶן אַ הוֹיכֿעֶן. פֿרוּכֿטיבּוֹים, אַזאַ בּוֹים האָט עֶר נאָך קײַנמאָל ניִשט נַעֲזעָהן, אוֹיף דעָם דאָזיגעֶן בּוֹים. הנּבּעֶן געוואַקסעֶן גרויסץ פֿרוּכֿט, וי קאָקום ניִם, אֶבֹּעֶר אָהן שאָלאַכץ אוּן זײַ זעֶנעֶן געָוועֶן זעָהר געָשמאַק, דעֶר בּוֹים אַלײַן איַן געוועֶן גאָר פֿון אַנ'אַנדעֶר אַרט, אוּן איִנגאַנצעֶן ניִט עֶהנליִך אָן דעָם קאָקוּם בּוֹים, שפּעטעֶר האָט עֶר זיִך דעָרוואוּסט, אַז דער דאָזיִגעֶר בּוֹים הײַסט בּרוֹיט:פֿרוכֿט:בּוֹים, די פֿרופֿט פֿון דֹעָם דאָזינעֶן בּוֹים קען. מען עֶפֹּעֶן רוֹיהעָ, אוּן אוֹיך צעָריבָּ א מאַכֿעָן דעָרפֿון טײַג, דעָרנאָך בְּרוֹיט, | | - - ו' דעֶר גרוֹיסער שטאַם ֿו דֹעָם ראזיגען בֹּים איז געְוועֶן. אין אײַן זײַט פֿון אַלטקײַט עֶמווצם אוֹיסנעֶהוֹילט, ראָבּינזאָנ'עֶן אי אײַנגעָפֿאַלעָן . אַז פֿון דֹעָם דאָזיגען בּוֹים קעֶן מעָן מאַכֿעָן אַ שיפֿעָל, איָהם אליסהאקען . טיִעפֿעֶר, ; אוֹיסהוֹילעָן , אוּן כּדי עֶר זאָל נישט פֿעָרלוָרעָן ראָס אָרט, - ואוּ דּעֶר בּוֹים האָט געוואַקְסען, האָט עֶר נעָמאַכט אַצײַכעָן אוּן איז אַועֶק אַהײַם, : : אויף זײַן צוּריִקוועָג האָט איָהם אויך נעַנליקט:. עֶר האָט: געפֿונען
70 ועָקסטעָס קאַפּיִטעָל,
אַנ אָנגעֶזעֶצטעָן נעָסט מיַט יוּנגץ פּאַפּונאַיעֶן, עֶר איז געָוועֶן מלא שמחה, אֶבּעֶר וי עֶר איז נאָר נאָהענט צוּנעָנאַנגעְן צוּם נעָסט, זענעֶן דרי פּאַפו= גאֵיעֶן צעָפֿלוױנעָן, ם'איו געֶבּליִבּעֶן נאָר אײַנעָר, דֹעֶר קלענסטעָר, ראָבּינ= זאָן איִז מיט דעָם איַנעֶם אוֹיך געֶועֶן איַבּעֶרגליִקליִך, עֶר װעָט איָהם +, נעָהמעֶן אַהײַם אוּן אוֹיסלעֶרנעֶן רײַדעָן, אוּן דאָס װעֶט זײַן די עֶרשטעַ מענשליכֿע װעָרטעָר, װאָס עֶר װעָט העֲרעֶן פֿאַר דעָר נאַנצעֶר צײַט,
איִז עֶס דעָן אַ קלײַניגקײַט }
געֶקוּמעֶן אַהײַם, האָט עֶר װיַ עֶס איַז געֶמאַכֿט אַ שטײַנעָל, האָט עֶם אויפֿגעָהאַנגעֶן מיט זײַן נײַעֶן פֿרײַנר איבּעֲרץ בּעֶט און האָט זיך נְעִ= לעָנט שלאָפֿען, |
אוֹיף מאָרגעָן האָט זיך ראָבּינזאָן אַלץ מישב נעֶועָן, צי נָי אָל אוֹיסהאַקעָן דֹעֶם בּוֹים, איָהם און געָוועְן אַ שאָר די געָשטאַקפֿאָלץ נוצלי: כֿץ פֿרוּכֿט, אֶבֹּעֶר דֹעֶר נעֶדאַנק, אַז דוּרכֿדעָם קען עֶר קויפֿעָן זײַן פֿרײ= הײַט, איז בּײַ איָהם נעֶװאָרעָן אַזוֹי שטאַרק, אַז ס'האָט אַלץ איבּעֶרגעִ: וואוינעֶן, אוּן עֶר האָט פֿעָסט בּעֶָשלאָסעֶן בּענוּצעֶן זיך מיט דֹעֶם בּוֹים, אוּן דֹעֶר ראָזיָגעֶר געֶדאַנק פֿון בּעפֿרײַאונג איַן בּײַ איָהם און יעֶנעֶר מִיָנוּט אוֹיסג עָוואַקסעֶן אַזוֹי שטאַרק, אַז עֶר אין גלײַך אופֿנעֶשפּרוננעֶן פֿון בּעֶט, געֶהאַפּט זײַן שמײנעָרנע האַק אוּן איַז װײ אַ פֿײַל פֿון בּוֹינעֶן אַװעֶקגעלאָג פֿעָן צוּים בּוֹים, כּדי װאָס שנעֲלעֶר זיך נעָהמעֶן צוּ דעֶר אַרבּײַט אוּן װאָס שנעָלעֶר זאָל מקוים װעֶרעֶן זײַן גרוֹיסעֶר פֿעֶרלאַנג,
וי שועֶר דיי דאָזיגע אַרבּײַט אין געֲוֹעָן, קעֶן זיַך שוֹין יעָדעֶר פֿאָרשטעָלעָן,, אֶבּעֶר אוּנזעֶר ראָבּיִנזאָן האָט זיך פֿאַר קיַנע שװעריִגקײַטעֶן ניִשט געֶשראָקעָן, װאָס עִם װיֵל מעָג זײַן, עִם קעֶן איָהם קאָסטעָן פֿיַעל מיָה אוּן צײַט, אֶבֹּעֶר עֶר מוּז די דאָזיגע אַרבּײַט אוֹיספֿיַהרעֶן,
נאָכֿדעָם, וי עֶר האָט אָבּגעֶאַרבּײַט אַ גאנצע טאָג, פֿון בּעֶניִנעֶן בּיִז מיטאָג, אוּן האָט אוֹיסגעְהוֹיהלט אין אַ שטאַם אַ נאַנץ קלײַנע טיע8: קײַט, ואוו עֶר האָט מֹעָהֶר ניִשט געֶקעֶנט, װיַ די האַנד אַרײַנשטעֶלעֶן אוּן. דאָס איִז איָהם אוֹיך ניִט אַזוֹי לײַכֿט צוּנעָנאַנגעֶן, האָט עֶר דעֲרועָהן, אַז די דאָזיִגעָ אַרבּײַט װעֶט מוען דוֹיעֶרעֶן זעהר לאַנג, פֿילײַכֿט נאָך מעָהר , וויָ אַ יאָהר אוּן חאָטש עֶס האָט איֵהם ניִשט אָבּגעֶשׂראָקעֶן און אֶבּהעֶנטיַג נעֶמאַכֿט, דאָך האָט עֶׁר בּעֶשלאָסעֶן צוּ שײַלעֶן דֹעָם טאָג, אוּן אײַנאָרדעֶנעֶן אַזױֹי, אַז בּײַ איהם זאָל די צײַט ניִט נעָהן לאיבּור, יעֶרְעָ שעה זאָל עֶר װיָסעָן, װאָס עֶר דאַרף אוּן האָט צוּ טהון,
ראַבּינואָן. - | ה 71
אוֹיפֿגעָשטאַנעָן איז עֶר גלײַך מיט טאָג, גלײַך און עֶר געֶלאָפֿען זיִך אײַנװואַשעֶן פֿון דעָם װאַסעֶר-קװאַל, דעֶרנאָך האָט עֶר זיך אָנגעָטהוּן אין אין געָגאַננעֶן אוֹיף דאָס בּעֶרגעֶל, װאָס איז געֲוועֶן איִבּעֶר זײַן הײַהל, דאָרט האָט עֶר געָהאַט אַנ'אָרט, וואוּ עֶר פֿלעָנט שטעָנדיַג דאַװנעֶן, אוּן דאַװונעֶנדיַג האָט עֶר נאָך קײַנמאָל נישט פֿעֶרגעֶסעֶן צוּ בּעֶטעֶן נאָט פֿאַר זײַנץ עֶלטעָרעֶן ; געֶקוּמעֶן אַהײַם נאָכֿ'ן דאַװנעָן, האָט עֶר אוֹיסגעֶמאָלקען זײַנעָ לעָמלעֶן, פֿון װעָלכֿץ ס'איז פֿאַר דער דאָזינעֶר צײַט געֶװאָרעֶן אַ גאַנצעָ סטאַרע, פֿון דעָם מילך, װאָס עֶר פֿלעָגט אויסמעָלקען, פֿלעָגט. עֶר העֶלפֿט אַראָבּטראָג עֶן איַן קעֲלעֶר אוּן העֶלפֿט פֿעֶרמהוּן צוּ פֿריִשטיִק, אוּן, אַז שֶר פֿלעָגט אָכּטחון די אַלעָ אַרבּײַט, פֿלעָנט עֶר זיך נעָהמען גרײיטעָן אין װעָג אַרײַן, אָנגעֶטגוּן דֹעָם פֿײַלעָנבּוֹינעָן, געָנוּמעָן אַלעם נוֹיטיִגעָס -- אוּן הײַדאַ אין וועָג אַרײַן ! אַמאָל אין עֶר געֲגאַנגעֶן צוּ דעם/ פֿרוכֿטבּרוֹיט:בּוֹים, פֿון וועֶלכֿעָן עֶר האָט זיך געָהאָפֿט מאַכֿעָן אַ שיפֿעָל, אַמאָל אין עֶר געָגאַנגעֶן צוים בּרעָג ים זוכֿעָן אוּסטריִצעָס צוּ מימאָג,
אַ זײַנעֶר צעָהן איַן דֹעֶר פֿריִה פֿלעָנט װעָרעֶן די היץ אַזוֹי אונער= - טרעָגליַך, אַז ראָבּיִנזאָן פֿלעָנט מוועָן אַועֶקְלעֶנעֶן זײַן אַרבּײַט, איז עֶר דעָמאָלסט געָנאַנגעֶן צוּם ים זיך בּאָדעָן, צװיי מאָל אין טאָג פֿלעָנט עֶר זיך בּאָדעֶן, אַרוּם האַלבּעֶן טאָג פֿלעָנט עֶר ויִערעֶר מעֶלקעֶן זײַנֹע לעָם? לעֶן, פֿון דאָס מילך, װאָס עֶר פֿלעָנט שטעֶלעֶן זוֹיעֶרן, פֿלעָנט עֶר מאַ: כֿעָן קעָז, עֶנדיַגעָנֹד די דאָזיגעָ אַרבּײַט, פֿלעָנט עֶר זיַך נעָהמען צוּנרי. טעָן מיטאָג, זײַן פֿאָרשפּײַז איז געֲוועֶן אוּסטריִצעָם, דאָס צװײַטץע געֶריִפֿט מילך צוּזאַמעָנגעֶמיִשט מיַט קעָז, דאָס דריְטעַ געֶריִבֿט, אַ האֲלבּעֶר קאָקום? נום, בּײַ אַזאַ מאָהלצײַט קַעֶן מעֶן ניִט זאָגעֶן, אַו ס'איו ועָהר שלעָפֿט, אֶבּעֶר אוּנזעֶר ראָבּינזאָן האָט דאָך, װיַ מיָר װײַסעֶן שוֹין, פֿעָרזופֿט פֿלײַש אַפִילוּ אוֹיף דעָם אינזעֶל אוֹיך, אַפִּילוּ געָבּראָטעֶנֹם זשָנאַר, האָט איִדם זיִך איצט שטאַרק געֲבּעֶנקְט נאָך אַ שטיקעֲלעָ פֿלײַש, אֶבֹּעֶר ראָס פֿײַעֶר האָט איָהט נעָפֿעָהלט אוּן עֶר האָט זיַך װיַערעֶר געֶמוּוט בּעֶנוּצעֶן מיִט זײַן . לאַנג אױסגעָטראַכטעָן מיַטעָל: דוּרך קלאַפּעֶן מאַכֿען װײַך דאָס פֿלײַש מ'זאָל עֶס קַעֶנעֶן עֶסעָן, וי עֶר האָט דאָס שוֹין געֶטהוּן, אײַדעֶר עֶר האָט נעֶקראָגעֶן פֿײַעָר, | . |
וועֶן עֶר פֿלעָגט עֶסעֶן מיַטאָג, פֿלעָגט עֶר זיַך דעֶמאָלסט פֿעֲרנעָה: מעֶן מיִט זײַן פּאָפּונאַי, פֿלעָנט צוּ איָהם פּלוֹידעֶרן װאָס מעָהר, נאָר דֹעֶר פֿױנעָל זאָל זיך אוֹיסלעֶרנעָן רײַדעַן אײַניְגעָ וועֶרטעֶר, נאָך מיראָג פֿלעָנט
72 | וַעֶקסטעֶס. קאַפּיטעָל , עֶר זיך פֿערנעָהמעָן מיט גאָרטעֶן:אַרבּײַט, פֿלעָנט זײַהעָן קאַרטאָפֿעָל, פֿלעַנט זיך פּרוּבעֶן פֿלאַנצעָן פֿרופֿט:בְּרוֹיט-בּוֹימעֶר, האָט מיט שטעקלעֶךְ אַרוּמגעֶצוֹיִמט זײַן נאָרטעָן, האָט אַרומגעשניַטען די בּוֹימװאַנד, װאָס האָט זײַן הײַהל אָבּנעֶצוֹימט, האָט אוױפֿגעפֿלאָכֿטעָן די צװײַג עֶן,' כּדי זײַ זאָלעֶן זיִך צוזאַמעָנװאַקסעָן װײ אַ בּיַדֹעָל, וואוּ די זוּן זאָל ניִשט קעֶנעֶן צוּקוּמעֶן, וואו מ'זאָל קֶעֶנעֶן געֶפֿיַנעֶן אַ שאָטעֶן איַן אַ הײַסעָן טאָג,
דֹעֶר טאָג פֿלעגט אוֹיפֿץ איַנזעָל, צו ראָבּונזאָנס גרוֹים בּעְרֹיעֶרן, האַלטעָן אַם העכסטענס דרײַצעָהן שעה, אוּן אַרוּם אַ זײַגעֶר. זיִעבּעֶן פֿלענט שׁוֹין װעֶרֹעֶן פֿינסטעָר, אוּן עֶר פֿלעָנט מוּזעָן אַײַלעָן אין רי דאָזיגעָ שֶׁעהן מאַפֿעָן פֿאַרטיג אַלעָ זײַנץ אַרבּײַט, אַרוּם אַ זײַגעֶר זעָקס, וועֶן עֶס פֿלעָנט שׁוֹין אָנהוֹיבּעֶן דעֶמעֶרן, פֿלעָנט עֶר זיַך דאַן פֿעַרנעֶהמעָן מיִט לעֶרנעֶן זיך שיסעֶן פֿון זײַן פֿײַלען בּיינעָן, ראָט זיך געלעֶרנט, וי אַװֹי זיך צוּ בּענעָהן מיַם דעָם שפּיז אין אַ נוֹיט, אוּנזעֶר ראָבּיַנזאָן האָט נאָך אַלץ גע ציִטעֶרט פֿאַר די ויַלדֹעַ אוּן האָט געהאָפֿט זײַ צוּ האָבּעֶן פֿאַר נעֶסט יעֶרעֶן טאָג, אוּן האָט טאַקע דַעֶריִבֹּעֶר געֶװאָלט זײַן גרײַם מיַט זַן בּרוך:הבּאָ. קעָג עֶן זײַ! אוּן אַן ס'פֿלעָגט אָנקוּמעָן די חָמת'ץעָ דעֶמעֲרינג, פֿלעָנט עֶר ראַמאָלסט נאָך געָהן אוֹיסמעֶלטעֶן זײַגץ לעָמלעָן, פֿלעָנט נאָך אָבּעֶסעֶן אָבעֲנר:בְּרוֹיט אוּנטעָר דער בּעלײַֿטוּנג פֿון דעֶר לבנה אוּן שטעָרן אוּן אַזוֹי האָט עֶר בּעֶנלײַט דעם טאָג,
אוּן אַזוֹי האָט ראָבּינזאָן אָבּנעֶלעֶבּט אַלעָ טעג צײַט דרײַ יאָהר נאָֿ אַנאַנד, אײַן טאָג עֶהנלַיִך אָן דֹעָם אַנדעֶרעֶן, פּאַמעָליִך זעֶנעֶן זײַ.געָגאַג געֶן און דאָך זעֶנעֶן זײַ פֿערשװאונדעָן, פֿאַר דעֶר גאַנצעֶר צײַט האָט עֶר אַלץ געֶבּוֹיט זײַן שיפֿעָל, אֶבּעֶר די דאָזיגע אַרבּײַט איז זְעָהר לאַנגזאַם צוּגעָנאַנגעֶן אוֹן זי איז נאָך געֶוועָן װײַט צו'ם עֶנרע,
אײַנמאָל בּעטראַכֿט זיך פּלוצלונג אוּנזעֶר ראָבּיִנזאָן, אַז עֶר וואויהנט שׁוֹין אַזאַ. לאַננץ צײַט אוֹיף דעָם אינזעָל, און עֶר האָט נאָך איָהם נימ+ בּעֶקוּקְט אוּן ניִט דוּרכֿגערײַזט אוּן בּײַ איִהם קוּמט אוֹים, אַז ס'איז נאָר אַנ'אומרעכֿט, װאָס עֶר נעָהמט ניִשט פֿאָר אַ רײַזץ איבֹּעֶר דֹלֶָם אינוץ כּדי צו מאַכֿען נײַעַ עֶנטדעֶקוּנגעֶן, פֿאַר דֹעָר דאָז'געֶר רײַזץ האָט עֶר זיך געשראָקעָן נאָר צוּליַעבּ דֹעֶר אימה פֿאַר די װילרץ, אֶבֹּעֶר האָבּענדיג דעם פֿײַלעָן:13יגעֶן אוּן שטרעֶבַּעֶנדיג צו נײַץָ עֶנטרץ קוּנגעֶן,. האָט ראָבינ2 זאָן בּעֶשלאָסעָ? פֿאָרצונעָהמען די דאָזיגץ רײַוץ איבּעֶר ן איִנזעֶל,
יאוּן איַן דעָם זַעֶלבּעַן טאַג האָט זיך ראָבּינזאָן געָנוּמטְן. גרײַטען און.
וו
4
8 - .יןָאונַיּבָאר
וועָג,- אייף מאָרנגעֶן פֿריָה איז עֶר אוֹיפֿגעָשטאַנעֶן אוּן האָט אָנגעֶלאָדעֶן אײַנעָם פֿון זײַנעָ לעמֹלעָן, האָט אָנגעֶפּאַקט אוֹיף אֹיָהם עֶמעֶנוואַרג אייף | גאַנצֵץ פֿיער טעָג, האָט אַרוֹפֿנעָלעָגט זײַנעַ גאַנצעַ בּעָװואָפֿנונג אוּן האָט זיך פֿעֶרלאָזען אוֹיף. גאָט און מאַרש איִן וועָג אַרײַן} - אין דֵעָם עֶרשטעֶן טאָג פֿון זײַן - װאַנדרעֲוועְן איז גאָרנישט פֿאָרגץ: קוּמעֶן אַזוֹינס, װאָס זאָל זײַן װעֶרט רי פֿעֲרעֶר; עֶר אין אײַנגעגאַנגען אוּנגעֶפֿעָהר דרײַ מײַל, אוּן װאָס עֶר אי געָנאַנגען װײַטעָר, האָט עֶר זיך אַיץ מעָהר. אובּערצײַגט, אַז זײַן הײַהל געֶפֿינט זיִך איִן דעָר עֶרנסטעֶר נעֶגעָנר פֿון איְנזעֶל, | אוֹיף פֿיִעל. ! עֶרטעֶר האָט עֶר געפֿונען - פֿרופֿטבּאַרץ - בּוֹימעֶר, װאָס עֶר האָט גאָר אייף זײַן לעבּעֶן אַזעָלכֿץ ניִשט נַעֲוֹעָהן, א ן אַזוֹי איז פֿאָרובּעֶר : דעָר. טאָג אוּן ס'איז אָנגעָקוּמעֶן ! די | נאַכֿט, אוּן. האָבּעֶנדיג מוֹראָ פֿאַר ויִלדץץ חיוֹת, איז אוּנזעֶר װאַנדעָרעֶר ראָבּיַנזאָן אַרויף אוֹיף אַ בּוֹים און האָט איבּעֶרנעֶנעֶפֿטיגט, אוּן וי נאָר דֹעָר טאָג א ז אָנגעֶקוּמעָן, האָט עֶר זיך װיִעדֹעֶר געֶלאָזט אין זײַן אוּמבּעקאַנטעֶן וועָג אַרײַן, אוּן אַזוֹי געהעֶנדיִג, האָט עֶר עֶנדליִך דעָרגריֿט דעֶָם סאַמין סוֹף פֿון דרוֹם=זײַט אינזעֶל, -דאָ איַז שׁוֹין די עֶרד געֲוועָן נאָר אַנ'אַנדעָרע. אַ זאַמדיגץ, ראָבּיַנזאָן האָט נאָך געוואָלם אַרוּרפֿנעָהן דֹעָם לאַנרשפּיץ, אֶכּעָר דאָ האָט עֶר עָפּיִם דעָרזעָהן אַזוֹינם, װאָס האָט איָהם , װײ אַדוּנעָר. געטראָפֿען , וי קאַלך איַז עֶר געְוואָרעֶן בּלאַס אוּן עֶר האָט זיך עָר סעָלט מיט זײַן גאַנצעָן קעֶרפּעֶר, | עֶר האָט דעֲרזעָהן אוֹיפֿ'ץ זאַמד שפּורעֶן פֿון. מענשליפֿע פֿים, אוּן עֶר אי אַזוֹי. דעָרשראָקעֶן געֶװאָרעֶן, אַז איָהם האָט זיך געֶדאַכֿט, אַז עָר זעָהט שוֹין דעָם סאַמע מלָנשעָן, װעֶלכֿער האָט די דאָזיגץ שפורעֶן צַײ לעָנט אוֹיפֿץ זאַמד, נאַטיִרליך, האָט עֶר דאָך נישט געֲהאָפֿט דאָ צוּ טרעֶפֿעָן אַ מעֶנשעֶן, װאָס זאָל זײַן איָהם אַ חבר, װאָס זאָל איָהם גרײַט. זײַן צוּ העֶלפֿעָן אוּן מײַלעָן מיט אֹיָהֶם זײַן עֶלעָנֶר, דער מענש, װאָס עֶר האָט דאָ געֶקעֶנט טרעֶפֿעֶן אוז דאָך געְוויִס געָוועֶן אַ מעֶנשענ: רעֶסעֶר - אוּן . טרעֶפֿען - זיַך מייט אַזאַ מעֶנשעָן אין געָוועֶן ֿילײַכֿט נאך געָפֿעְהרֹלי כֿעָר, וי מיט אַװיִלדעָן טיגעָר, י. : - פֿוּן פֿעָרװירונג איַז עֶר געֶבּליִבּעֶן שטעָהן אוּן האָט נישט געוואוּסט . װאָס עֶר זאָל אָנהוֹיבּעֶן צוּ טדוּן, אַז עָר איז אַבַּיִסעֶל געָקוּמעֶן צוּ זיך+. האָט עֶר זיך געפֿאַסט מוּמה און האָט זיך געֶלאָזט לוֹיפֿעָן שנעָל וי א ווינד, גלײַך וי מ'װאָלט איהם נאָפֿגעָיאָנט, ער האָט געַציְטעֶרט אוּמצוּ.'
אי , ייר טי
4 | = וַעֶקסְטעָם קאַפּוטעֶל ,
קוּקעֶן זיַך, און נאָך שרעקליִפֿעֶר איז נעֶואָרעְן זײַן אימה, אַז עֶר אין צוגעלאָפֿעָן צוּ אַנ'אָרט, ואוו ס'האָט ניִשט לאַנג געֶבּיעֶנט אַפֿײַעֶר, ס'איז נאָך אַפילו אַש געֶלעֶגעֶן, אַרוּם דֹעָם פֿײַער זעָנֹעֶן געֶלעֶנעֶן מענש: ליִכֿץ שאַרבּעָנִם, העָנר, פֿיִם און אַנדעֶרעָ בּײַנעֶר פֿון דֹעָם מעָנשעָנם לײַבּ, אָהן צװײַפֿעָל האָט עֶר זיַך איִצט געֶפֿונעֶן אוֹיף דֹעָם אָרט פֿוּן רי קאַניבּאַלעָן - אַזוֹי הײַסעָן יעָנעָ װיִלדֶעָ מעָנשען, - װאָס עֶסעֶן מעָנשליכבֿע פֿלײַש אוּן מאַכֿעָן פֿון דֹעֶם דאָזיגעֶן פֿלײַש זיַך רי בּעֶסְטעָ מאָהלצײַטען,
ראָבּינזאָן האָט אֶבּגעֶקעֶהרט זײַן געזיכֿט פֿון דעָם שוױידעָרהאַפֿטען בַּיִלֹד, איָהם איז געֶואָרעֶן נישט נוּט, עֶס האָט זיך איָהם פֿעָרדרעָהט דעֶר קאָפּ, אַז עֶר איִן שיִער נישט געֶפֿאַלעָן איַן חלשות, אֶבֹּעֶר עֶר האָט זיך בּעֶהעֶרשט, אוּן אַז עֶר אין אַבּיִסעֶל צוּ זיך געָקוּמעָן, האָט עֶר זיַך געֶלאָזט לויפֿען מיַט דֹעֶר נרעֶסטעֶר שנעלקײַט , גלײַך, וי טויזעֶנדעֶר װיִלדעַ האָ: בַּעֶן איָהם פֿעָרפֿאָלגט, זײַן אָריִמעֶר לעֶמעֶָל האָט קוֹים בּעֶוויִזעֶן פֿון איָהם ניט אָבּצוּשטעָהן, פֿון גרוֹים פֿעָרצװײַפֿלונג האָט עֶר אַראָכּגעװאָרפֿעָן זײַן בּעָוואַפֿנונג : דֹעָם שפּיז, דֹעָם פֿײַלעָנ-בּוגעֶן אוּן אַפֿילוּ דֹעָם שטיינעָרנעָם האַק, כֹּרי עֶר זאָל קעֶנעֶן לוֹיפֿעָן שנעֲלעֶר, און האָט נאָר פֿון אימה פֿעָרגעֶסעֶן, וי נוֹיטיַג די ראָזיגעָ זאַפֿעָן זעֶנעֶן איָהם געֶוועֶן אין געֶפֿאַוחר, אוּן וי שוועֶר זײַ זעֶנעֶן איָהם אָנגעָקוּמעֶן, פֿון גרוֹים צוּטומעֶלטקײַט האָט עֶר אַפּילוּ ניִט בֹּעֶמעֶרקְט דעָם ווֹעָג, ואוּהיִן עֶר האָט זיך געָלאָזט לו= פֿעָן אוּן וי שרעָקליִך איַז געֶוועֶן זײַן אימה, אַז עֶר איַז אוּנגעֶפֿעְהר נאָך אַ שעה לופֿעָן צוּריִקנעֶקוּמעֶן צוּ דעָם זעֶלבּעֶן אָרט, פֿון דֹעֶם צװײַטעָן זײַט, מאַפֿעָנדיג אַ קרײַז, אֶבֹּעֶר עֶר האָט געֶמײַנט, אַז עֶר האָט נאָך אַזאַ אָרט געֲפֿוּנעֶן.
נײַץ שרעָק! נײַעַ בּעֶטוֹיבּונג!
מײַנעָנדיג, אַז דאָס איז אַ צװײַטעס אָרט, וואוּ די מענשענפֿרעֶסעָר האָבען זײַעֶר פֿעָרדאָרבּעָנקײַט אַרוֹיסגעָוויִסעָן, האָט עֶר זיך פֿון גרוֹים אימה געלאָזט לופֿעָן, מיַט רֹעֶר שנעלקײַט פֿון אַ שטורם?וויִנד, פֿון דעם שוֹידעֶרהאַפֿטעָן אָרט, עֶר איֵן אַזוֹי לאַנג נעָלאָפֿעָן, בּיִו עֶר איז אֶהן ק-עֶפֿטעֶן אַניַדעֶרגעָפֿאַלעֶָן צוּ דעֶר עָרר.
וועָן עֶר איז אַזוֹי געֶבּליִבּעֶן ליַענעָן אוּן האָט פוּן זיִך אַלײַן נישס געוואוסט, װאָס מיִט איָהם טהוט זיִך, האָט איָהם דעֲרװוײַל אױפֿנעזכט זײַן לעֶמעֶל אוּן האָט זיך אַװעֶקְנעֶלעָגט בּײַ זײַנעַ פֿיִם, גראָר איִן ראָבּינָ- זאָן אַניִדעֶרגעֶפֿאַלעָן אוֹיף ראָס זעָלבּעָ אָרט, וואוּ עֶר איז פֿריָהעֶר געלאָפֿען
וראָבּיִנואָן. : 75
אטא יי י:,
און האָט פֿון זיִך אַראָבּגעָװאָרפֿעָן זײַן בּעואַפֿנונג, אוּן אַז עֶר האָם נאָר אוֹיפֿנ עֶעֶפֿעֶנט די אוֹינעֶן, האָט עֶר גלײַך אַלץ צוּריִקְנעָפֿונעֶן נעֶבּעִן זיַך איַן גראָז ליַעגעֶן, הי 0
דעֶרנאָך, אַז די אימה. איז אַבּוִסעֶל אַריבּעֶר אוּן עֶר איז געֶקוּמעֶן אַבּיִסעָל צו זיַך, אין עֶר אוֹיפגעֶשטאַנעָן אוּן האָט אוֹיפֿגעֶקליִבּעֶן זײַנע בּעֶװאָפּנונג, עֶר האָט נאָך נעֶװאָלט דעָרגרײַכֿעָן צוּ זײַן הײַם, אֶבּעֶר ס'איז איֵָהם געֶוועֶן אוּמעָנליִך, װײַל ס'איז שׁוֹין געֶװאָרעָן נאַפֿ'ז אוּן דאָם געָהן אַהײַם האָט נאָך בּײַ אֹיָהם בּעָדאַרפֿט דויעֶרן אַהאַלבּץ שעה, האָט עֶר האָטש געֶװאָלט דעָרֹנעָהן בּיִז זײַן זוּמעֶר פּאַלאַץ, אַזוֹ האָט עֶר אָנגעֶרוּפֿעֶן אַנ'אָרט מיִט זעָהר גוּטעָ שמעקעֶריִגעָ גראָז, ווא עֶר האָט פֿעַרבּראַכֿט פֿיַעל שעֲנעָ זוּמעֶר נעָכֿט, װײַל דאָס לעֶצטעַָ יאָהר זַעֶנעֶן ראָרטעָן געֲוועָן מאָסקיַטאָזען וועַנינעֶר וי אוּמעָמוּם. |
עֶר איז געוועֶן אַזוֹי מיִער אוּן אָבּגעֶשוואַכֿט, אַז װײַטעֶר געָהן האָט עֶר ניִשט געֶקעֶנט, װי געֶפֿעָהרליִך ס'איז ניִט געוועֶן צו בּלײַבּעֶן די נאַפֿט. אוּנטעֶר דֹעָם אָפֿעֶנעֶם היִמעֶל אוֹיף דֹעָם וויִלדעֶן גראָן, |
פּלוצלונג האָט עֶר דעֶרהעֶרט אַ שטיִם, נלײַך וי פֿון היַמעָל אַ בֹּת:קול אוּן עֶר האָט דײַטליַך דעֶרהעֶרט די ראָזיגעָ וועֶרטעֶר; |
,ראָבּיַנזאָן, אֶרעֶמעֶר ראָבּיַנזאָן, וואוּ בּיזטוּ געֲוועֶן אוּן װי קימסטוּ אַהעֶר ?"
ראָבּנזאָן איז דעֶרשראָקעָן אוֹיפֿגעָשפּרונגעָן אוּן האָט געָציִטעֶָרט, וי אַ בּלאַט; עֶר האָט ניט געָואוּמט, װאָס צוּ טהוּן, צי עֶר זאָל לױפֿען,
צי עֶר זאָל בּלײַבּעֶן, אַז עֶר האָט דעֲרהעֶרט די ועָלבֹּעָ װעֶרְטעָר נאָפֿ אַמאָל, האָט עֶר' געוועֶנרט זײַן אוֹיג אַחיִן, פֿון װאַנעָן דעֶר קוֹל איו גע: גאַנגעָן, האָט עֶר צוּ זײַן גרוֹיסעֶר פֿרײַד דעָרזעָהן אוֹיף אַ צװײַג ניִשט װײַט פֿון זיך זײַן ליִעבּעֶן פאָפּונאַי, וועֶלכֿעָן איז געֶװואָרעֶן לאַנגװײַלוג אוּן עֶר איַז אַװעָק זכֿעָן זײַן בּעל:הבּית, אוּן די דאָזיגעָ וועֶרטעֶר, װאָס עֶר האָט געֶקעֶנט זאָגעֶן, האָט עָם איָהם ראָבּינזאָן מיַט דעֶר צײַט אוֹיסגע לעֶרעֶנט, - | | -פיפמיג און די אוֹיגעֶן איַז געֶװאָרעֶן ראָבּינזאָן עֶן,, אַז עֶר האָט זײַן פּאָפּוּגאַי דעֶרזעָהן! עֶר האָט צוּ איָהם אוֹיסגעֶשטרעֶקְט זײַן האַנר אוּן האָט פֿרעָהליַך איָהם געֶרוּפֿעָן ! , פּאָל !* יי | | אוּן רֹעֶר פֿויגעָל איז געָקוּמעֶן צוּ איָהם אוּן אונטעָרשפּריַנגעָנדיג אוֹיף זײַן גראָבּעֶן פֿונגעֶר האָט עָר ניִט אוֹיפֿגעהעַרט צו פּלוידעֲרן ;
6 | ועִקסטעָס קאַפּיִטעֶל,
;ראָבּײנזאָן, אָריִמעֶר ראָבּינזאָן, װאוּ בּיִוטוּ געְוועָן?" - אַגאַנצץ נאַכט האָט ראָבּיִנזאָן פֿון אימה אוּן שוועֶרצָ מחשבוֹת מיט . אַנ'אוֹיג ניִם צוּ געָטהוּן, ס'איז איָהם אַלץ געָשטאַנעֶן פֿאַר די אוֹיגעֶן ראָס שרעֲקליכֿץָ בּיֵלֹר מיִט די מעָנשליפֿץ אָבּגעֶנריִשעֶטעָ בּײַנעֶר, מיַט די הוֹיהלעָ שאַרבּעֶנםס, העֲנד אוּן פֿיִם, אוּן בּשׁוּם אוֹפן האָט עֶר דאָס דאָזיגעָ בּיֵלר נישט געֶקעֶנט פֿעֶרגעֶסעֶן אוּן האָט זיך פֿון איִהם נישט געֶקעֶנט בּעֶפֿרײַעָן, הוּנדעֶרט:עָרלײַ פּלעֶנעֶר האָט עֶר פֿאַר זיך אופֿ:עזפֿט, װי אַזוֹי. ניצל וועֶרעֶן פֿון די העֲנד פֿון די מענשעָנפֿרעֶסעֶר, אֶבֹּעֶר אײַן פּלאַן. אין געֶוועֶן נאַרעֶשעֶר פֿון דֹעָם אַנדעֶרעֶן, דאָס עֶרשטעָ האָט עֶר בּעֶשלאָפ. סעֶן אַלץ צוּשטעֶרעֶן, װאָס עֶר האָט מיט אַזֹי פֿיעל שװײַס אוּן מיָה בּעֶשאַפֿעָן פֿאַר דֹעֶר לאַנגעֶר צײַט, פֿיִעל נעֶפֿט ניִט רעֶרשלאָפֿען, שׂאַף. פֿעַנדיַג די ראָזיגעָ זאַכֿעָן, אֶבֹּעֶר עֶר האָט נעֶװאָלט, אַז אוֹיף דֹעָם אי ועֶל זאָל ניִט בּלײַבעֶן קיין שוּם שפּוּרעֶן פֿון דֹעֶר מענשליכֿעֶר אַרבּײַט אוּן דעָם מענשליכֿעָן גײַסט, כרי די װיַלדעָ, אַז זײַ װעֶלעֶן בּעזוּכֿעָן רי געָגעֲנר, זאָלעָן גאָרניט פֿעָרשטעהן אוּן בּעֶמעֶרקְעֶן, אַז דאָ איז אַ מעָנש געֶוועֶן. |
זיִעבּעטעם קאַפּיטעַל,
ראָבּיַנואָן , צוּליִעבּ מעָהר זיבֿעַרקײַט ,. בּעֶפֿעֶסטיָגט זײַן זואוינונג , -- אוֹיפֿין אוְנועָל קוּמעֶן אָן די מעֶנשעֶן.פֿרעֶסעֶר , -- ראָבּיַנואָן אי מציל אַ געֶפֿאַנ. ועָנעָם פֿון זײַעָרעָ העָנד, עֶר. גיֶעט איָהס אַ נאָמעָן ,פֿרײַטאָג", -- עָר
געפֿיַנט איַן איָהם אַ מרװַעֶן פֿרײַנד, '
ם'איז גוּט געֲווען, װאָס ראָבינזאָן האָט אָבּנעֶלעֶנט די אוֹיספֿיִהרוּנג פֿון זײַנע פּלעֶנעֶר, װײַל אוֹיף מאָרגעֶן, אַז דֹעֶר ליפֿטינעָר טאָג האָט פֿעָריאָגט די שואַרצֶעָ שאָטעֶנס פֿון דעֶר נאַכט, אין בּײַ איָהם די אימה געֶװאָרעֶן קלעֶנעֶר, אוּן עֶר האָט שוֹין נאָר אַנדעֶרש בּעֶטראַכֿט די זאַך,
--עֶר איז שׁוין דאָ אַזוֹי לאַנג אוֹיף דעֶר אוְנזעֶל, - האָט עֶר געָטראַכֿט - אוּן דאָך איז נאָך קײַנטאָל קײַן װיִלדעֶר ניִשט צוּג עֶקוּמעֶן נאָהענט צוּ זײַן וואוֹינונג, אַ קלאָרעֶר בּעֶװוײַז, אַז די וויָלדעָ געֶפֿיַנעֶן זיך ניִשט אוֹיף דֹעֶם אינזעָל, - זײַ קוּמעֶן אָר אַהעֶר פון צײַט צוּ צײַט פֿון אַנ'אַנדעֶר אונזעָל
ראָבּיִנואָן. 77
צוּ מאַכֿעָן דאָ זיּיעֶרְעַ שוֹירעָרהאַפֿטץע מאָהלצײַטעָן, און מסתּמא קוּמעֶן זײַ צעָשׁוויִמעֶן אוֹיף זײַעֲרעַ שיפֿלעָך אוֹיף דעֶר דרוֹם:זײַט פֿון אינזעָל, שטעֶלעֶן זיִך דאָרטעֶן אָבּ, פּראַוועֶן אָבּ זײַעֶרעָ מאָהלצײַטעָן אוּן פֿאָהרעֶן אָבּ צוּריִק, נוישט אוּמקוקעָנדיג זיך אַפילו אוֹיף דעֶר איבּריְנעֶר געֶגעֶנר, פֿונרעֶסטװעָגעֶן האָט עֶר געֶזופֿט צוּ געָפֿונעֶן פֿץֶסטערע בּעֶװײַזעְן, אַז די זאַך איַז טאַקץ אַזוֹי, כּדי צוּ בּעֶשליטעָן װאָס עֶר האָט צוּ טהון, קוּמעָנ. דיג אַהײַם, :
- = די עֶרשטעָ זאַך האָט עֶר נישט װײַט. פֿון דעֶר בּוֹימװאַנד , װאָס האָט אַרוּמגעֶריִנגעָלט זײַן ואוינונג, וי אַ פֿעָסטוּנג פֿוּן בּוֹימעֶר געֶמאַפֿט, עֶר האָט אײַנגעָפֿלאַנצט אַ צװײַ מוֹיזעָנד וועֶרבּעֶם-בֹּיטלעֶך, װעֶלכֿץַ , וי עֶר האָט שׁוֹין עֶרפֿאַהרעֶן נעָהמעֶן זיִך זעָהר נוּט צוּ אוּן װאַקסען שנעָל, דעָרנאָך האָט עֶר בּעֶשלאָסעֶן מאַפֿעָן אַ דוּרכֿגאַנג אוּנְטעֶר דֹעֶר עֶרר, װעֶלפֿער זאָל פֿיִהרעֶן אוֹיף יעֶנֹעֶר זײַט בּאַרג פֿון זײַן היהל, אַזֹי האָט עֶר זיך געֶהאָפֿט צוּ ראַטעֲוועָן אוֹיפֿץ לעֶצטעָן פֿאַל, אוֹיבּ די ויְלרעַ וװעָלעֶן פֿאָרט עֶנטדעֶקעֶן זײַן וואוינונג, | ר יי
| = מאַכֿעָן אַזאַ דוּרפֿגאַנג איז, פֿעֶרשטעָהט זיך, געֲוועֶן זעהּר שוועֶר אוּן ס'האָט געֶראַרפֿט לאַנג דוֹיעֶרן, די גאַנצעָ עֶרד, װאָס עֶר פֿלעָנט אויסנראָבּעָן, פֿלעָגט עֶר װאַרפֿען בּײַ דעֶר בּוֹימװאַנד אוּן פֿלעָנט עָם אַוֹי פֿעָסט אײַנטרעָטעֶן, אַז ס'איז דעֶרפֿוּן געֶװואָרעֶן וי אַ מוֹיעֶר:וואַנד , וועָלכֿע איִז געָוועָן אַ זעָקם פֿוס די דיק אוּן װעַנינסטעָנם אַ צעָהן פֿום די הוֹיך, איִן אַ סך עֶרְטעָר האָט עֶר אָפעֶן געָלאָועָן לעָכֹעָר, כּרי עֶר זאָל קעֲנעֶן זעָהן, איצטער, האָט עֶר נעֶרעָכֿעֶנט, ועָט עָר שׁוֹין געֲוויִם זײַן עָר פֿון אַ פּלוצליִנגעָן אָנפֿאַל.
אוּן װיִרקליַך האָבּעָן די װיַלרע ראָבּיַנזאָנען ניִשט בּעָאוּנרוהיִגט,
אוּן ס'איז אַריִבּעֶר נאָך עֶטליכֿץָ יאָהר, אין װעָלכֿעֶר עֶס אין ניִשט נֵע= שעָהן נאָרנויִשט אַזוֹינם, װאָס .ס'זאָל װעָרט זײַן די פֿעֶדעֶר, . דעֶרפֿאַר אֶבּעָר האָט מיִם איָהם. איצט פּאַסיִרט אַזוֹינס, װאָס האָט געָהאַט אוֹיף ראָבּיַנזאָנס שיקזאַל אַסך אַ גרעֶסעֶרן.. אײַנפֿלוּס, וי אַליץ, װאָס-האָט. יט איָהם בֹּין איצט געטראָפֿען אופֿין אלנועלי |
דעֲרועָהן. נישט גאר װײַט פֿוּן: זיך אַגעדפּטען הי דאָס עֶרשטעָ 5 | זײַנם,. אִז' עֶר האָט דעֲרועָהן דעָם רויך איַז געוועָן שרעֶק, .. דאָס צװייטע איַן געָוועָן נײַניַעריגקײַט, אוּן די בֹּיַרֹעָ געָפֿיִהלעֶן האָבּעֶן איָהם געטריִבּעֶן
8 ְיִעבּעֶטעָס קאַפּיִטעָל.
שנעֶל װי אַ פֿײַלענבּוֹינעָן לױפֿעָן צוים בּאַרג אוּן זעָהן, װאָס דאָרטעֶן טהוט זיַך, אַז עֶר איז צוּגעָקוּמעֶן צוּים בּאַרג איז. זײַן שרעָק נאָך גרע= סעֶרּ געֶװאָרעֶן: בּײַם בּרעָג האָט עֶר רדַעֲרועָהן שטעָהן אַ פֿינף שיפֿלעֶך אוּן אַ מאַן דרײַסיג ויִלדע האָבּען געֶטאַנצט, אַרוּמדרעֲהעֶנדיַג זיך מים וויַלדעָ הַעניוֹת אַרוּם אַ גרוֹיסעֶן פֿײַעָר, דאָ האָט ראָבּינזאָן צואַמעָנגעָ. קליבּעֶן זײַן גאַנצעָן מוט, האָט זיך שנעָל אַראָבּנעָלאָזט פֿון בּאַרג צוּ זיך איִן פֿעָסטונג, האָט מיטגעָנוּמעֶן זײַן נאַנץ נעְָיוֹעָהר אוּן, פֿעָרלאָזענדיג זיַך אוֹיף גאָט, האָט עֶר בּעֶשלאָסעֶן צו פֿערטײַרוגעֶן זײַן לעֶבּעֶן, וי עָם פּאַסט פֿאַר אַזאַ מאַן, נאָכֿדעֶם האָט עֶר זיַך געֶשטאַרקט מיט אַתּפֿלה צוּ גאָט און אַרױפֿנעֶקלעָטעֶרט אויפֿץ שטריקלײַטער אַרוֹף, כּדי אַפֿטונג צוּ געֶבּעֶן פֿון שפּיַץ בּאַרג, װאָס די װיַלדע פֿײַנד וועֶלעֶן װײַטעֶר טהוּן, שׁוֹידעֶר אוּן שרעָק האָבּעֶן איָהם אַרומגעָנוּמעֶן, אַז עֶר האָט רעֲרועָהן פֿון דעֶרווײַטעָנֹם, װ! די װיִלדע האָבּעֶן פֿון די שיַפֿלעֶך אַרוֹיסגעֶשלעֶפּט צװײַ אוּמג ליקליכֿץ געֶבּוֹנרעֶנעָ מעֶנשעֶן און האָבּעֶן זײַ אַװועֶקנעֶטראָג עֶן צוּ דעָם אָרט, ווא דאָס פֿײַעֶר האָט געֶבּרֹעֶנט! עֶס אין בּײַ איָהם נישט געוועֶועֶן קײַן ספק, אַז מעֶן האָט די אומג ליִקליפֿע צו דֹעֶר שחיטה נעֶפֿיִהרט, װײַל אײַנעֶר פֿון די וויַלדעָ מעֶנשעֶנפֿרעֶסעֶר האָט אַ געֶפֿאַנגעֶנעֶם אַ װאָרף געֶמהוּן אוֹיף דעֶר עֶרר, צװײַ אַנדעָרעָ זענעֶן איָהם בּעֶפֿאַלעָן אוּן האָבּעֶן איָהם שוֹין געֶװאָלט צעֶשניַדעֶן, כּדי צוצוגרײַטעֶן פֿון איָהם זײַעֶר העָס: ליִכֿעָן מאָהלצײַט, אוּן איִן דעֶר צײַט איָן דעֶר אַנדעֶרעֶר געֶפֿאַנגעֶנעֶר געש שטאַנעֶן אוּן האָט מיט אימה נאָכֿנעֶקיקט דאָס שוֹירעֶרליָפֿץ שוישפּיִעל, וועֶלכֿעָס האָט אֹיָהם אוֹיך עֶרוואַרט, אֶבֹּעֶר אַז עֶר האָט בֹּעֶמעֶרקְט, אַז אַלעָ זעֶנעֶן פֿעָרטראָג עֶן מיט זײַן אוּמנליִקס:חבר אוּן גוּבּעֶן נאָרניישט אֵ5ֿ2 /טונג אוֹיף איָהם, האָט עֶר נעֶמאַכֿט פְּלִימָה אוּן מיט אָנ'אונגלױבּליכֿעֶר געֶשװיִנרקײַט האָט עֶר זיך געלאָזט לויפֿען פֿון בּרעָג מיִעף אין איִנזעָל אַרײַן, גראָד צו ראָבּיִנזאָגם וואוינונג צוּ, צוויַ פֿון זײַנע פֿײַנר האָבּען איָהם נאָכֿג עֶיאָגט, ראָבּינזאָן האָט נאָֿגעָקוּקְט מיִט פֿרײַד, אַז דֹעֶר אַנ- טלאָפֿעָנעֶר לױפֿט פֿיִעל שנעָלעֶר, וי די נאָכֿיאָגעֶר; עֶׁר אין שוין נע= וועָזעֶן ניִשט װײַט פֿון זײַן וואוֹינונג און זײַנע פֿערפֿאָלג עֶר זעֶנעֶן אוֹיף אַ | סך אָבּגעֶשטאַנעֶן פֿון איָהם, נוִשט געֶטראַפֿט קײַן סך, האָט ראָבּונזאָן געֶחאַפּט זײַן שפּיז, זיך געָלאָזט לופֿעָן פֿון בּאַרג; צוּ היַלף דֹעָם נֶע: פֿאַנגעֶנעָם, אוּן איַן אײַן אויגעֲנבּליִק אוז עָר גק צוויִשען דֹעָם עָר פֿאָלנטען אוּן זײַנץ פֿערפֿאַלגער. - -
ראָבּיַנואָן. 9
,שטעָה!? האָט עֶר אַ געֶשרײַ געָטהוּן צוּ דֹעָם אוּמגליקליפֿען, אַרוֹיסשפּריִנג עֶנדיג פֿון די קוּסטעֶס: , שטעָה!* דעֶר אָריִמעֶר פֿעָרפֿאָלגטעֶר איִן שטעָהן געֶבּליִבּעֶן, אֶבֹּעֶר דעֲרזעֶהעֶנדיַג ראָבּינזאָנען איִנגאַנצעֶן אין פֿעָל, האָט עֶר זיַך אַזוֹי דעָרשראָקעָן, אַז עֶר האָט אַלײַן ניִשט געָוואוּסט, צ! זאָל עֶר זיִך פֿאַר איָהם אַניִדעֶרוואַרפֿעָן, אָדֹעֶר עֶר זאָל װײַטעֶר לוי: פֿעָן, ראָבּינזאָן האָט אֹיָהם געֶװאוּנקעָן מיַט די העֲנד אוּן געֶגעֶבּעֶן איָהם צוּ פֿעָרשטעָהן, אַז עֶר איז געֶקוּמעֶן איָהם צוּ בּעֶשיִצעֶן און מײַנט איִהם - קײַן שלעָפֿטם ניִשט צוּ טהוּן, דעֶרװײַלעָ האָבּעֶן זיך רי פֿערפֿאָלג עֶר רעֶר: נעֶהנטעֶרט אוֹיף אַזוֹי פֿיִעל, אַז ראָבּונזאָן האָט דֹשָם עֶרשטעֶן נעֶקעֶנט דעָרלאַננעֶן מיט זײַן שפּיַן, עֶר האָט זיך געָפֿאַסט מוּם אוּן האָט איָהם געֶנעֶבּעֶן אַואַ שטאַרקעָן שטוֹים אין זײַן נאַקעטעֶן לײַבּ, אַן יעֶנעֶר איז געֶפֿלוֹיגעֶן צוּ דעֶר עֶרר, דֹעֶר אַנדעֶרעֶר, װאָס איז געֲוועֶזעֶן אַנ'עֶרך הוּנדעֶרט מריט װײַט פֿון זײַ, איִז נִשְׁתּוֹמָם גשוואָרעֶן, ד+עֶרזעֶהעֶנריָג, ווֹצָם מיט זײַן חבר איז פֿאָרגעֶקוּמעֶן, נאָר גלײַך האָט עֶר אַרוֹיסגעֶוזאַפּט זײַן פֿײַלעַנבּוֹיגעֶן אוּן האָט אוֹיסג עֶשאָסעֶן איַן ראָבּיַנזאָנעָן, װעֶלכֿעֶר האָט זיך שׁוֹין געֶװאָלט אַ לאָז טהוּן צוּ איָהם, דֹעֶר פֿײַל האָט אֹיָהם גלײַך גע טראָפֿען איַן האַרצעֶן, אֶבֹּעֶר צוּם נליִק אַזוֹי שװאַך, אַז עֶר האָט אָבּ. געֶשפּרוּנגעֶן פֿוּן די פֿעָל װאָם עֶר האָט געֶטראָגעֶן, װײ פֿון אַ פּאַנצעֶר, אוּן האָט נישט געֶשאַדט, | : אוֹיסצוּשוְסעֶן אַ צװײַטעס מאָל האָט איָהם שוֹין ראָבּיַנזאָן נישט געָלאָזעָן; עֶר האָט זיַך אַ לאָז נעֶטהוּן צוּ איֵהם אוּן האָט איָהם אַ שלײ: דֹעֶר געָטהוּן איַן זאַמד,. איַצט עֶרשט האָט עֶר זיך געֶוועֶנדט צוּ דעָם נע= ראַטעֲװועֶטעֶן, . װועֶלכֿעֶר איַז צוויִשעֶן האָפֿנונג און שרעָק געָשטאַנעָן אוֹיף דעֶמזעֶלבּעֶן אָרט, ואוּ ראָבּיִנזאָן. האָט אֹיָהם געֶלאָזעֶן,. אוּן האָט אַלײַן נויִשט געֶוװאוּסט, װאָס מיִט איָהם טהוּט זיַך, ראָבּיַנזאָן האָט איָהם מיט וואוּנקעָן אוּן צײַכֿענס צוּג עָרוּפֿעָן אוּן געֶהיִסעֶן איָהם נאָכֿגעָהן, יעֶנעֶר האָט געָפֿאָלגט, נאָר דאָ פֿלעָנט עֶר זיך אָבּשטעֶלעָן, דאָ פֿלעָנט עֶר װויערעֶר מאַכֿעֶן אַ פּאָר טריֵט, אוּן אַנ'אוֹיסדריק פֿוּן רעֶק אוּן געֶבּעָט איז געֶלעֶגעֶן אויף זײַן געֶזיִכֿט, ראָבּינזאָן האָט אוָהם מיט פֿעֶרשועדענסְטע צײַפֿעֲנם אַרוֹיסגעֶווִעֶן זײַן פֿרײַנדשאַפֿט אוּן האָט אֹיָהם אַלץ געָבַּעֶטעֶן צוּנעָהן, דֹּעֶר בּוֹרֵחַ איז צוּג עָנאַנגעֶן, נאָר אַלעָ צעָהן אֶדעֶר צװועָלף טריט פֿלעָנט עֶר פֿאַלעָן אוֹיף די קניָה אוּן טיִט הַכְנעָה'דיִנָ טיִנעֶס אוּן העויוֹת
80 וֶעבּעֶעָם קאַפּיִטעָל ,
האָט עֶר נעֶװאָלט אייסרריִקען זײַן רעטעֶר אוּנטעָרטעֶניְגקײַט אוּן אַזוֹי וי שוועֶרעֶן איָהם טרײַהײַט,
האָט ראָבּינזאָן אַראָבּנעָנוּמעֶן פֿון געזיכֿט די מאַסקע, װאָס עֶר האָט געַטראָג עֶן, צוּ בּעָווײַזעֶן דֹעֶם װיַלדעֶן, אַז עֶר האָט אַ מעָנשליִך געֶזיפֿט אוּן עֶר זאָל זיך פֿאַר איָהם נוִשט שרעָקעֶן. גלײַך איִז דעֶר װויִלדעֶר צוּ - איָהם צוג עֶנאַנגעֶן נאָהעָנט, אין געָפֿאַלעָן צוּ זײַנץ פֿיִם, האָט נעֶקוּשט די עֶרר, וואוּ עֶר איז געָשטאַנעָן, אוּן האָט ; ראָבֿינזאָנס פֿוס אוֹיף זײַן האַלז געֶשטעֶלט, אֵלם אַ צײַכֿעָן, אַז עֶר װויֵל זײַן שקלאַף זײַן, אָבֹּעֶר אוּנזעֶר העָלֹד, װאָס האָט מעָהר געֶבּעֶנקְט און זיך נעֲנוֹיטיִגְט איִן פֿרײַנד, װי איַן אַ שקלאַף, האָט איָהם פֿון דֹעֶר עֶרד אוֹיפֿנעהוֹיבּעֶן און האָט איָהם געֶנעֶבֹּעֶן צוּ פֿעֶרשטעָהן, אַז עֶר דאַרף נישט קײַן שקלאַף, נאָר שֶׁר װכֿט אַ פֿרײַנד אוּן אַ חבר, אוּן עֶר וועֶט פֿון איָהם נאָר גוּטם זעָהן, -'
! ראָבּיִנזאָן האָט איָהם מיט צײַפֿעָנם נַעגעֶבּעֶן צו פֿעָרשטעָהן, עֶר. זאָל נעָהמעָן די פֿײַלעַנבּױג עָנם פֿון די געֶמוֹיטעָ אוּן זאָל מיט אֹיָהם מיַטגעָהן , אֶבֹּעֶר דעֶר װיִלדעֶר האָט איָהם אֶנגעֶויִועָן, אַז מעַן דאַרף די טוֹיטע קעֶרפּעֶר איַן ואַמר בּעֶנראָבֹּעָן, כּדי די וילדעָ זאָלעֶן זײַ ניִשט קעֶנעֶן געֶפֿונעָן, אוֹיבּ זײַ וועֶלעֶן אֹיָהם וועֶלעֶן זוכֿעָן, ראָבּינזאָן האָט בּעֶוויִזעָן דֹעָם איִנדיאַנעֶר, אַז עֶר איִן מסכּים מיִט דעָם , אוּן צײַט אַ פֿיִערטעל שעה זעֶנעֶן בּײַרע קעֶרפַּעֶר געָוועֶן פֿעָרגראָבּעָן איַן זאַמר, - אַזױֹי שנעָל אוּן גע שיקט האָט געָאַרבּײַט ראָבּיִנזאָן'ם נײַעֶר חבר, געעֶנריִגְט די אַרבײַט, האָכּעֶן זײַ זיִך בּײַרע געֶלאָזט געָהן צוּ ראָבּיַנזאָנ'ם וואוינונג, אַז זײַ זעֶנעֶן. צוגעקו? מעֶן צוּם בּאַרנ ; האָכּעֶן זײַ זיַך אָבּ געֶשטעָלט, אוּן ראָבּונזאָן האָט אָנֹגעף הוֹיבּעֶן טראַכֿטען, װאָס זאָל עֶר װײַטעֶר טהוּן, . | = די לאַנע איָז געֲוועֶן אַנ'עֶרנסטץָ, אָהן ספק האָט מעֶן געֶקעֶנט עָר. װאַרטעָן, אַז די וויִלדץָ, עָנדיגעָנדיָג זײַעַר שרעקליפֿעָן מאָהלצײַט, װע= לעָן נעָהן זוכֿעָן זײַעֶרעָ פֿערלאָרעֶנעַָ חברים מיט דֹעָם צװײַטעֶן געפֿאַנ: געָנעָם. דאַן קעֲנעֶן זײַ זיך דאָך -לײַכֿט אָנְשטוֹיסעֶן אוֹיִף ראָבּיַנזאָנ'ם וואוֹי: נוּנג, צוּשטעֶרעֶן זי אוּן ראָבינזאָגעֶן מיט דעָם געֶראַטעֲועֶטעֶן אינדיאַנעָר שעכֿטעָן , |
בּײַ די דאָזיגעָ מחשבוֹת האָט איָהם אַשׁוֹידעֶר רורכֿגעַנוּמען. נאָר וועַלעֶנדיָג זעָהן, װאָםס די װיִלדע טהועָן, איז עֶר אַרוֹיף: אוֹיפֿ'ן שפּיַץ בּאַרג, האָט זיך געֶשטעֶלט הינְטעֶר אַ בּוֹיִם, פֿון דאָרטעָן האָט עֶר געָזעֶהן װאָס די װויַלדע האָבּעָן געֶטהוּן, . זײַ האָבּעָן זיך געֶררעָהט אין אַ אָבּשײַליכֿעָן
1
ש 7 + 44 א 8
2 יי 2 "עג 4
: :
: - : . + 6 - יע / : אש טוט ;7 / ;: 6 2 6 : 6 //; - . 044 4 א 0 0 , 2 יעוו וו :
ט 0 64 = 252 גע 2 4 7 אט 2 : : אי
2
,001
2 + | וְיֶעבּעָטעֶָס קאַפּיִטעָל, טאַנץ אַרוּם ריַ פֿריִשע מענשליכֿץ בּײַנעֶר, עֶר האָט זיך דוּרכֿגע'גנב'עֶט דוּרך די קוּסטעָם צוּ זײַן שטריק:לײַטעָר, האָט געֶהיִיסעֶן זײַן ניַעָם חבר נאָך איָהם נאָכֿגעָהן אוּן בּײַרעַ האָבעָ זיך אַראָבּנעלאָזט צוּ ראָבּינזאָנעֶן אין וואוינונג,
נִשְׁתּוֹמם אין געװאָרעֶן דעֶר ויַלדעֶר, דַעֲרועֶהעֶנריָג ראָבּנזאָנס בּעֶקוועם. אוּן גוּט אײַנגעאָרדעָנְטץָ וואוֹינונג { עֶר האָט ר קײַנמאָל אוֹיף זײַן לַעֲבּעֶן אַזוֹינם ניִשט געָועָהן, עֶס איז געֲוועָן עֶהנליִך אָן דעָם, וי אַ דאָרפֿם:מאַן קומט דאָס עֶרשטעַ מאָל אין שמאָדט אוּן מעך פֿיִהרט אֹיָהם אַרײַן אין רעָם שענסטען פּאַלאַץ,
ראָבּיִנזאָן האָט מיט אֹיָהם. געֶרעֶדט שמוּם:לשין אוּן האָט איָהם מיִט -
צייכֿעֶנס געֶגעֶכּעֶן צוּ פֿעָרשטעָהן, װאָס זײַ זאָלעָן טהוּןן, וועֶן זײַנע װיַלרע לאַנדסלײַט וועָלעֶן זײַ בּעֶפֿאַלעָן, אוּן וי אַזוֹי זײַ זאָלעָן זיך פֿעֶרטײַריג עֶן בּיזֹ'ן לעֶצטעָן טראָפּעָן בּלוּם, דער װיִלדעֶר האָט גוּט פֿעֶָרשטאַנעָן, װאָס ראָבּיִנזאָן האָט געֶמײַנט {; עֶר האָט. געָמאַפֿט אַבּײַן געויבֿט, אוּן אוֹיפֿהױ: בּעֶנדיָג די האַק, װאָס עֶר האָט געָהאַלְטעָן איַן האַנד, האָפ עֶר זי א. נוְגעָ מאָל איִבּעֶרגעֶדרעָהט אינּעֶר'ץ קאָפּ אוּן האָט זיך פֿעֶרמאָסטען אין דעֶר זײַט, ואוּ די וַיְלדעָ זעֶנעֶן געֶווֹעָועָן, גלײַך וויַ עֶר װאָלט וועָלעֶן װײַזען ראָבּינזאָן, מיַט װאָס פֿאַר אַחלק עֶר וועֶט זײַ מכבּר זײַן, וועֶן זײַ וועֶלעֶן זיִך נאָר װײַזעָן. דעָרמיִט האָט עָר נעֶװאָלט געֶבּעֶן צוּ פֿעָרשטעהן זײַן האַר אוּן רעָטעֶר, אַז עֶר האָט נאָך נעֲנוּג מוטה צוּ שטעֶלעֶן זיך גע געֶן זײַנץ פֿײַנד,
ראָבּינזאָן האָט איֵהם אוֹיסנעֶדריִקְט, וי עָם געָפֿעֶלט איָהם זײַן העָלרעָנשאַפֿט, האָט אֹיהם נעָגעֶבֹּעֶן אַפֿײַלעַנבּוֹינעֶן אוּן זײַן שפּיַן אוּן האָט איָהם אַװעֶקנעֶשטעָלט היִטעֶן דאָס קלוונעָ לאָך איַן דעֶר בּוֹימואַנד, דוּרך וועָלכֿעֶס מעָן האָט נעֲקעֶנט זעָהן דעֶם שָׁטַח, װאָם אי געָועָועֶן צוװיִשען רֹעֶר װאַנד אוּן די קוּסטעָס, עֶר אַלײַן האָט זיך נעָשטעָלט בּײַ דעֶר אַנדעָרעֶר זײַט װאַנד, ואוּ עֶר האָט אוֹיך געָלאָוט אָפֿעֶן אַלאָך ,
| אַזוֹי איַן פֿאָריבּעֶר אַ שעה צײַט, אוּן זײַ זעֶנעֶן אַלץ געֶשטאַנעֶן בע װאָפֿעַנטע אוּן האָבּעָן געוואַרט אוֹיף דֹעָם שוֹנא, פּלוּצלוּנג האָט זיך דעֶר: הערט פֿון גאַנץ װײַט שמוּמען אוּן געֶשרייעֶן, אוּן מיַט שרעָק האָבּעָן זײַ עֶרוואַרט די אוּמגעֶבּעֶטעֶנצָ געָסט. בֹּיַרעָ האָבּעָן זײַ אָנגעֶשטעֶלט דאָם נעוועָהר אוּן זײַ זַעֶנעֶן שׁוֹין גרײַט נעָוועְן צוּים קאַמפּף, גלײַך איז אֶבֹּעֶר װיעדער שטיל געֶװאָרעֶן, איִצט האָט זיך וְעָהר נאָהעֶנט נַעֶבֹּעֶן הײַהל
4
ראָבּיַנואָן. : 82.
געָהעָרט נאָר אײַן בּיִזעָ װיִלרעַ שטּיִם, ועָלפע האָט און ז דעָם ָהָנסען בּאַרג געֶבּוֹירעֶן א שרעֶקעֶדיָג עֶן װיַערעָר=קֹל, . | אוּנזעָרעָ קעֶמפּפֿעָר האָבּעָן אָננעֶשטעָלט זײַעָרעָ פֿײַלעַנבֹנע נם אוּן. זעָנעָן גרײַט געַוועעֶן דעָם עֶרשטעֶן, װעָר עֶס װעָט זיך נאָר וויַועָן,. מכבּר זײַן מיַט אַ פֿײַל אין דעָם נאַקעֶטעֶן לײַב, ראָבּינזאָן. אוּן זײַן מוּטו:. געֶר חבר זעֶנעָן אֶבּנעֶשטאַנעָן אין אַואַ פֹּאָוץ בֹּיַן פֿאַר נאַכֿט, אֶבּעֶר פֿון זײַעֶר שרעָק אוּן גרײַט זײַן איַז גאָרנישט געָװאָדעָן, -אוּן זײַ איַז קלאָר. געֶװאָרעָן, אַז די ויַלרעָ זעֶנעֶן אוֹיף זײַעֶרְץָ שיפֿלעָך אָבּנעֶפֿאָהרעֶן פֿוּן אוִנזעָל, ראָבּיִנזאָן אוּן דעֶר חבר זײַנעָר האָבּעָן אַװועֶקנעֶלעָגט וַיַעָר געָף. וועָהר, אוּן דעֶר בּעל-הבּית איָז אַװועֶק דעֶרלאַנגעֶן דאָס אֶוועֶנדְבְּרוֹיט, די דאָזיַגעָ מעָרקוויִררוגעָ געֶשעָהעֶניִשעָן, װאָס האָבּען געָהאָט אַזאַ. גרויסעָן אײַנפֿלוּם אוֹיף ראָבּיַנזאָנס לעֲבּעָן, זעָנעֶן פֿאָרגעָקוּטעָן: פֿרײַט אָנ אוּן דעָריִבּעֶר האָט ראָבּינזאָן אַנאָמעָן געֶגעֶבּעֶן. דעָם רטע ול דעָן פֿר ײַט אָג, | איז געֲועֶזעֶ אַיונגעֶר. מַעָנשׁ פון אַ יאָהר צװאַנצוג, זעָהר. שען = סעֶן , זײַן הוֹיט און געָוועָועֶן שװאַרץ:בּרוֹין אוּן האָט געָנלאַנצט, זײַנע. האָהר שװאַרץ אוּן ניִשט געֶקריַזעֶלט, וי בּײַ רי נעֶנעָרם, נאָר לאַנגע,. די נאָז קוּרץ אוּן בּרײַם, די ליפעָן קלײַן אוּן די צײַהן. װײַס װי שנײ,. אין בּײַדעָ אוֹיעֶרן. האָט עֶר געטראָג עֶן פֿעָרשיַעדעֶנעָ מוּשלעֶן אוּן פֿעָרעֶרן אוּן האָט געֶרעָפֿעֶנט, אַן עֶס אי שעַן אוּן ס'פּאַסט אֹיָהם זעָהר, עֶר און אין גאַנצעֶן געֲוועָזעֶן נאַקעָט, פּשׁוּט וי די מאַמע האָט איָהם נְעָהאַם, ראָבּיַנזאָן האָט שנעָל אוֹיסנעֶשניִטעֶן פֿון. פֿעָל אַ שיָרץ, האָט צוּג עֶבּוּנרעָן שניָרלעֶך אוּן האָט איָהם אָנגעֶטהוּן, נאָכֿדעָם האָט עֶר איָהם אוֹיף שמום+ לשוֹן געֶהיִיסעֶן זעֶצעֶן זיַך נעֲכֹּעֶן איָהם אוּן עֶסעֶן מיִט איָדם אַװעֲנד: בּרוֹיט, / יי | ראָבּיִנזאָנס האַרץ איז נגעֶוועָזעֶן פֿול מיַט פֿרײַד, עֶר האָט דאָך אַזוֹי לאַנג געֶכּעַנקְט נאָך אַ מעָנשעָן! אֶבּעֶר ניִשט קענעֶנריִג דֹעָם חאַראַקטער. פֿון דֹעָם װויִלדעָן, האָט עֶר בּעֶשלאָסעָן ניַשט אַרוֹױסצװוײַזעָן אֹיָהם זײַן פֿרײַר אוּן בּכלל ניִשט זײַן צו איָהם איבּריגס צוּנעָלאָזט, נאָר, פֿער: קעֶהרט, בַּענעָהן זיַך מיִט אֹיָהם דעָרװײֵַל שטרענג, נישט וי מיט זײַן גלײַכֿעָן, עֶר האָט איָהם געֶהויסעֶן וװיָעדעֶר שוועֶרעֶן טרײַהײַט אוּן אוּנטעֶר?. טעָניַנקײַט אוּן האָט אֹיָהם מיט צלַכָֿנם געֶגעכּען צופֿעָרשטעָהן, אז עֶר -
2 = === וַעמּעֲטעָס קאַפּוטעָל ,
נעָהמט איָהם אוּנְטעֶר זײַן שוץ נאָר. מיִט דעָם תָּנַאי, עֶר זלֶל איָהם אַלץ פֿאָלגעֶן, װאָס עֶר וװעָט איָהם נאָר זאָגעֶן, װײַל עֶר איז זײַן. האַר. און זײַן קעֶניָג, דעֶרבּײַ האָט עֶר זיִך דעָרמאָהנט אָן דאָס װאָרט ק אַ ציָק אַ מיט װעֶלכֿעָן, וי עָר. האָט אַ מאָל געֶלייעָנט, די אונדיאַנעֶר רופָֿן. רע הויפּטלײַט, - | |
דעֶרהעָרט דאָס װאָרם קאַצוקא, האָט דעֶר װילרעֶר שוין מָה ניִשט -בּעֶדאַרפֿט, דאָס. דאָזיִגעַ װאָרט האָט איָהט עֶרקלעֶרט, װאָס זײַן האַר האָט געָמײינט. אוּן געֶפֿאָרעֶרט, עֶר איַז געװואָרעָן. מלא שמחה אוּן אײַנוְגע מאָל האָט עֶר הוֹיך. איבּעֶרגע 'חזר'ט ,קאַציִקאַ!". דעָרנאָך אוִן עֶר געָפֿאַלעָן ראָבּינזאָנעָן צוּ די פֿיִם, - ראָבּיַנזאָן. האָט אֹיָהם מיט גרויסקײַט פֿון אַפֿיַרשט געֶהייסעֶן אוֹיפֿשטעָהן, האָט אֹיָהם פֿרײַנרליך. גנעב ר האַנר, אַלם אַ צײַכֿע עֶן פֿון קעָניגליִכֿע גנעָריִגקײַט. - |
! אַלזאָ איז ראָבּיַנזאָן. געװאָרעֶן קעֲניָג, נאָר זײַן. העָרשאַפֿט האָט אד ֿערשפּרײַם איִבּעֶר אמן אַנצונעֶן אוּנטעָרטאַן, עֶליכָ ילעָמלעֶך און א פּאָפּונאַי, |
| אָבּנעֶגעֶסעֶן דאָם אֶװועֶנדבּרוֹיט, אי זײַן מאַיעֶסטע אַרוֹים פון טיש
אוּן - האָט בּעֶוויליגט צוּ פֿעראָררנעֶן , וי אַזֹי עס וא אײַנג עֶאָררעָנט װעָרעֶן דעֶר נאַֿטלעָנעֶר, ! דער נײַעֶר. קַעָניַג :האָט. געֶפֿונֹעֶן פֿאַר גוּט, אַז זײַן אוּנטעָרטאַן , וועָלכֿעֶר אוז און דעָרזעֶלבּעֶר צײַט געוועָועֶן אוֹיך זײַן עֶרשטעֶר מיַניסטעֶר אוּן קאַטעָרדיִענעֶר, זײַן. געָנעָראֵל. אוּן קאַמעָרהעָר,. זײַן /אָכּעָרהוֹיפּטמאַרשאַל. אוּן שלאָספֿעָרװאַלטעֶר , | דאַרף ניִשט שלאָפֿען מיַט איהם איַן הײַהל, עֶר האָט איָהם געֶנעֶבֹּעֶן אַנ'אָרט אין קעֲלעָר, װײַל עֶר האָט געֶהאַט מוֹראָ צוּ שלאָפֿעָן צוזאַמעָן מיִט אַ מעֶנשעָן, װעָל+ -כֹעָן עֶר ק עָ נאָך ניִשט אוּן וועֶלכֿעֶן ועֶר דאָט נאָך ניִשט אוֹיסגעָפּרוּבט אוּן וועֶלכֿעָר האָט נאָך געָקעֶנט דעָרנעָהן דעֶם סוֹד פֿוֹן דעָם פֿערבּאָרנעש נעֶם דורפֿנאַנג, װאָס האָט געָפֿיִדרט פֿון הײַהל אַרוֹים, עֶר האָט בֹּעָוי+ זעֶן פֿרײַטאָגץ, ואוּ עֶר זאָל נֹעָהמעֶן אַ בּיִסעָל הײַ, אַװעֶקצוּמראָנעֶן אין קעֲלעֶר און אוֹיסבּעֶטעֶן זיך ראָרטעֶן, אוּן זײַן מאַיעֶסְטעָט האָט צוּ זיך צו= געָנוּמעֶן דאָס גאַנצע געָוועָהר,. עָר זאָל אונגאַנצען זײַן זיַכֿעֶר פֿון זײַן נײַעָם אוּנבּעֲקאַנטעָן גאַסט, ' ר א א וב
פֿאַר'ן שלאָפֿעָן. געָהן האָט אוּנזֹעֶר ראָכונזאָן נאָך געֶדאַרפֿט אוֹים+ מעָלקָן די לעָטלען, אף עָר ד;ָ אָט עָר גצָרעַיקט. די רוג אַרבּנַט'
האָבּינואָן. | 52
;איִבּעֶרצוּג עֶבּעֶן. זײַן. עֶרשטעֶן מיניסטעָר, נאָר דעָרוויַלץָ האָט עֶר עִם אַלײַן געֶמוּזט טְהוּן. מיט: זײַן מאַיעֶסְטעֶטישעֶר האַנד,. .. . : נאָך דֹעָם טאָג פֿון אַזוֹי פֿיעל ' פּאַסיִרונגעֶן, אבערפֿעבונגען. אוּן שרעָק, נאָך. דֹעָם אַלעָם; :װאָס זײַ זעֶנעֶן פֿאַר דעָם טאָג אויסגעשטאַנען |/ זעָנעֶן זײַ: געֶוועֶן מיִער. אוּן מאָט אוּן האָנּעָן געָגאַרט נאָך שלאָף אוּן רוה, ראָבּינזאָן האָט געֶהיִיִסעֶן פֿרײַטאָג'ן -געָהן שלאָפֿעָן אוּן אַלײַן האָט עֶר זיַך אוֹיך. געָלעַנט.- אוּןן װי מיַעד עֶר איז ניִשט געָוועָן, דאָך האָט עֶר נישט בּעֶרג עֶסַעֶן אָכּדאַוונעֶן אוּן אָבּדאַנקען גאָט, װאָס האָט אֲיָהם אַרויסגעָפֿיִהרט פֿון אַזֹינעַ שרעקליכֿץָ געֶפֿאַהרעָן און האָט איָהם נאָך צוּגעָשיִקט אַ לאַנֹג גנאר פֿרײַנר, נך וועָלכְן עָר : האָט אַזוֹי י פֿועל יאָהרעָן גבענקי
אַכטעָם קאַפּיטעָל, | ראָג מאַכט ראָנ פַֿעֶר. װײַ אע ך אַ פַֿגעָם מאָהלצײט,
| אויף ;מאָרגעֶן אי ראָּינזאָ מיִט פֿרײַטאָנץ די עֶרשטע זאַך ; אַװועָק אוֹיף דעָם אָרט, וואוּ די ווילרֹעָ האָבּעָן נעָפֿטען נעפראַוועֶט זײַעֶרעָ מאָהל= צײַט, געַהעֶנריֵג. זענעֶן זײַ צוּנעָקוּטעֶן צו "דעָם אָרט, וואו די צווי גע= הרג'עֶטעָ װיַלרע זעָנעֶן . געֶלעֶנעֶן פֿערגראָבּען איַן זאַמד,. פֿרײַטאָג - האָט גאַנץ קלאָר געֶגעֲבּעֶן. ראָביַנזאָנעַן צוּ פֿעָרשטעָהן,. -אַז עֶר: װאָלט. געֲוועֶן אַ בּעלן. אוױסצוּנראָבּעֶן די :טויטע און :מאַכֿען פֿון זײַ אַ מאָהלצײַט, ראָבונ; ואָן. איז; גֶעֲװאָרעָן שרעָקליַך אופֿנעבּראַכֿט, האָט: אֹפֿנעָהוֹיבּעֶן. זײַן שִפּיִן ; איַן דעֶר הוֹיך אוּן דראָהעֲנדיַג האָט עֶר איָהם געֲנעֲכּעֶן צו פֿעֶר: שטעָהן ,,. אַז עֶר וֶועֶט איָהם. טוֹיטעָן אויפֿין אָרט, אוֹיבּ איָהם זוטְט נאָפֿס אַמאָל אײַנפֿאַלעָן צוּ עֶסעָן מעָנשען:פֿלײַש; פֿרײַטאָג האָט דעֲרזעָהן אַז זײַן האַר אין אַזוֹ אוֹיפֿגעֶבּראַכֿט, האָט עָר יא גלמך אונטעָרגעָנעֶן זײַן װיִלעָןף . 2 . . -
זײַ זעֶנעֶן צוּגעֶקומעֶן . צוּ דעָם. אָרֶט, ווא די וולרע. האָבּען גע פֿונאַנדעָרגעֶלעַנט זײַעֶר. פֿײַעָר,. אַ שרעָקליִך בּוְלֹד האָט זיך פֿאָרגעֶשטעָלט פֿאַר זײַעָרץ אוֹיגעֶן! דאָ אוּן דאָרט זַעָנעֶן געֶלעֶגעֶן בּיינֹעֶר, האַלבּ-צוכּיםע? נעָ שטיקער. מענשען:פֿלײַש. אוּן און. אָסך עֶרטעֶר איז רי עָרֶר גְעָוועָן
66 / | אַכֿטעָס קאַפּיִטעָל,
נעֶפֿאַרבּט מיט בּלוּט, ראָבּיַנזאָן האָם עָם נישט געֶקעֶנט צוּזעָהן און האָט זיך אָבּגעֶקעֶהט, נאָר איָהם אין געֶוועֶן שרעָקליִך איבּעֶרצוּלאָזעֶן אַזוֹי די מעָנשליכֿע בּײַנעֶר. אוּן עֶר האָט געֲהיִיסעֶן פֿרײַטטג'ן אױסגראָבּעָן אַ גרובּ, צונױפֿשאַרעָן אַ היַן די אַלעָ בּײַנעֶר און פֿעָרשיִטעָן, פֿרײַטאָג האָט נעָפֿאָלנט, ! ראָבּיִנזאָן האָט אָנגעֶהוֹיבּעֶן זוכֿעָן איַן די אֵשׁ, אָפשר איַז ראָרטעֶן געֶבּליִבּעַן אַ פֿונק פֿײַעָר, אֶבֹּעֶר אוּמײַסט ס'איז ניִשט נעֶבּליִבּעֶן קײַן פֿונק, די אַשׁ איז שוֹין געֲוועֶעֶן אָבּנעָקיִהלט, אוּן אַזוֹ וי ראָבֿינזאָן אין אַזוֹי געֶשטאַנעֶן אוּן האָט טרוֹיעָרוָג געָקוּקט אייף די פֿעָרלאָשעָנץ טוֹיטע אַשׁ, האָט פֿרײַטאָג, װעֶלכֿעֶר האָט די גאַנצעַ צײַט ניסט אַראָבּגעָנוּמעֶן די אוֹיגעֶן פֿון ראָבּיִנזאָנעָן, געָחאַפּט די האַק אוּן מאַכֿעָנדיג איָהם אוֹג= פֿעָרשטעָנדליכֿע צײַכֿעָנם, איז עֶר געֶשׁוויִנד װײַ אַ פֿײַל פֿון בּוֹינעֶן אַװועָק: געָלאָפֿעָן אין װאַלד, | װאָס קְעֶן דאָס זײַן ? האָט ניִשט געֲקעֶנְט פֿעֶרשטעָהן ראָבּיִנזאָן אוּן האָט מיט עֶרשטוֹינוּנג נאָכֿגעָקוּקט דעָם ויַלדעָן, זאָל עֶר נאָך זײַן אַזוֹי אונדאַנקכּאַר, זאָל אֹיָהם פֿעֶרלאָזעָן אוּן נאָך צוּחאַפּעֶן די האַק פֿאַר אַ צַו= נאָבּ, אֶדעֶר זאָל עֶר זײַן אַזאַ גרוֹיזאַמעֶר אַכזר אוּן זאָל איֵהם װַעֶלעֶן אַרוֹיסנעֶבּעֶן זײַנץ ווילדעָ לאַנדסלײַט. ;שעֶנדליִך, שעָנדליִך!* האָט עֶר אוֹיסגעשריגעֶן אוּן מיט ויִלדעֶן צאָרן האָט עֶר געָחאַפּט די שׂפיז אוּן האָט איָהם געֶװאָלט נאָבֿיאָנעֶן, | עֶר האָט זיך געֲלאָזט לוױפֿעָן איָהם נאָכֿיאָגעֶן, נאָר עֶר האָט דעָר= זעָהן, אַז פֿרײַטאָג פֿליִהט צוּריִק, ראָבּיַנזאָן איִן עֶרשטוֹינט געֶבּליבַּעֶן שטעָהן, פֿרײַטאָג האָט. הוֹיך איַן האַנד געָהאַלְטעֶן אַ בּיַנטעֶל טרוקעֶן רוי: כֿעָרנדיִגעָם גראָז, עֶר האָט עָם אַ װאָרף געָטהוּן אוֹיף דר'עֶרר, האָט גע= שוויִנר אָנגעלעֶט נאָך טרוקעָן גראָז אוּן שטיקלעֶך האָלץ, אוּן ראָביַנזאָן האָט צוּ זײַן גרוֹיס פֿרײַד, דַעֲרזעָהן. זיַך אוֹיפֿהוֹיבּעֶן אַ העֶל לוסטיג פֿײַעֶר, ראָבּינזאָן איִז געֶוועָזעֶן אוֹיסעֶר זיַך פֿאַר פֿרײַד, װאָס עֶר האָט װויַערעֶר פֿײַעֶר, נאָך װאָס עֶר האָט אַזוֹי געֶבֹּענקְט אוּן װאָס האָט איָהם אַזוֹי געֶפֿעָהלט, גלײַך האָט עֶר געָנוּמעֶן אַ בּרעֶנעֶנדיִגעָ האַלאַװעֶשקְץָ אוּן איז אַװעֶקנעֶלאָפֿעָן אַהײַם, בּעֶגליִט פֿון פֿרײַטאָג'ן, דאָ האָט ראָבּינ: זאָן פֿונאַנרעָרגעָלעֶגט בּײַ זיך אױפֿן קיך אַ פֿײַעֶר אוּן האָט אַרײַנגעֶלענט בְּאַקְעֶן עֶטליִבֿץ קאַרטאָפֿעָל, נאָכֿרעָם איז עֶר אַװעֶקגעֶלאָפֿעֶן צו זײַנץ - לעֶמלעֶן,. האָט. אוֹיסג עֶקְליִבּעֶן אַ יונג לעֶמעֶלעָ, געֶבּראַכֿט אַהײַם און דאָס געָשאָכֿטעָן, האָט עָם אָבּגעֶשׁוּנדעָן, האָט אָבּגעֶשניְטעֶן דעֶרפֿון אַ פֿיִערט:
ואַבּיִנואָן. -י | 87 חלק, האָט עָם אַרױפֿנעטהון אויפֿ'ן שפּיַז-בּראָטעָן אוּן האָט געֶהײַסעֶן פֿרײַטאָג'ן אַכֿטונג געֶכּעֶן אוֹיף דעָם, דעָרנאָך האָט עֶר אָבּנעֶשניִטעֶן נאָך אַ שטיִק פֿלײַש, האָט עָם גוּט דוּרפֿגעָוואַשעַן, האָט אָבּנעָשיִלט עָטליכֿץ קאַ-טאָפֿעל און האָט עָם אַלֹּץ אַרײַנגעֶלעֶגט אין אַ טאָפּ, אָנגעָנאָסעְן מיִט װואַסעֶר אוּן האָט אַפֿילוּ ניִשט פֿעֶרגעֶסעֶן צוּ. בּעָזאַלצעָן, דעָם אָנגעָגאָסע= נעָם טאָפּ האָט עֶר אַװעֶקנעֶשטעֶלְט צוּים פֿײַעָר. | |
פֿרײַטאָג האָט אוֹיף ראָס אַלץ געקוּקְט מיט גרוֹיסע אָפֿעֶנעָ אוֹינעֶן, וועֶג עֶן קאָכֿעָן האָני אט | עֶר נאָך קײַנמאָל = יי אוֹיף זײַן לעֶבּעֶ ניִשט געהעֶרט אוּן נישט געָזעָהן, עֶר ואָט אַפִילוּ נישט נ;עָקעֶנט בעֲנרי? פעֶן, צוּװאָסדאַרף מען נאָך דאָסװאַ?י :-2/ ר 4 וי ;עֶר און טאָפּ, און = 2 0 א א 6 : 6 {ז האָבּינזאָן אי 5 בי א : : גייף אַװײַלעאַרױט אוּן דג'ס װאַסעֶר אין טאָפּ האָט אָנ עְהוֹיבּעֶן צוּ זיַרעָן, א האָט זיך פֿרײַטאָג ///י? אַרק דערשרי 0" קעֶן, װײַל איִהם = איז גאָרניישט אײנ= געָפֿאַלעָן, אַז דאָס װאַכעֶר זאָל פֿון זיך - 2 א יעג אַפֿײַן קִּטעָן אין "7 .אט | בּעֶייעָגוּנג, אָבֹּעֶר אַז דאָס װאַסעָר האָט פֿון אַלעַָ זײַטעֶן אָננעהוֹיבּעֶן צוּ קאָכֿעַן אוּיָ צוּ לוֹיפֿעָן, איִז איָהם אײַנג עֶפֿאַלעָן, אָפשר זיִצט דאָרטעָן נישט אַײאָל אַ לַעֶכַּעֶריְגעָ הַיָה, אוּן עֶר האָט אַרײַנגעָשטעֶקט אַדיַן די האַנד צוּ האַפּעָן די חיה, זי זאָל נישט אַרױסטרײַבּעָן דאָס גאַנצעָ װאַסעָר, אֶבֹּעָר
ר 5 י
קוּן 2
8 אַכֿטעָס קאַפּיִטעָל, און דעָמזעֶלבּעֶן אוֹינ עֶנבּליִק האָט עָר. געֶג עֶבּעֶן אַואַ ויאָמעָרליך ש רײַ פֿאַר שׂרעָק אוּן וועָהטאָג ,, אַז ראָבּיִנזאָן, ; רעָרהעֶרעֶנריג, -איז געָוועֶן זיכֿער, דאָס די װיַלרעַ. האָבּעָן. זײַ געָפֿונעָן. און האָבּען - שוין געֶפּאַקְט זײַן פֿרײַטאָג'ן, נישט לאַנג געטראַכֿט, איז עֶר אַרוֹיסֵגעֶפֿלױגעֶן -פֿון הײַהל, אֶכּעֶר װ! עֶר: שטוינט יז עָר געֶבּליִבּעֶן, -אַז עָר האָט דעָרזעָהן פֿרײַטאָג'ן אײַנעם אַלײַן, | װועֶלפֿעֶר האָט אֶהן אוֹיפֿהעֶר משונה'דוג געֶשריְגעֶן און- אַר'מ.עָם ונצט, האָט שוֹין -רָאָבַּיִנזָאָן אַלײַן. נישט גשוואוּסט,. װאָס דאָ טרוּם זיך. |-ענדליך איִן עָר עֶרפֿאַהרעָן, װאָס דאָ איַז געֶשׁעָהן, אַז פֿרײַטאָג האָט זיך אֶבֹּנֹעָ בּריָהט די האַנד אין דֹעָם הײַסעָן װאַסעָר, פֿיִעל מיה האָט נעָקאָםט ראָ: בּיִנזאָנעֶן , בּיַז װאַנעֶן עֶר האָט בַּעֲרוּהיגט דעָם װיִלדעָן און האָט איהם אײַנגעָרעֶר ויַערעֶר זיך צוּ זעָצעֶן בּײַ'ם פֿײַעֶר אוּן דרעהעֶן דעָם -שפּיז: בּראָטעֶן, די יוֹך, די קאַרטאָפֿעֶל אוּן ראָס בּראָטעָנם זעָנעֶן שׁוֹין געֶװאָרעֶן פֿאַרטיג, אֶבּעֶר ס'האָט געָפֿעָהלט אַ לַעֶפֿעָל, האָט ראָבּיַנזאָן געָנוּמעֶן אוּן פֿונאַנדעֶרגעָנאָסעֶן די יוֹך אין צװײַ אַנדעֶרעָ טעָפּלעָך, כּדי פֿון דאָרטעֶן טריַנקעָן, נאָר פֿרײַטאָג האָט בּשוּם אוֹפן זיך נישט געװאָלט צורוהרען צוּם טעֲפֹּעָל, װײַל עֶר האָט די יוֹך געָהאַלטעֶן פֿאַר אַ צוֹיבּעָר:געֶטראַנק, דאָם פֿלײַש אֶבּעֶר אוּן די קאַרטאָפֿעָל האָט עֶר געֶנעֶעֶן מיִט. גרוֹים 8 ער : געניגעֶן. |
איָהר קענט זיך קוֹים פֿאָרשטעָלעָן, וי זי די װאַרעַמע ושׁמונ שפּײַזעֶן האָבּעֶן דעֶרפֿרעָהט אוּנזעֶר ראָבּיַנזאָנעָן, עָם איַן איהם נאָר גע= װאָרעֶן פֿרעהליכֿעֶר אוֹיפֿ'ן האַרצעֶן אוּן זײַן לחֶבּעָן אין אוָהֶם שוֹין ניִשט אוֹיִסג עקוימעֶן אַזוֹי שלעָכֿט, עֶלעָנד אוּן אײַנואַם, עֶר האָט געָהאַט עבּעֶן זיך אַ מעֶנשעֶן, פֿין װועֶלכֿען עֶר האָט אַ נוץ געָהאַט - אוּן חאָטש עֶר האָט. מיִט איָהם נישט געֶקַענט רײַדען, איִז איהם ראָך געֶוועֶן אַסך פֿרעָהליְכֿעָר מיִט איָהם, עֶר האָט וויִעדעֶר געָהאַט פֿײַעֶר און געֶשמאַקע געזוּנדעָ עֶסעָנם לרוֹב, אוּן איָהם האָט איצט גאָרניִשט געָפֿעָהלט, נאָר אײַן גרוֹיסץ ראגת. האָט עֶר געָהאַט, װאָס האָט איָהם נויִשט געֶלאָזט רוּהעֶן; מאָמעֶר קומעָן אָן די ויַלדֹעָ זוּכֿעָן זײַעֶרעָ חברים, װאָס ראָבּינזאָן האָט גע 'הרנ'עָט , און װאָס װעָט דאַמאָלם זײַן? עִם קעֶן דאָך קוּמעֶן צוּ אַ בּלוּטיגע בַּעֶגעֶגעֶניִשׁ,, אוּן שטעֶנדיָג האָט עֶר אַלץ געָטראַכֿט מילען , וו אַזוֹי יז צוּ בֿעֶוואָ: רעֶנעָן פֿוּן די וולהע,. יי |
? עֶר האָט . שׁוֹין לאַנג נעָװאָלט מאַכֿען פֿון זײַן - קליון נֹעֶם שלאָם אַ פֿעָסטונג, . נאָר כּל:זמן. עֶר אוִן געֲוועָועֶן אַלײַן, איִז עָס איָהם אויסג עָקוּמעָן
ראַבּיַבואָן,.. 89 אִוּנמעָנליִך,. אֶבּעֶר אִיִצט,. זאַלבּעֶנאַנֶר,. האָט עֶר שׁוֹין געקעֶנט טראַפֿטען דעֶרפֿוּן אוּן /האָפֿעָן, אַז זי: וועֶלען עֶס קעֶנעַן אויספֿיִהרעֶן . עֶר האָט גלײַך געָנוּמעֶן אוֹיספֿיָהרעֶן: זײַן -פּלאַן, מעָן האָט געדאַרפֿט; אוֹיִסגראָבּעֶן אַרום . דְעֶר . בּוימוואַנד אַ בּריִיטעָן טיַעפֿען -גראָבּעֶן, - פֿוּן דעֶר אוֹיםנעֶגראָבּעָנעֶר עָרר אָנשוטען אַװאַל אוּן איִן די זײַטען פֿון דֹעָם גראָבּעֶן. אָנזעָצעֶן בי פּעֶם אָדעֶר: פּאַליַסאַדעָן, אין דעָם ראָזיִגעֶן גראָבּעָן האָט. עֶר:געֶװאָלט אָבּ. פֿיִהרעֶן - דאָס וואַסעָר. פֿון דעָם {קװאַל, | װאָס האָט געֶשלְאָגעֶן ניִשט: װײַט פֿוּן זײַן. וואוינונג, בֹּרי ,איָהם זאָל נישט. פֿעָהלעָן - קײַן װאַסעָר ואנ 5 פֿאַל, אַז די װנלדע יוועֶלעֶן בּעַלעֶנעֶרעֶן זײַן שלאָם," - י | = מיט נרוֹים: מיָה. האָט זיַך איָהם אײַנגעֶגעֶבּעֶן קלאָר צִוּ -מאַכֿען פֿרײ. טֵאָנ'ץ. אין זײַן. פּלאַן, ; אוּן ;וי פֿרײַטאָג' איִן קלאָר געָװאָרעֶן ידי זאך, אין עֶר נלײַך אַװעֶקגעֶלאָפֿעָן צוים בּרעָג ים נאָך געֶצײַג אוֹיף גראָבּעָן אוּן אַרויסװאַרפֿעֶן: די עָרֵר 1 נאָך; שאַרפֿץ פֿלאַכֿץ שטײַנעֶר אוּן גרויסע. מושלען, 3 אוָהר קעֶנט זיך פֿאָרשטעלעֶן, אַז ס'איז נַיִשט: געָוועֶזעֶן אַזאַ גרינגע זאַך ; װײַל דֹעֶר גראָבּעָן, עֶר זאָל: זײַן װי געֶהעֶריִג,. האָט עֶר נעֲמוּוט זײַן װעניגסטענס ;דרײַ -אולעָן די טיעף אוּן פֿיער אײַלעֶן . די בּרײַט, און. דעֶר לענג /האָט עֶר געֶדאַרפֿט האַלטעָן פֿון אַכֿציַג בּיִז הוּנרעָרט. שריט, -סלופּעס האָט מעֶן בּעֶדאַרפֿט: אַ פֿיִער הונדערט שטוק ;: אוּן די דאָזיגע סלופּעָס האָט מעָן געֶמוּזט אַרוּמהאַקען אוּן פֿעָרשפּיִצעָן מיִט אײןאײנצונער שטיַנעָרנעֶר האַק, הײַנט האָט מעֶן נאָך; געָדאַרפֿט אוֹיסעֶר דעָם דאָזיגעֶן גראָבּעָן אוֹים? גראָבּעֶן נאָך אײַנעָם אוֹיף איבּעֶרצוּפֿיִהרעֶן דאָס װאַסעָר, אוּן צוווִשעֶן דעם קװאַל אוּן ראָבּיַנזאָנס : וואוֹינוּנג האָט. מעֶן נאָך ! בּעֶראַרפֿט אַראָבּ גראָבּעָן - דאָס קפיינע בּעֶרנעֶל, אויסצוּפֿיִהרעֶן. אַזאַ. ריִזינע; אַרבּײַט איז נישט געָוע: זעָן פֿוּן דִי -קלײַנע זאַכֿעָן ! אֶבַּעֶר. דִי אַל שװעָרינקײַטען. האָבּעָן נשְ איִבּעֶרגעֶש ראָקען אוּנזעָר. ראָבּיַנזאָנען 4 * - | , מיט גאָטס היֵלף אוּן איִן אַ גוּטעֶר שעה", האָט ר געָואָנט, וי שטעָנרנג, ;וועֶן. עֶר פֿלעָנט אֶנהוֹיבּעָן אַ שוועֶרעָ אַרבּײַט, | - -
| -ראָבּיַנזאָן מיִט פֿרײַטאָג'ן האָבּעֶן- טאָג:טעג ליַך פֿלײַסיג ;געָאַרבּײַט פֿון א ! דעֶר ;פֿרוָח בּיִז שפּעָט אין - אָװועָנד, : אוּן עִֶם איז געוועָזעֶן צוּ בּעוואוּנ? רעֶרן, . װאָס זײַ. פֿלענען יעֶרעֶן טאָג אוֹיפֿטה ון מיִט זײַעֶרעָ קלאָגעֶריִגעָ גע: צײַג, צוּם גליָק האָט צווײַ חרשיםנאָפֿאַנאַנד געֶבּלאָזעֶן אַ שטאַרקעֶר װיַנד; די ויִלרע האָבּעֶן נישט געֶקעֶנט קומעֶן. אוֹיף ראָבּינזאָנם איִנזעֶל, אוּן ס'איז נישט געוועֶן װאָס מוֹראָ צוּ האָבּעֶן פֿאַר אַנ'אָנפֿאַל פֿון זײַ, ש
0 אַבּֿטעֶס קאַפּיִטעָל,
בּײַ דעֶר אַרבּײַט האָט ראָבּיִנזאָן געֶלעֶרגט פֿרײַטאָג'ן די שפּראַך, אוּן פֿרײַטאָג איִז געְוועֶן צוּ בּעָוואוּנדעָרן פֿעֲהיג ; צײַט אַ האַלבּ יאָהר האָט עֶר אוֹיף אַזוֹי פֿיעל דעֶרנאַנגעֶן -איִן דער שפּראַך, אַז זײַ האָכּעֶן זיַך שוין געֶקעֶנט בּיִדץָ צוזאַמענרײַדעָן, אוּן דאָס איז געָוועָזעָן אַנײַעֶר קװאַל פֿוּן פּרײַר פֿאַר אונזעֶר ראָבּיַנזאָנעָן,
פֿרײַטאָג האָט זיַך אַלץ מעֲהר אוּן מעָהר אַרוֹיסג עֶוויִזעֶן פֿאַר אַ נום* העֶרצינעֶן , טרײַעָן אוּן איִבּעֶרגעֶגעֶבּעֶנעֶם מעֲנשעָן, אוּן עֶר און געָוועָועֶן ראָבּינזאָנעָן איַבּעֶרנעֶגעֶבּעֶן מיִט לײַבּ אוּן לעָנּעֶן, ראָבּיַנזאָן האָט איָהם זעָהר ליַעבּ געָהאַט, אַז אַפִילוּ שלאָפֿעָן האָט עֶר איָהם שוֹין אוֹיך ניַשט אָבּגעָלאָזט פֿון זיַך, נאָך װעַניְגעֶר וי איִן פֿיִער חדשים האָבּעָן זײַ שוֹין פֿאַרטיג געֶמאַכֿט זײַעֶר שוועֲרעַָ אַרבּײַט אוּן פֿאַר די ויַלדעָ האָבּעֶן זײַ שוֹין ניִשט אַזוֹי שטאַרק געָדאַרפֿט מוֹראָ האָבּעָן,
אײַנמאָל אין אַ שעַנעם פֿריָה?מאָרנעָן איַז ראָבּיִנזאָן געָגאַנגעָן מיַט פֿרײַטאָג'ן בּײַים בּרעָג ים. זײַ זעֶנעֶן צוּנעֶקוּמנְן צוּ אַבּעָרֹנעָל, פֿון װועֶל- כֿעַן מעָן האָט געֶקְעֶגט זעָהן די געָנעֲנד װײַט אַרוּם. אוּן וי פֿרײַטאָג איז אַרוֹיף אוֹיפֿן בּעֶרגעֶל אוּן האָט זיך אײַנגעֶקוּקט איַן דעֶר װײַם אַרײַן, וואוּ ס'האָבּעֶן זיך געֶרוּנקעֶלט אײַיניגעָ איִנזלעֶן, האָט עֶר מיט אַמאָל אֶנגעֶהוֹי בּעָן שפּרינגעָן אוּן טאַנצעָן אוּן זײַן נעֶזבֿט האָט זיך אָנגעֶצוּנדעֶן מיט אַ וויִלדעֶר שמחה, דעֲרזעָהן די משונה'דיגע העויוֹת פֿון זײַן חבר, האָט ראָכּיַנזאָן ניִשט פֿעָרשטאַנעָן, װאָס מיִט איָהם טהוּט זיִך, אוּן עֶר האָט בּײַ איָהם געָנוּמעָן דעֶרגעָהן, װאָס איַן מיט איָהם אַזֹינס געָשׂעָהן, עֶס איז פֿרעָהליִך, עֶס איז פֿרעֲהליִך!? האָט פֿרײַטאָג ניִשט אופֿגעֶהעֶרט צו טאַנ: צעֶן אוּן צוּ מאַכעָן מיט די העֲנד: ,דאָרטעֶן איז מײַן הײַם, - האָט עֶר אָנג עָוויִזעֶן אייף די װײַטץ איַנזלעָן, - דאָרטען װאוֹינעֶן אוּנזעֶרעָ!" אוּן ראָבּיַנזאָן האָט אוֹיף זײַן שטראַהלעָנדעָן געזיִפֿט און איַן זײַנע פֿינקלענר=: גע אוֹינעֶן קלאָר געֲלייעֶנט, אַז איִָהם ציָהט צוּ זײַניַגעָ, ס'איז איָהם געוואָפ רעֶן אוּנאַנגענעָהם אוּן, הנם עֶר האָט פֿעָרשטאַנעֶן, אַז אַנדע גָרשׁ האָט עֶס ניִשט געָקעֶנט זײַן אוּן ס'איִז זאָגאַר געֲוועֶן פֿון איָהם שעָן, װאָס עֶר האָט זײַן לאַנד ליַעבּעֶר געָהאַט פֿון אַלעָ אַנדעֲרעָ עֶרטעֶר אוּן זײַנעָ עֶלטעֶרן
אוּן פֿרײַנד פֿון אַלץָ אַנדעֶרץָ מעָנשעָן, איז אֶבֹּעֶר ראָבּיִנזאָנעָן אײַנגעפֿאַ:
לעָן, אַן בּײ אזא געֶלעָגעָנהײַט קעֶן עֶר איָהם אַמאָל איבּעֶרלאָזעֶן אַלײַן, עֶר האָט איָהם געֶװאָלט אוֹיספּרוּבעֶן אוּן האָט אֹיָהם נעָנוּמעֶן פֿונאַנדעֶר: צוּפַרעָגעֶן,
ראָ בּינואָן. ה 91
-- האָסטו טאַקץ חשׂק, ליעבּעָר פֿרײַטאָג, װיַעדעֶר צו זײַן צוּזאַמעֶן מיִט דײַנץ לאַנרסלײַט+ -
- יאָ,. איִך װאָלט זעָהר זײַן צופֿרוערען זֹעָהן זיַך מי זײַ װיָערעָר! , -- אפשר װאָלסט: געָוועָן אַ בּעלְן מיִט זײַ װײַטעֶר עֶסעָן מעֶנשעָנ.
פֿלײַש?
- נײַן , . איך װאָלט זי געֶלעֶרעֶנט עֶסעֶן פֿלײַש, מילך פֿון בּהמוֹת, אֶבֹּעֶר ניִשט פֿון מענשען, י
צ
-- אֶבּעֶר וועָן זײַ װועלעֶן דיִך ניִשט העָרעֶן אוּן וועָלעֶן דיך אַלײַן
אויפֿפֿרעָסעֶן 1 זײַ עֶסעָן דאָך מענשענפֿלײש?!
- יאָ, -- האָט עֶר געָאָגט -- זײַ עֶסעֶן אֶבּעֶר נאָר ראָס פֿלײַש פֿון
זײַעֶרעַ געֶטוֹיטעָ שוֹנאים,
זיִך צוּ זײַ,
- איִך װאָלט געָוויִם געֶקעֶנט, - אַ גרוֹיסעָ זאַך!.
-- נוּ, אַדרבּה, מאַך טאַקע אוּן פֿאָהר אַריִבּעֶר צוּ זײַ,
דאָ האָט פֿרײַטאָג אַראָבּגעָלאָזט די אוֹיגעֶן אוֹן איז געבלובען שטעָדן אוּמעָטיָג ,
- נוּ, איִז װאָס װיִלסטוּ איִצטעֶר, װאָם בֹּיזטוּ טרוֹיעָריִג! - האָט איָהם געָפֿרעֶגט ראָבּינזאָן, | |
-- איך בּיַן טרוֹיעֶריָג, װײַל מײַן. האַר איז. אוֹיף מיר בּײַן געֶװאָרעֶן.
-- בּײַז 4 פֿאַרװאָס ? |
- יאָ, דוּ װיַלסט דאָך מיך אַװעַ עֶקְשׁיִקְעֶן פֿוּן זיך,
-- אַז דו בּעַנקסט דאָך אַהײַם, |
- יאָ, אָבַּעֶר אוֹיבּ מײַן האַר ווֹעָט מיִט מיַר נישט זײַן -צוּזאַמעֶן , ול איך ניִשט אַהײַם, | |
- נ.ך וועָלעֶן דאָך דײַניגעָ האַלטעֶן פֿאַר אַ שונא אוּן װעֶלעֶן מיך
אויפֿפֿרעסן אַלזאָ פֿאָהד אַלײַן, | - בּײַ די װעֶרטעֶר האָט פֿרײַטאָג אַרײיסג עָריסען. בײַ ראָבּינזאָנען די האַק, האָט זי איָהם געֶגעֶבּעָן און האַנד , האָט אוּנטעָרגעֶשְׁטעָלם זײַן קאָפּ צום אֶבּהאַקעֶן, | -- װאָס װילסטו 4 -- האָט פֿעָרװאוּנרעָרט געָפֿרעֶגט ראָבּוַנזאָן , - הרג'ע מיך, -- האָט פֿרײַטאָג געֲעֶנטפֿעָרט, -- מיָר אין בּעֶסעֶר זאָלסט מיך טוֹיטעֶן. אוֹיפֿ'ן אָרט, אידעֶר זאָלסט מיך אַװועֶקשִיִקְעֶן פֿוּן זיִך,
- אָפּשר װאָלסטוּ טאַקע געֶקעֶנט מאַכעֶן אַ שיפֿעָל אוּן איבּעֶרשיפֿעָן
6
92 | אַכֿטעָס קאַפּיטעָל'.
| אוּן טרעֶהרעֶן האָבּעֶן זיִך בּײַ איָהם. געֶקײַקעֶלט פֿוּן. די אוֹינעָן ,
ראָבּיַנזאָנעָן האָט עֶס שמאַרק געֶריָהרם, עָר האָט איָהם אַרוּמנעָנּ מעֶן אוּן געָזאָגט. |
| = - ניִשט דאנה, מײַן: - ליעבּער פֿרײַמאָג, . איך ול זיך י מיט דיָר. ניִשט
צוּשײַרען , איך האָבּ חך. נאָר געָוואָלט אוֹיספּרובען האנך האָבּ דיִך אַזוֹי. ליעבּ, וי דוּ 'מיך. . הו :
ראָבּינזאָן אי געָווען זעהר צופֿריערען, אַז ער האָט זיך דעָרו ואוסט, אַז פֿרײַטאָג קעָן מאַכֿעָן אַ שיפֿעָל, עֶר האָט אֹיָהם אָנגעָנוּמעֶן פֿאַר'ן. האַנף אוּן איז מיט אֹיָהם אַװעֶק צוּ דֵעָם אָרט, ואוּ ס'האָט זיך געֶפֿוּנעֶן דעָר. בּוֹים,, פֿוּן װועֶלכֿעָן. עֶר האָט: זיַך געֶװאָלט מאַכֿעַן אַ שיפֿעָל, עֶר האָט אֹיָהם בַּעוויִזעֶן רעֶם בּלאָק, װאָס אין געָוועֶן אוֹיסנעֲהוֹיהלט אוֹיף -אַ דרים=: חלק, אוּן האָט איָהם -דעָרצעַהלט, װױפֿיעל צײַט. עֶר האָט דעֲרוֹיף אַוועֶק: געֶלעָגט, האף פֿרײַטאָנ האָט נעָשאָקעָלט מיט קאָפּ, האָט זיִך צעָלאַכֿט אוּן האָט געָזאָנט, אַז די גאַנצע אַרבּײַט אין געֶוועָועֶן איִבּריִג . מעָן האָט געקעֲנט אוֹיסהוֹיהלעֶן: דֹעָם בּלאָק מיט פֿײַעֶר אוּן דאָס װאָלט געֶוועֶועֶן אַ סך-בּעֶסעֶר אוּן גיפֿעָר, ראָבּיַנזאָן האָט ניִשט געואוסט, װאָס צוּ טהון פֿאַר שמחח, דעֶר אײַנפֿאַל איז אֹיָהם זְעָהר געָפֿעָלעָן נעָװאָרעָן; עֶר האָט בּעֶשלאָטֶן אוֹיף מאָרגעֶן בּעֶניִנעֶן אָנהוֹיבּעֶן רי אַרבּײָט, . ר יו , = אַז ראָבּינזאָן װאָלט עֶס װיַסעָן, וי (אָפט סור ידי זיכֿעֶרסטע האָפֿגונגעֶן צעֶשטעֶרט, 22
װײַל גראָד, אוֹיף מאָרגעָן האָט זיך אָנגעֶהוֹיבּעֶן די געֶוועָהנליפֿץ רעָנעֶנסצײַט, װאָס פֿלעָנט אָבּהאַלטען. אַ חדש, אוּן אַמאָל צװײַ נאָכֿאַנאַנד, . האָט שוֹין ראָבּיַנזאָן געָמוּוט דאָס אָבּלעֶגעֶן אוּן און דעֶר צײַט פֿון רי גרוֹיסע רעָגעָנם האָבּעָן זײַ זיך בֹּירעָ בּעֶשעֶפֿטיִגט מִיִט שטובּיגע אַרבּײַט, דעָרװײַל + האָט פֿרײַטאָג - געֶלערנט + ראָבּונזאָנעֶן.- פֿעֶרשיִערעֶנעָ נוּצליפֿץ מלאכות, אוּן ראָבּונזאָן האָט פֿון זײַן , זײַט בּעֶקאַנט געָמאַכֿט פֿרײַטאָנן ימיט אַזיֹינעָ זאַכֿעָן, פֿון ועָלכעָ די וילע האָבּעֶן - קײַנמאָל. נוִשט גע: וואוּסט אוּן ניִשט געֶהעֶרט אַפֿילו, / אַזוֹי למשל האָט. פֿרײַטאָג געֶקעֶנט זעָהר גוּט פֿלעפֿטען מאַטעֶן פֿון ליִקע, עֶר פֿלעָגט עֶס מאַכֿעָן אַזוֹי פֿײַן אוּן געָשיִקט, אַז מעָן פֿלעָגט רעָרפֿוּן קעֶנעֶן. מאַכֿען קלײַרעֶר, ראָבּיַנזאָן יהאָט זיך בּײַ איָהם אוֹיסגעֶלעָרעָנְט. די אַרבּײַט, - און זײַ האָבּעָן אָנגענריים ; אַזוֹי פֿיִעל מאַטען, אַז זײַ האָבּעֶן -געֶקעֶנט מאַכֿען פֿאַר ויעָדעָרן אַנ'אָנצוּג,
אַך, װי גליִקליך איָו געָוועָועֶן ראָבִּנזאָן, אז עֶר האָט עָנרליך. געֶקעגט. אומבּײַטעֶן זײַנע קלײַדעָר. פֿון די. שטײַפֿץ, ניִשט! געֶװײַבֿטע פֿעֶל, דער װוײַל פֿלעָנט ראָבּינזאָן בּײַ - דֹעֶר אַרבּײִט זיַך פֿונאַנדעָררײידעָן מיט. זײַן אוּנוויִמעֶנרעֶן וויַלדעָן .חבר. אוּן פֿלעָנט אוָהם ! איפֿקְלערען ן וועָנשָ (גאָט, וועָגעֶן דעֶר װועָלטיבּעָשאַפֿונג.. / : | ייו
און אַזוֹי האָבּעָן ' זײַ גאָרנישט. בעָמעֶרקט, וי עָם אִיִן שוג רעֶן די רעֶנעֶנס:צײַט, אוּן ויַעדעֶר האָט זיך פֿעַרשפּרײַט איבּעָר'ץ איְנועָל אַ קלאָרעָר, רײַנעֶר דוּרפֿזיפֿטיַגעָר היִמעָל}. די שטוּרמוינדעֶן האָכּעֶן זיך אײַנגעֶשטיָלם אוּן די שוװועֲרֹצָ װאָלקעֶנס, װאָס האָבּעָן רעָנעָן געֶבּראַכֿט, זעָנעֶן מיַט די רַעֶגעֶנס אַװעָק, אוּן ראָבּיִנזאָן מיַט זײַן חבר האָבּעֶן װויערעָר געָעֶטעֶמט די רײַנץָ, ואַרעָמעָ, פֿריַשע פֿריִהליַנגם:לופֿט, בֹּיַדעָ האָבּעָן זײַ זיִך נעֶפֿיִהלט שטאַרקעֶר אוּן מוּנטעָרעֶר און האָבּעֶן זיך מיט נײ2 בּעֶפֿרישטע כּוֹחוֹת געָנוּמעֶן אוֹיסצוּפֿיִהרעֶן זײַעֶר אַרבּײַט, װאָס הי האָנּעֶן געָזאָלט מאַפֿען נאָך פֿאַר די רַעָנעָם,.
דעֶר הוֹיפּט מײַסטעָר אין געֲװועָעֶן פֿרײַטאָג, האָט עֶר געָנוּמעֶן דעֶָם שטאַם פֿון בּוֹים מיִט פֿײַעֶר אוֹיסצוּבּרעֶנעָן, עֶס אין געָגאַנגעֶן אַזוֹי געֶשוויָנר אוּן גוּט, אַז די אַרבּײַט, װאָס ראָבּיַנזאָנעֶן װאָלט זי געָרוֹיעֶרט יאָהרעָנלאַנג, = איִז פֿאַרטוג געָװאָרעֶן צײַם צװײַ חדשים, עָםס האָט נאָר געָפֿעֶהלט אַ זעָגעֶל אוּן אַ רוּרעֶר, פֿרײַטאָג האָט זיך אָנגעָנוּמעָן מאַכֿעָן דֹעָם זעָגעֶל, ראָבּונזאָן האָט געֶדאַרפֿט מאַכֿעָן די רוּרעָרם. קייִן לײַװאַנד וועֶכֹּעֶן האָט עֶר ניִשט געֶקעֶנְט, קײַן װעֶכּשטוּהל האָט עֶר אוֹיך נישם נעָהאָט{ דעֶרפֿאַר אֶבּעֶר האָט עָר געֶקעֶנְט פֿלעכֿטעָן מאַטעֶן,. און דֹעָר= פֿון מאַכֿען די וויִלרעָ זעֶנעֶל. |
בּיִרעָ האָבּעָן זײַ די אַרבּײַט געָעֶנדיָגְט גלײַך, ראָבּיִנזאָן די רוּדעָרם אוּן פֿרײַטאָג דֹעָם זַעָגעֶל, דאָס שיפֿעֶל איַן געָוועָעֶן פֿאַרטיג אוּן צוּ. זײַעֶר גרוֹיטעֶר פֿרײַר איִן עָם זעֶלְטעָן גוּט אַרוֹים,
איַצט האָבּעָן זײַ זיך בֹּײַדֹעָ געָקעֶנט לאָזעָן איַן דֹעֶר רײַזע, נאָך װעֶלפֿעָר זײַ האָבּעֶן אַזוֹי נעָנאַרט! וואוּהיַן אֶבֹּעֶר} פֿרײַטאָג'ן האָט געָ= צוֹיג עֶן צוּ זיך אויפֿ'ן איְנועֶל, וואוּ עָם איז זײַן הײַם געָוועֶן אוּן זײַנע נאָהעֶנטע, אוּן ראָבּיִנזאָנס פֿעָרלאַנג און געֲוועָזעֶן נאָך אַמעֶריִקאַ, ואוּ עֶר האָט געָהאָפֿט צוּ מרעָפֿעָן שפּאַניעֶר אֶרֹעֶר אַנדעֶרעָ אײַראָפּעָעָר, אֶבֹּעֶר פֿרײַטאָג'ס לאַנד איז נעָוועֶן איַננאַנצעֶן פֿיִער מײַל װײַט, אוּן ראָ= בּיַנזאָנס אַזוֹי װײַט,, אַזוֹי װײַט! וועָלעֶן זײַ פֿאָהרעָן נאָך פֿרײַטאָגס איַנועָל,
4 | אַכֿטעָם קאַפּיִטעָל ,
וועֶלעֶן זײַ זיך נאָך מעָהר דעָרװוײַטעֶרן פֿון אַמעֶריִקאַ, אוּן רי געָפֿ-הר פֿון דעֶר רײַועָ וועָט נאָך גרעֶסעֶר װעֶרעָן, נאָר ס'איז געֶבּליִבּעֶן װי ראָ: בּיִנזאָן האָט געָװאָלט, צוּ לאָזעַן זיך זוכֿעָן אײַראָפּעַעֶר, חאָטש פֿרײַטאָג האָט אֹיָהם אָנגעָוויִזעֶן אוֹיף אַלץעָ שװעריִגקײַטעֶן אוּן אייף דער גרוֹיסעֶר געֶפֿאַהר, . װאָס זײַ איִן פֿאָרנעֶשטאַנעֶן איַן דֹעָם װײַטעָן װועָג, אוּן ס'איז בּעֶשלאָסעֶן געֶוועֶרעֶן מאָרגעֶן צוּצוּגרײַטעָן אַלץ צוּ דעָר רָזע,
גײַנטעם קאַפּיטעל,
ראָבּינזאָן אוּן פּרײַטאָג לאָועֶן זיַך אין אָפֿענזָם ים,
זיַעֶר רײַזעַ לאָזט זיִך טוויעָריָג אוֹיס , פֿרײַטאָג
מאַכֿט גרוֹיסע פֿאָרשריַטעָן , זי גרייטעֶן זייך צוּ
פֿאָהרעָן אוֹיף פֿרײַטאָגס איַנזעָל, די שיִף אוֹיף ! אַזאַמד, אַ שיפֿסקאַפּיַטאַן מיִט העֲרנעֶר.
0 ידגנל
פיל ליב הב א
זײ
עָנדליִך איַז אָנגעֲקוּנועֶן רעֶר טאָג, וועָן זי האָבּעָן געֵז, ' אע שי ראַרפֿט אָבּרײַזעָן, פֿאַרן אָב שש ל. פֿאָהרעָן האָט ראָבּונאָן געָף 2,205 הײַסען זײַן חבר נעָהן צוּים בּרעָג ים אוּן אַלײַן האָט עֶר זיִך געָשטעֶלט אוֹיפֿ'ן בּעֶרגעֶל אוּן האָט בּעֶטראַכֿט צוּים לעצ טעֶן מאָל ריַ געֶנעָנד, וואוּ עֶר האָט פֿערבּראַכֿט אַזוֹי פֿיעל יאָהרעֶן , עֶר האָט איבּעֲרנץ= טראַכֿט אַלץ, װאָס האָט דאָ מיַט איָהם פּאַסיִרט אוּן דעֶר גרוֹיסעָן הכר, װאָס גאָט האָט איָהם בְּעָויועָן, מיט ליֶעבּעָ אוּן מרוֹיעָר האָט זיך זײַן בּליִק אָבּנעֶשטעֶלְט אוֹיף יעֶדעֶן בּוֹים, ואוּ עֶר האָט אין שאָטעֶן געָרוּהט, אויף יעֶדעַ זאַך, װאָס עֶר האָט בּעֶשאַפֿעָן מיט זײַנע אי געֶנעָ העָנד, מיִט זײַן אײַגענעָם שװײַס אוּן מיד, אוּן מיִט טרעהרעֶן אין די אוֹינעֶן האָט עֶר זיך מיט יעֶרעֶרעָ זאַך געֲועֶעֶט און אַז עֶר האָט דעָרזעָהן דרי לעָמלעָן, װאָס האָבּעֶן זיך אין גראָז געֶפֿיטעָרצ, האָט איִדם אַזוֹי פֿעָרקלעָהמט דאָס האַרץ, אַו עֶר האָט זיך נעָמוּזט אֶָבּקעֶהרֹקָן, אַזוֹ
10 41 = וו 00 יט
א
ראָבּיַנואָן. 059
וי
שוועָר איז איָהם געוועַן מיט זײַ זיך צוּ שײַרעָן, נאָכֿאַמאָל האָט עֶר אוֹיפֿ+
עָהוֹיבּעֶן די אוֹיגעֶן צוּ'ם היִמעָל אוּן איז שְנעֶל אַועָק צוּם בֹּרעָג ים,א - אַװועֶקנעַהעֶנדיַג האָט עֶר בּעֶמעֶרקְט זײַן טרײַעֶן פּאָפּוּנאַי, װעֶלכֿעֶר האָט אַרוּמגעֶשפּרונג עֶן פֿון בּוֹים צו בּוֹים, לאָזעֲנד.ג זיך אין אַזאַ װוײַטעֶן
וועָג, איַז נישט אַזוֹי בּעֶקְוועִם געֲוועֶזעֶן צוּ שלעפּעָן מיִט זיך רֹעָם פּאָפּונײַ,
נאָר ראָבּיַנזאָן האָט ניִשט געֶקעֶנט. בּײַשטעָהן דעָם פֿעָרלאַנג מיַטצוּנעָהמעָן
6 | נײַנטעָס, קאַפּיִטעָל,.
איָהם, אוּן עֶר האָט אַרוּף געָטהוּן: ,פּאָל! פּאָל!"; יַעָנעָר איז פֿלינק אַראָ בגעפֿלױגען צוּ ראָבּיַנזאָנעָן אוֹיפֿץ האַנר, פֿון האַנד אוֹיפֿן אַ םגָל אוּן איַן געֶבּליבּעֶן אַזוֹי זיִצעֶן, אוּן ראָבּיַנזאָן -איִז צוּנעָקוּמעֶן צוּם בּרעָג ים, וואוּ פֿרײַטאָג האָט שוֹין מיט אוּנְגעֶדוּלֵד איָהם עֶרוואַרט, דאָס אין גְעויעַזעָ דעָם דרײַסיגסטעֶן נאָװועֶמכּעֶר, איַן דעֶר פֿריָה,,. איִן דעֶם נײַנטעֶן יִאֶהר, װאָס אוּנזעָר פֿרײַנר ראָבּיַנזאָן האָט פֿעָרבּראַכֿט אוֹיף זײַן. װיִסטעָן איְנועָל. עָם איַן געֲוועְן אַ שען וועְטעֶר, אַ שטולעָר. גיִגסטיגעָר - וויַנד, װועָן זײַ האָ= בּעֶן אָבּנעֶרײַזמט פֿון דעֶר יבּשחה, / | - קוֹים זעָנעָן זײַ אֶבּגעֶפֿאָהרעֶן אוַנעעָ. מיוּט, דאָ נען זי ור אָנגעֵ שטוֹיסעָן אוֹיף אַריִף, דאָס הײַסט, אוֹיף אַ רײָה פֿעֲלועָן, װעָלכֿץָ זעָנעך טײַלװײַן געֶלעֶגעֶן פֿעַרבּאָרגעֶן אוּנטעֶר'ץ װאַסעֶר אוּן טײַלװײַן האָבּעֶן זײ זיך אַרוֹיסגעֶרוּקְט פֿון דעָם װאַסעָר אַרוֹים, עֶר האָט זך געֲצוֹינען פֿו איִנזעֶל אין ים אַרײַן אוֹיף צװײַ מײַ'עָן װײַט אוּן דוּרפֿפֿאָהרעָן דורך זײַ איז געָוועָן זעהר געָפֿעָהרליך, רעָריִבּעֶר האָבּעָן זײַ געֶנעֶבּעָן רעָם זעָגעָל. אַנ'אַנדעֶרעָ ריכֿטונג ,, כּדי אוֹיסצוּמײַרעָן דֹעָם געֶפֿעֶהרליכֿעָן ריף, נאָר קוים. האָבּעָן זײַ דעֲרגרײַפֿט דעָם שפּיַץ פֿון ריף, איז זײַעֶר שיפֿעָל פּלוצלונג אַרײַנגעָריִסעָן געָוואָרעֶן איַן אַ ים:שטראָם מיט אַזאַ שנעלקײַט, גלײַך װו מעָן װאָלט אוֹיף אֹיָהם אַסך זעֶנלעֶן אָנְגעָועֶצש און רֹעֶר שמארקסשר שטוּרמװינד װאָלט איָהם נעֶטריִבּעֶן, | : | מיט אַלעַ כּוֹחוֹת האָבּעֶן זײַ אָנג עהוֹיבּעֶן צוּ רוּדעָרן אַרוֹיסצוּשומעָך מיט זײַעֶר שיפֿעָל פֿון שטראָם אַרוֹים, אֶבֹּעֶר אוּמזוסט! זײַ האָבּעָן שוֹין, דאַכֿט זיַך, געָמוּזט מיטץ שיפֿעֶל פֿערלאָרעָן געָהן, װײַל העֶפֿסטעֲנם אַ האַלבּץָ שעָה האָט עֶס נעֶקעֶנט דוֹיעֶרן, אַז רי העכֿסטץ שפּיַצעָן פֿוּן די בּעֶרג אוֹיף דֹעָר איִנזעֶל זאָלעֶן פֿעָרשװיִנדעֶן פֿוּן זײַעֶרעָ אוֹינעֶן,. אוּן דאַן , וועֶן דעָר שטראָם װאָלט זײַ אַפִילוּ אָבּלאָזעָן, װאָלטעֶן זי ניִשט. געָקעֶנט דעָם וועָני צוּם אונזעָל געפינעָן, װײַל זי | האָבּעֶן ניִשט נעָהאַט קײַן קאָמפֿאַם , 2 א יא ידעֶר מעָפּטיַנעֶר שטראָם האָט אַלץ געֶטריבּען דאָם אָריִמץָ עַיִפֿעֶל פֿאָראוים, פֿון דֹעָם װײַטעָן איַנזעָל האָבּעֶן זיך נצֶר געֲזעָהן די שפּיַצעֶן פֿון די העכֿסטע בֹּעָרֹג, אַלע האָפֿנוּנגעֶן צוּ ראַטעֶװועֶן וך וַעֶנעֶן פֿעָרי שוואוּנדעֶן, -- אֶֹּעֶר װאָס די נוֹיט איַן גרַעֶסעֶר, אַלץ נעֲדנטעָר אי די הולף פֿון גאָט! ראָבּיַנזאָן האָט פּלוצלונג בַּעֶמעֶרקט, אַז דאָס שיפֿעָל האָט. אָנגעֶהוֹיבּעֶן צוּ נעָהן רוּהיגעֶר,. דעֶר שטראָם האָט זיך דאָ צעטײַלט אוֹיף
ראָבּוְגואָן. 97 צװײַעָן, אײַנעָר, דעֶר שטאַרקעֶרעֶר, איז געָנאַנגעֶן. צוּ צפון ; דעֶר אַנדע: רֹעֶר, װאָס אי געָנאַנגעָן שטילעֶר. אוּן װאָס האָט נעַטראָגעֶן זײַעֶר אֶריִם - שיִפֿעָל, האָט זיִך אוֹיסנעֶקריִמט אוּן האָט געֶפֿלאָסען צוּריק צוּ דרוֹם:+:זײַט, שװאַך איִז די פֿעֲדעֶר איבּעֶרצוּנעֶבּעֶן די פֿרײַד, מיט װועֶלכֿעֶר ראָם בּיַנזאָן האָט געֶרוּפֿעָן צו זײַן האַלבּאָכּנץ'חלש'טעָן חבר: ,מיטוג זיך, פֿרײַטאָג , גאָט װויֵל, מיַר זאָלעָן לעֶבֹּעֶן בּלײַבּעֶן!* די נײַץָ האָפֿנוּנג האָט זײַ צוּנעֶג עֶבּעֶן פֿריִשע כּוֹחוֹת, זײַ. האָבּעֶן מיט דעֶר גרעָסְטעַר אָנשמרענ: גוּנג גענוּמעֶן רוּדעֶרן נעֶגעֶן שטראָם; דֹעֶר װיַנר, װאָם האָט איַצט גע בּלאָזעֶן איַן אַנ'אַנדעֶר זײַט, וי פֿריְהעָר, האָט זײַ מיטגעהאָלפֿעָן אוּן האָט געֶטריִבּעֶן דאָס שיפֿעֶל צוּ דעֶר מזרח:זײַט איִנזעָל, בּאַלד האָבּעָן זיך שוֹין אָנג עָהוֹיבּעֶן צוּ זעָהן די בּעֶרג אוֹיף רֹעָר איִנועָל, ;לעֶבּעֶדיגעֶר, פֿרײ? טאָג, בּאַלר איז אַ סוף צוּ אוּנזעֶרעָ צרות !* ה;ט ראָבּיִנזאָן איֹיסגעֶשריַעֶן צוּ זײַן חבר, וװעֶלכֿעֶר איז געֶזעֶסעֶ בּײַ די רוּרעָרם, . מיטץ פּלײַצץ צוים איַנזעָל, | עָנדליִך עי זײַ אַרײַנג עֶקוּמעֶן און דאָם געֶוועֶהנליפֿע פֿאָהרװאַער און האָבּעָן מיִט אַלעָ קרעֶפֿטעֶן אָנגעֶהוֹיבּעֶן צוּ רודעֶרן צוּים אינזעֶל צוּ, װאָס האָט זיך שוֹין אינגאַנצעָן געָזעָהן, אַז זײַ זעָנעֶן צוּגעֲקוּמעֶן צוּים בּרעָג, האָט רי זוּן שׁוֹין געָהאַלטעֶן בּײַם פֿעֶרגעָהן און האָט מיט איהרע לעֶצטעָ שטראַהלעָן בּעֲניִלדט די בּעֶרג-שפּיִצעָן, זײַ זעֶנעֶן אַרוֹיס אוֹיפֿן בּרעָג פֿעֶרמאַטעָרטע אוּן מיֵרעָ, אֶבֹּעֶר ס'איז שׁוועֶר אוּבּעֶרצוּנעֶבּעֶן זײַעֶר פֿרײַד, וועֶן זײַ זענעָן אַרוֹיף אוֹיף דֹעֶר יבּשה נאָך אַזעֶלכֿע סכּנוֹת, וועֶן
זײַ זעֶנעֶן שׁוֹין אַזוֹי נאָהעֶנט געֶוועָעְן פֿון טוֹיט, זײַ האָבּען אַגאַנצעָן טאָג . .
גאָרניִשט געֶגעֶסעֶן אוּן, וי נאָר זײַ זעֶנעֶן אַרוֹים אוֹיפֿ'ן בּרעָג, האָבּעָן זײַ גלײַך געָמאַפֿט אַ גראָסאַרטיגעַ סעודה פֿוּן דעֶר שפּײַן, װאָם זײַ האָבּעֶן |מיִט זיִך אין ווֹעָג גענוּמעֶן, נאָכֿדעָם האָבּעֶן זײַ אַרײַנגעֶצוֹינעֶן זײַעֶר שײַ. פֿעָל אין אַ קלײַנע בּוּכֿטע אוּן זעֶנעֶן אַװעֶק צוּ זײַעֶר װאיינוּנג אוֹיסצו2 רוּהעֶן 1 פֿון דעָם שוועָרעָן טאָג. ,. איַן װעָלכֿעָן זײַ האָּעָן ן אַזוֹי אָבֵּ= געָמאַטעָרט,
אוֹיף מאָרגעֶן, אַז זײַ ועַנען רוהיג געעָסען בּײַים ם ֿרוהשטנק, האָט ! ראָבּיַנזאָן געזאָגט צוּ פֿרײַטאָג'ן; -- נוּ, פֿרײַטאָג, אָפּשר האָסטוּ חשק עשָר צו לאו זיך מיט מיַר אין װײַטען ים אַרײַן, וי נעֶכֿטעֶן
- אַ , נײַן, -- האָט אוֹיסנעֶשרִיעֶן פֿרײַטאָג, שאָקלענדי מיט'ן קאָם,
98 נײַנטעָס קאַפּיִטעָל.
-- בּיִזטוּ רעָן גרײַט דײַן גאַנצעָן 2 עֶבּעֶן מיַט מיַר דאָ אויפֿ'ן אווני זאַמעָן איִנזעָל צוּ פֿעָרבּלײַבּעֶן 1 -- דאָט איָהם װײַטעֶר געֶפֿרעָנט ראָבּינזאָן,
-- מיטץן גרַעֶסטעֶן פֿעֶרגניַגעָן, נאָר מײַן פֿאָטעָר זאָל דאָ מיט מיָר אוֹיך זײַן, -- האָט נעעֶנטפֿעָרט פֿרײַטאָג,
-- וי האָסט נאָך אַ פֿאָטעֶר 4 -- האָט זיַך ראָבּיִנזאָן געֶואוּנדעָרט,
-- יאָ, -- האָט פֿרײַטאָג געזאָגט - אוֹיבּ עֶר אין נאָר ניִשט געָשטאָר? בּעֶן פֿאַר דעֶר צײַט, װאָס איך בּיַן דאָ,
בּײַ די וועֶרטעֶר האָבּעֶן זיַך בּײַ איָהם טרעָהרעֶן געֶשטעָלם אין די אוֹינעֶן, ראָבּינזאָן האָט זיך דעָרמאָהנט אָן זײַנע עֶלטעָרן, װאָס עֶר האָט זײַ אַזוֹי לאַנג פֿעָרלאָזעָן, אוּן האָט אוֹיך נישט געֶקעֶנט אײַנהאַלטעֶן די טרעָהרעֶן, אוּן זײַ זעֶנעֶן בּיַרץָ שטיל געֶבּליִבּעֶן, אוּן נאָך אַקוּרצען שוויי= געֶן האָט ראָבּיַנזאָן געָזאָנט; |
-- זײַ מוּטיג, פֿרײַטאָג; דײַן פֿאָטעֶר לעֶבּט נאָך, אוּן אַז נאָטס װיַלעָן װועָם זײַן, וװעֶלעָן מיָר אין גיכֿעָן אַהיִן אַריבּעֶרפֿאָהרעָן אוּן דײַן פֿאָטעֶר אַהעֶר נעָהמעֶן.
פֿאַר גרוֹיס פֿרײַד אוּן דאַנקבּאַרקײַט האָט דֹעָר אָריִמעֶר פֿרײַטאָג אַ װאָרט נישט געקעֶנט אויסרײַדעֶן. מיִט אַ הוֹיכֿעָן משונה'דיגעֶן יאָמעָר איז עַר אוֹיפֿגעֶשפּרוּנגעֶן פֿון זײַן אָרט, אין געָפֿאַלעָן צוֹ ראָבּיַנזאָנס פֿיִם אוּן האָט געקוּשט די עֶרד, וואוּ עֶר איַן געָשטאַנעֶן.
אַז פֿרײַטאָג האָט זיך אַבּיִסעֶל בַּעֲרוּהיִנט, האָט יהם ראָבּינזאָן געֶפֿרעֶנט, צי עֶר װײַס געֲנוּג גוּם דֹעָם ועָג צוּ זײַן איִנזעֶל, זײַ זאָלעֶן זיבֿעֶר זײַן פֿון אַנ'אוּמגליַק, פֿרײַטאָג האָט אֹיָהם אֶבּעֶר פֿעָרױיפֿעָרט, אַז דעֶר וועָג איִז איָהם אַזוֹי בּעֶקאַנט, דאָס עֶר װאָלט אין האַלבּץָ נאַכֿט אַהיִן געֶשראָלּ עֶן, װײַל עֶר פֿלעָגט זְעֲהר אָפֿט קוּמעֶן אַהעֶר מיָט זײַנץָ לאַנרם? לײַט צוּ פֿײַעָרן דאָ זײַעֶרעָ נצחוֹנוֹת, | |
-- בַּיזְטוּ טאַקע געֶוועֶן דעֶרבּײַ, וי מעָן פֿלעָג. מעָנשען שעָכֿטעֶן אוּן עֶסעֶן 1 -- האָט געֶפֿרעֶנט ראָבּינזאָן,
-- אָ, געוויִם! -- האָט פֿרײַטאָג מיִט תּמימוּת געָעֶנטעֶרט,
-- אוּןְ דוּ פֿלענסט צויך מיט זײַ מיִטשפּײַזעָן 4 האָט אוָהם אַלץ ראָ:
בּיִנזאָן אױסגעפֿאָרשט , | |
- יאָ, - האָט זיך פֿרײַטאָג מוֹדה וְעֲועָזעָן מים אַ טרױעָריִגעָר מינץ. - אֶבּעֶר איך האָבּ ניִשט געָוװואוּסט, אַן מַעָן טאָר דאָס ניִשט,
ראָבּיַנואָן. | 90
-- אוֹיף װועֶלכֿעֶר זײַט אינזעָל פֿלעָגט איָהר זיַך אָבשטעֶלעָן 4 - האָט הְאיָהם װיַעדעֶר געֶפֿרעָגם ראָבּינזאָן,
- אוֹיף דעֶר דרוֹם:זײַט, - האָט פֿרײַטאָנ געֶענטפֿעָרט , -- װײַל זי אוז די נעָהנטסטע אוּן דאָרט װאַקסען קאָקוסבּײימעָר, -
ראָבּינזאָן האָט געֶראַנקט גאָט, װאָס עֶר אין ניִשט פֿעָרװאָרפֿען געװואָרעֶן אוֹיף יעָנעֶם בּרעָג, ואוּ עֶר װאָלט ניך אַרײַנגעָפֿאַלעָן צוּ די זויַלדע אין די העָנד, | יו
אוֹיף מאָרגעֶן, אַז זײַ האָבּעֶן אוֹיסגעָרוּהט. זײַעֶר נעָפֿטוגעָן שוועָרעַן טאָג, האָבּעֶן זײַ זיַך גענוּמעֶן צוּ דעֶר נאָרטעֶן:אַרבּײַט, איַן די שעה'ן פֿוּן רוּה פֿלעָנעַן זײַ טראַכֿטען, וי אַזוֹי אוֹיסצוּבּעֶסעֶרן זײַעֶרעָ ג עצײַג, ראָבּינ5 זאָנעָן איז שוֹין געֲוועֶזעֶן װעַניַג צוּ בּעַזאָרגעֶן נאָר זײַנע נוֹיטיָגעָ בּעֶדעֶרפֿ. ניִשעֶן; איִצט האָט זיך שוֹין איָהם פֿעָרגלוּסט צוּ מאַכען אַלץ בֹּעֶסעָר. אוּן שעֲנעֶר,
עֶר האָט אײנגעטײלט זײַן גאָרטען און רעעֶלּעֶסיגע פֿעָלדעֶר און האָט זײַ דורפֿגעָשניטעָן מיִט גע װאָס האָבּעֶן זיַך געֶצוֹינעְן גלײַך, װויָ. אַ שנוּר האָט פֿעָרפֿלאַנצם קוסטעָס, גראָז אוּן בּוֹימעֶר { אײַן נאָרטעֶן האָט עֶר בּעשטימט פֿאַר בּוֹימעֶר, דעם אָנדעָרן פֿאַר גריַנס, עֶר האָט פֿעָרזײָהט קאַרטאָפֿעָל אוּן מאַאיִם אַ סך, אוּן װײַל קײַן אַקעֶר האָט דאָ די עֲרר ניִשט אָנגעָריִהרט אָפּשר זינם די װעֶלט אין בּעָשאַפֿעָן געֶװאָרעֶן, איַז עִם אַלץ אױפֿנעָנאנגעָן זעהר גוּם אוּן ס'איז געָוועֶן אַ געֶבּעֶנשטעֶם געֶרעֶטעֶניִשׁ,
אוֹיך האָבּעָן זײַ זיך פֿעָרנומעָן מיט פֿיש:פֿאַנגען, װעֶן זײַ פֿלענעֶן חאַפּעֶן פֿיַשׁ, פֿלעָנעֶן זײַ זיִך שוֹין אוֹיסבּאָדעֶן אוֹיך,. אוּן דאָ פֿלעָנט ראָ? בּיִנזאָן בּעֶװואוּנדעֶרן די אוּנגעָהוֹיעֶרעָ בּריה'שאַפֿט, װאָם פֿרײַטאָג האָט אַרוֹיסג עֶוויִזעֶן אין שװיַמעָן אוּן אין גרוּנטעֶוועָן, עֶר פֿלעָנט שטעֲנדיג אוֹיסג עֶפֿוִנעֶן אַ פֿעָלזיג עֶן אָרט, וואו דאָס װאַסעֶר פֿלעָנט שלאָגעָן מיִט אַ מוֹראָש דיַנעֶר קראַפֿט, פֿלעגט ?פיעלעֶנדיג אַרײַנשפּריַנגעָן איַן װאַסעֶר און פֿלעָגט פֿערבּלײַבּעֶן אַזױֹי לאַנג אוּנטעֶרן װאַסעֶר , אַז ראָבּיַנזאָן פֿלעָגט קוֹים דעֶרלעֶבּעֶן, עֶר זאָל זיַך שוֹין װיעדעֶר ווייזעֶן אוֹיפֿן װאַסעֶר, אַז פֿרײַטאָג -פֿלעָגט אַרוֹפֿשװימעֶן אוֹיפֿ'ץ װאַסעָר, פֿלעָנט עֶר זיך לעַגעֶן אוֹיפֿין רוקען, פֿלעַנט זיַך לאָזעָן װיַעגעָן פֿון די חװאַליעֶס אוּן פֿלעָנט בּכלל בּעֶויַועֶן כָּל'עֶרליַי קוּנצעָן, אַנ'אַנדעֶרם מאָל פֿלעָנעָן זײַ אַװעֶקגעָהן אוֹיף יְאַנד, אוֹיסעֲרדעָם װאָס פֿרײַטאָג האָט געֶקעֶנט זְעָהר גוּט טאַכֿעָן פֿײַלעָנבּוֹינעָנִם,
109 | נײַנטעָס קאַפּיִטעָל,
האָטט ! עֶר אוֹיך זְעָהר - גוּט נעֶשאָסעֶן פיך זײַ, זײַ פֿלעֶנעֶן שיסעָן פֿויגלעֶך אוּן יונגעָ לעֶמלעֶן, יי יי - = בּעֶזוּנרעֶרם איז ראָבּיַנזאָן צופֿרוערען געָוועֶן, װאָס פֿרײַטאָג האָט געֶקעֶנט קנעֶמעֶן פֿון די פּירוֹת פֿון די בּרוֹיט-בּוֹימעֶר טײַג, װאָס אוו גע וועֶן אַזֹי זעטיג א האָט כּמעט געְהאַט אַזאַ טעם וי אוּנזעָר בּרוֹיט, ראָבּיַנזאָן פֿלענט עֶם בּאַקעָן אוֹיף אַ הײַסעָן שטײַן אוּן פֿלעָגט עֶס עֶסעֶן אָנשטאָט בְּרוֹיט, אוֹיך האָט עֶר זיך פֿון פֿרײַטאָג'ן צויסנעֶלעֶרנט מאַכֿעֶן ! אַ זעֶטיגעָן, אַנגעֶנעָהמעֶן אוּן זעָהר געזוּנדעָן מאַכל פֿון די קאָקוּס:ניִסלעֶָך, װאָס עֶר האָט אײַנמאָל געָפֿונעֶן, , װאַנדעֶרנריג איבּעֶר'ן איִנועל, אוּן מיִט? געָנוּמעָן מיִט זיך, | | | = אָבּגעֶפֿאַרטיגט זיִך איָננאַנצעָן מיט דעֶר אַרבּויט אין נאָרטען, האָֿ בּעֶן זײַ בּעֶשטיִמט אַ טאָג אוֹיף אַריִבּעֶרפֿאָהרעָן צוּ. פֿרײַטאָג'ן אַהײַם אוּן אַראָבּ:בּרעֲנגעֶן זײַן פֿאָטעֶר צוּ זײַ, זי האָבּעֶן אַראָבּנעָלאָוט ראָס שיפֿעָל, װאָס אין בּין אַהעֶר געלעֶגעֶן איײיפֿץ בּרעָג, איַן װאַסעֶר, אוּן האָבּעָן עָם צוּגעֶבּוּנרעֶן צוּ אַ שטאַנג, װאָס זײַ האָבּעֶן אַרײַנגעֶשלאָגעֶן איַן דעֶר עֶרר. איִן אֶועֶנד האָבּעַן זײַ זיך צוּגעֶגרײַט צוּ דעֶר רײַועָ: האָבּעֶן אָנגעֶבּאַקט קאַרטאָפֿעָל אוּן אַנדעֶרעָ שפּײַזעָן אוּן האָבּעֶן זיִך געֶלעָגט שלאָפֿעָן , - = אַ שעה צײַט האָבּעֶן זי אָבּגעָשלאָפֿען , מיט טמאָל האָט זיִך ראָבּינ5 זאָן אױפֿגעֶהאַפּט פֿוּן אַ שרעֶקליִפֿעֶן שטוּרמװינד, װאָס האָט די עָרר גע ריסען, דֹעֶר דוּנעֶר האָט מוֹראָדיג געֶקראַפֿט, אַז עֶר האָט געֶמײַנט, אַז די װעָלט נעָהט אוּנטעָר, ראָבּיַנזאָן האָט אוֹיפֿגעְוועֶקט פֿרײַטאָג'ן: | -- העֶרסט, װאָסּ טהוּט זיך אנן דרוֹיסען 4. -- האָט געָפֿרעֶגט ראָף ּינואַן, - הי
| -- אַודאי. העָר אוך, - האָט פֿרײַטאָג געָזאָנט, -- װאָס װאָלטעֶן מיִר עֶס איִצטעֶר טחוּן, אַז מיר װאָלטעֶן זײַן אוֹיפֿ'ן ים, | | = וי עֶר האָט. דאָס לעֶצטע װאָרט אוֹיסגעֶרעֶדט, האָט זיך דעֶרהעֶרט אַ שרעֲקליכֿעֶר קנאַל, גלײַך וי מעֶן װאָלט עֶרגעֶץ װײַט געֶשאָטעֶן פֿוּן האַרמאַטען. פֿרײַטאָג. האָט געֶמיינט, אַז ם'אין אַ דוּנעָר, ראָּינזאָן אֶבּעֶר אוו געֵייעֶע פֿעסט איבּעֶרצײַגט, אַז דאָס האָט עֶר געָהעֶרט שיִמעֶן פֿון האַרמאַטעֶן, עֶר איז געֶשווינד אויפֿגעשפּרונגעֶן פֿון געֶלעֶנעָר, - אַװעקנעִ= לאָפֿעָן איִן קיך אַרײַן, געָחאַפּט אַ שטיק פֿײַעֶר , אַרוֹיפֿגעֶקלעֶטעֶרט איַבּעֶר'ן ; יִטעֶר אפ שפּיץ בּאַרג , - פֿרײַטאָג האָט אוֹיך דאָס ועֶלבץ נעֶטהוּן, גבֹּעֶר עֶר האָט נישט פֿעָרשטאַנעָן, װאָס זײַן האַר מײַנט
ראַבּונואָן, 101
אױפֿץ.? שפיץ בּאַרג | האָט ראָבּונאָן שנעָל. פֿונאַנרעָרגעָלעָגט אַ פַֿעֶר אַ צײַכֿעָן צוּ געֶבּעֶן די, װאָס זעֶנעֶן געָוועֶן אוִן ים אָפּשר אין אַ גרוֹיסְעֶר נעֶפֿאַרר, אַז בּײַ איהם וועֶלעֶן זײַ געָפֿינעֶן אַ זײַכֿעָרן אָרט, עֶר האָט פֿעָר: שׂטאַנעֶן, אַז ניִשט װײַט אוֹיפֿ'ך ים געֶפֿיִנט זיך אַ שיף, װאָס האָט געֶשׁאָ: סעֶן כּדי נעֶבּעֶן צוּ וויִסעֶן, אַז עֶס געפֿונט זיַך אין אַ גרוֹיסעָר געֶפֿאַהר, אָבּעָר איִן דֹעָם אוֹיגעֶנבּליִק האָט אַ גאָט געָטהוּן אַ שרעֶקליִכֿעֶר גוּסרעֶנעֶן אוּן האָט פֿעֶרלאָשעָן דאָס פֿײַעֶר, ראָבּיַנזאָן מיט פֿרײַטאָג' זעֶנעֶן שיִער ניִשט אַװעֶקְגעֶשװואוּמעְן אוּן האָבּעֶן זיִך קוֹים אַרײַנגעָחאַפּט אין הײַהל, אָפֹּשׁר צעָהן מאָל דאָט ראָבּינזאָן געֶפּרובט פֿונאַנדערצוּלעֲגעֶן פֿײַעֶר, אֶבֹּעֶר אַלץ א מויסט: דעֶר רַעָגעָן, װאָס האָט אַלץ נישט אויפֿנעֶהעֶרְט, האָט איָהם
אוֹיסגעָלאָשעֶן.
עֶרשט אַז ס'אין טאָג געֶװאָרעָן, האָט זיך דֹעֶר שטורם אײַנגע: שטילט, ראָבּינזאָן מיַט פֿרײַטאָ:'ן זעָנעֶן נלײַך אַװעָק צוּים בּרעָג. ים, ראָכּונזאָן האָט נעֶהאָפֿט צוּ טרעפֿעָן אַ שיף, אֶבֹּעֶר עֶר האָט געֶציטעֶרט צוּ קלעָרעֶן, װאָס דֹעֶר שטורם האָט מיִט איָהם צוּ טהוּן, און אָפשר האָט זיך איָהם גאָר עֶס אָבּנעֶדאַכֿט, אַז מעֶן שיַסט פון האַרמאַטעָן אוּן ס'האָט נאָר דעֶר דוּנעֶר געֶקנאַלט 1 איַן אַזוֹינעָ געָדאַנקען זעָנעֶן זײַ צוּריִקגעָקוּמעֶן צוּם בּרֹעֶג ים. דאָס עֶרשטעָ האָבּעֶן זײַ דעֶרזעָהן, אַז דֹעֶר שטורמוויַנד האָט אָבּגעֶריִסעֶן זײַעֶר שופֿעָל אוּן האָט עֶס אין װײַטעָן ים אַרײַן פֿעָר. עלײַדעָרט. ס'איז שוועֶר נעֲוועֶזעֶן צוּצוזעָהן, וי פֿרײַטאָג האָט זיִך מצער געֶוועָועֶן, װאָס זײַן זיִסע האָפֿנונג, זעָהן זיך מיַט'ן פֿאָמעֶר און זײַן מיט איָהם צוּזאַמעָן, האָט דֹעֶר בּיַזעֶר שטורם צוּשטעָרט, טוֹיטבּלאַס איו עֶר - אַ לאַנגע צײַט געֶשטאַנעָן, האָט אַפִילוּ אַ װאָרט ניִשט געֶקעֶנט אוֹיסרעַרעֶן,. און מייט שטאַרע בּליִקעֶן האָט עֶר געקוקט אוֹיף דְעֶר עֶרד, נלײַך וי עֶר װאָלט דֹעָם וַיִנעֶן פֿעָרלאָרעָן, מיט אַמאָל האָט עֶר אױסגעבּראָכֿעָן איַן אַ שרעֶקליִכֿעֶן געוויַן, האָט פֿעָרבּראָפֿעַן מיָט די העָנֶר, האָט זיַך געָנוּמעָן רײַסעָן די האָהר אוּן קלאַפּען אין האַרצעֶן,
ראָבּיַנזאָן האָט זיך אַלץ נישט געֶקַעֶנְט אָ. קְעָהרעֶן פֿוּן ים, עֶר האָט געֶווכֿט מיט זײַן בּליִק איַן דעָם אוּנעֶנדליפֿען וועֶלט מעעֶר , אָפשר וועֶט עֶר פֿאָרט עָרג עֶץ אַ שיף דעֶרזעָהן ; אֶבֹּעֶר אוּמזיסט! אוּן עֶר איַן שׁוֹין נעִ: וועְזעֶן ויַכֿעֶר, אַז דעֶר שאָם האָט איהם אָבּנעָנאַרט אוּן ס'האָט ניִשט אַנדעֶרשׁ וי דער רוּנעֶר געֶקנאַלט, אוּן אַ בּעֶמריֶעבּטעֶר, װאָם אַזא יע האָפֿג ונג האָט אֹיָהם אָבּג עָנאַרט, אין ז עָר אַװועָק אַהײַם,
= י
109 נײַנטעס קאַפּיִמעָל,
עָבּעֶר אין דעֶר הײַט האָט עֶר ניִשט געֶקעֶנט רוּהעֶן אוּן ראַסעֶן, פֿאַר די אוֹינעֶן איז איָהם אַלץ געֶשטאַנעֶן אַ שׂיִף, װאָס האָט אוֹיף זַן איִנזעָל איָהר אַנקעֶר פֿעֶרװאָרפֿעֶן , אוּן עֶר האָט וויַעדעֶר אַרױפֿנעֶקלע= טערט אוֹיפֿ'ן בּאַרג, פֿון װאַנעֶן מעָן האָט געֲקעֶנט זעָהן דעֶם מזרחײבּרעָג
נ ט מע ר 6 בי
////ע:גוייי םי
א א 2 יע יי 4 "נ, וי דיג 6 2 42 . 0
2
1 יב 1 יי 2 1י אה 2 5 6 5 ט 2
פֿין אינועֶל, אֶבּעָר פֿון !4 {
דאַנעָן האָט עֶר אוֹיך נוִשט ---.י. 0 0
געֶזעָהן, װאָס דֹעֶר זיִסעֶר טרוֹים דיי ש :אל ".; װוול ז ==
האָט איָהם נעֶמאָלט, נאָר עֶר האָט 2,222 :2
זיך אַלּץ נישט נעֶקעֶנט בּעֲרוּהונעְן .
אוּן איז אַװועֶק אוֹיף אַנ'אַנדעֶר בּאַרגֿ,
אַסך אַ העֶכֿעֶרעֶן אוּן האָט פֿון
דאָרטעֶן געקוּקְט איִן מערב:זײַט, אוּן נאָט אין היִמעָל! עֶר האָט אַ שיף .
דעֶרזעָהן ! פֿרײַד אוּן שרעָק האָבּעֶן אָנגעֶפֿיַלט זײַן נשמה, אַז עֶר האָט די
דאָזיִגעָ שיף דַעֲרזעָהן : עֶר האָט זײַנעָ אוֹיגעֶן נישט געֶנלוֹיבּט, אֶבַּעֶר עֶס
אוז דאָך פֿאָרט געוועֶזעֶן אַ שיף,. אוּן אַ גרויסץ שיף, אוּן האָטש זי אי
געָוועָזעֶן זעָהר װײַט פֿוּן איָהם, האָט עֶר זי דאָך אַזֹ דײַטליך נעֶזעָהן,
= אש אי = ארי
ייט יי בי ייט .יביי 222
אש אוו
ראָבּיַנואָן. 104
אַז עֶר האָט גאָרניִשט נעקענט צװײַפֿלעָן איִן דעָם, אֶהן אַנ'אָטעָם האָט עֶר זיַך געֶלאָזט לופֿעָן צוּ זיך אַהײַם, עֶר האָט געָחאַפּט זײַן געֲוועָהר, אָהן װעֶלכֿעֶן עֶר פֿלענט זיך ניִשט ריִהרעֶן פֿון אָרט, אוּן פֿרײַטאָג'ן, װאָס האָט אוָהם אָנגעקוּקט מיִט גרוֹיס פֿעָרװאוּנדערוּנג, האָט עֶר מֹלָהר ניִשט געֶקעֶנט זאָגעֶן װי: , זײַ זעָנעֶן דאָ! געשווינר, געֶשוויִנד !*. עֶר האָט זיִך אַרױפֿגעֶחאַפּט אויפֿן . ליטעֶר אוּן האָט זיִך אַזֹי. שנעֶל אַ לאָן נעֶטהוּן פֿון הײַהל אַרוֹים, נלײַך װיַ עֶר װאָלט פֿליַנלעֶן נעֶהאַט, פֿרײַטאָג האָט אוֹיך געֶחאַפּט זײַן נגעֲוועָהֶר אוּן האָט זיך נגעֶשוויִנר אַ לאָז געֶטהוּן נאָך ראָבּיַנזאָנעֶן, | | י
צװוײַ מאָל האָבּעֶן זײַ דוּרכֿנ עֶמאַכֿט, בֹּיִז װאַנלָן זײַ זעֶנעֶן געָקוּמעֶן צוּם בּרעֶג, וואוּ אַנטקעָנעֶן איִן ים איִז, דאַפֿט זיִך, געֶוועֶן די שיף נֵע= אַנקעָרט, דאָ עֶרשט האָט פֿרײַטאָג פֿעָרשטאַנעָן, װועֶגעֶן װאָס דאָ אי געָנאַנגעֶן, פֿאַר שמחה האָט ראָבּונזאָן גאָרניישט געָוואוּסְט װאָס צוּ טהון, עֶר האָט געֶשפּרוּנגעֶן, עֶר האָט נעֶשריִעֶן, עֶר איז געָפֿאַלעָן פֿרײַטאָג'ץ אוֹיפֿ'ן האַלז אוּן האָט איָהם געֶבּעְטעֶן מיָט טרעֶהרעֶן פֿוּן פֿרײַד, עֶר זאָל אוֹיך זײַן פֿרעָהליִך, -- איִצט וועָט זיך פֿאַר זײַ עֶפֿעֶנעֶן אַנײַעָ װעֶלם, זײַ וועֶלעֶן פֿאָהרעֶן קײַן אײַראָפּאַ, קײַן האַמבּורג ! אַז עֶר װאָלט עם װיִסעֶן, וי מעָן לעָבּט אין האַמבּורג! װאָם פֿאַר אַ הײַוֹעֶר די מעֶנשעֶן קאָנעֶן דאָרטעֶן בּוֹיעֶן} אוּן װי גוּם, וי רוּהיָג, װי אַנגעָנעָהֶם מַעֶן בּרײַנגט דאָרטעֶן צו די צײַט! - אוּן עֶר האָט געָנוּמעֶן זּכֿעָן מיִטלעָן, וי אַזֹ צוּ געֶבֹּעֶן װויִסעָן דיי שיפֿסלײַט, אַן נישט װײַט פֿון זײַ גַעָפֿיָנם זיך אַ מעֶנש, זײַעֶרעֶר אַ בּרוּדֹעֶר, עֶר האָט הוֹיך נעֶשריַעֶן; אָבֹּעֶר בּאַלר האָט עֶר בֹּעֶמעֶרקְט, אַז ס'איז אַנ'אומזיסטע מיה, האָט עֶר גשֶהייטעֶן זײַן פֿרײַנד פֿונאַנדעֶרלעָנעֶן אַ פֿײַעָר, און מעֶן זאָל פֿון שיף קֶעֶנעֶן זעָהן, אַז דאָ נֹע= פֿינעֶן זיַך מענשעָן, ס'איז גלײַך נעֶמאַכֿט געֲװאָרעֶן אַ גרוֹיסעֶר פֿײַעֶר, אוּן ראָבּינזאָן האָט נישט אַראָבּג עֶנוּמעֶן די אוינעֶן פֿוּן שיף, פֿון װאַנעֶן, עֶר האָט עֶרוואָרט, אַן אָט:אָט פֿאָהרט אָבּ צו זײַ אַ שיפֿעָל, אָבּעֶר קײַן שיפֿעֶל האָט זיך אַלץ ניִשט בּעֶוויִועֶן,
-אַ שעה נאָפֿאַנאַנד האָט געֶבּרעֶנט דאָס פֿײַעֶר, אֶבֹּעֶר פֿון שיף האָט זיך קײַנעֶר ניִשט בַּעֲוויִזעֶן אוּן קײַנעֶר ניִשט געָקוּמעֶן, האָם פֿרײַטאָג פֿאָרגעֶלעָגט, עֶר וװועֶט צושוויִמען צוּים שיף אוּן וועָם זאָגעֶן די שיפֿסלײַם, אַז זײַ זאָלעָן אַראָכּפֿאָהרעֶן צוּ זײַ אייפֿ'ן בּרעָג.. ראָבּונזאָן האָט איָהם נעִ= קושט פֿאַר דאַנקבּאַױקײַט אוּן האָט איָהם פֿעָרזאָגט, עֶר זאָל זײַן פֿאָר2
104 נײַנטעָס קאַפּיַטעָל ,
זיפֿטיג אוּן זאָל ניִשט שטעֶלעֶן זײַן לעֶבּעֶן איַן סכּנה, פֿרײַטאָג האָט | אַראָבּג עֶװואָרפֿעָן זײַנע מאַטעֶנ-קלײַרעָר, האָט אָבּנעֶריִסעֶן אַ נרינעָם צװײַג אַלס צײַכֿעָן פֿון שלוֹם, האָט אוהב אַרײַנגעֶשטעֶקְט אין מוֹיל אוּן איז בּעָהאַרצט אַרײַנג עֶשפּרונגעֶן אי י ים אַרײַן, ראָציַנזאָנס בּרכוֹת האָבעָן איָהם בּעֶגלייִט,
פֿרײַטאָג אין בּשלוֹם צוּגעקימעֶן צוּם שיף, איז אײַניגע מאָל אַרוּם |איהר אַרוּמגעְשוואוּמעָן אוּן האָט געֶשריַעֶן! ,וועֶר אין דאָרטעָן!! קוּמט אַרוֹיס, אֶבֹּעֶר קְיְנֹעֶר האָט איָהם ניִשט געעֶנטפֿעָרט, אוז עֶר אַרוֹיף אויפֿן שיפֿסלײַטעָר, װאָס אין געָהאַנגעֶן בּײַ אַ זײַט פֿון שיִף, אַרײַנגעֶק מעָן אינ. וועָניִג, אֶבֹּעֶר דאָ איז עֶר זעָהֶר דעָרשראָקעֶן געֶװאָרעֶן; אַ שװואַרצעָ קווי= לאַטעָ חַיָה, װאָס עֶר האָט נאָך אַזאַ אוֹיף זײַן לעֶבּעֶן ניִשט ג עָועָהן, האָט איָהם בּעֶגעֶנעֶנט און פֿאָרדעֶק אוּן האָט זיך אוֹיף איָהם צוּשרַיַעֶן מיט אַזאַ משונה'ריַגעָן קוֹל, אַן עֶר איז שיִער ניִשט אַניִרעֶרגעֶפֿאָלעֶן פֿאַר שרעָק. נאָר בּאַלר איַז זי שטיל געֶװאָרעָן, האָט אָנגעֶהוֹיבּעֶן צוּ מאַכֿען מיִט'ן װײַדעֶל אוּן האָט גענוּמעֶן ואִיעֶן אַזוֹי רחמנוּת'ריג, אַז פֿרײַטאָג האָט פֿעָרשטאַנעָן, אַז מוֹראָ האָנּעֶן פֿאַר איָהר דאַרף עֶר געֶוויִם ניִשט, זי וויל בּײַ איָהם גאָר שוץ געֶפֿיִנעֶן, אוּן אַז זי איז צוּגעֶקראָכֿעָן צו זײַנע פֿיִם, האָט פֿרײַטאָג ז אַ גלעֶט נגעֶטהוּן אוּן עֶר האָט געָועָ הן, צו די חיח - איִז דעֶרפֿוּן געָוועֶן זעהר צופֿריִערעֶן,
פֿרײַטאָג אין אַלץ אומגעגאַנגעֶן איִבּעֶר'ן פֿאָררנָק אוּן ! האָט ניִשט
אוֹיפֿגעָהעָרט צוּ שרײַעָן: ,וועֶר איז דאָ?" אָנּעֶר קײַנעָר האָט זיך נאָך
אַלץ ניִשט בּעֶוויִועֶן, מיִט נרויס פֿעָרװאוּנדעֶרוּנג האָט עֶר דעֶרװײַלעָ בֹּעי טראַכֿט די װאוּנרעֶרליִבֿץ זאַכֿעָן, װאָס האָבּעָן זיַך געָפֿונעֶן אוֹיפֿין פֿאָר: ידעֶק. פּלוצלונג האָט עֶר בּעָקימעֶן אַזאַ שטאַרקעָן שטוֹיס פֿון היִנטעֶן, אַז עֶר האָט זיִך אוֹיסגעֶצוֹיגעֶן אוֹיף דֹעֶר עֶרר, מיט גרוֹים שרעָק האָט עֶר זיך אױפֿג עְהוֹיבּעֶן אוּן דאָ איז עֶר געָבּליִבּעֶן וי פֿעָרשמײ נעֶרט; פֿאַר איָהם אין געֶשטאַנעֶן אַ גרויסץ חיה מימ לאַנגעָ קרוּמע העֲרנעֶר אוּן מיט אַ שרעֶקליִכֿער בּאָרד, זי דאָט זיך געֶשטעֶלט אוֹיף די היַנטעָרפֿיִס אוּן האָט איָהם געֶװאָלט אַ פּנים ויִערעֶר מכבּר זײַן מיט די דעֲרנֹעֶר, פֿרײַטאָג האָט געֶגעֶבּעֶן אַ מוראָ'ריַגעֶן געֶשריַי, אין אױינענבּליִק אין עֶר געֲוועָועֶן הוַנטער'ן בּאָרט אוּן האָט זיך געֶלאָזעָן מיט אַלֹעָ כּוֹחוֹת שויִטעֶן פֿון שיף, הי י די שװאַרצע קורלאַטע חיה, * װאָס איז, װי אֹיָהר האָט שוֹין אַלײַן
ראַבּינואָן. / 105
פֿעָרשטאַנעֶן, געָוועֶועֶן אַ פּוּרֹעָל, האָט זיך געֶלאָזט שויִמעֶן נאָך פֿרײַטאָג'ן, נאָר עֶר איַז געָשוואוּמעֶן אַזוֹי שנעֶל, אַז דעֶר פּוּדֹעֵל האָט אֹיָהם קוֹים געֶקעֶנט דעָריִאָגעֶן, װי עֶר איַז צוּגעֶשׁוואוּמַעֶן צוּם בּרעָג האָט עֶר. אַפִילוּ אַ װאָרט ניִטט געֶקעֶנט אוֹיסרער'עֶן, איִז ג עֶפֿאַל עֶן צוּ ראָבּיַנזאָנס פֿים אוּן האָט געֶ'חלְש'ט, ראָבּיִנזאָן האָט מיט אַלֹעָ כּוֹחוֹת זיך געֶסטאָרעָט אֶבּצוּמיִנטעֶרן זײַן אײַנציג עֶן טרײַעָן חבר אין זײַן עֶלעֶנדעֶן אײַנזאַמעָן לַעֲנַּעֶן, עֶר האָט אֹיָהם געֶקוישט;, געָנלעֶט, נעֶטרייִסעֶלט אוּן האָט איֵהם הוֹיך נעָרוּפֿעָן בּײַים נאָא מעָן, אַז פֿרײַטאָג איז עֶנדליַך נעָקוּמעֶן צוּ זיִך אוּן האָט שוֹין געֶקעֶנט רײַדעֶן, האָט עֶר דעָרצעָהלט ראָבּיַנזאָנעָן ויַעֶנעֶן די שרעָקעֶן, װאָס עֶר איִז אוֹיפֿין שיִף אוֹיסגעֶשטאַנעָן, האָט איִהם אוֹיסגעֶמאָלט די שיַף, װעֶדליִג זי איִז אויסג עֶקוּמעֶן נאָך זײַן שכל, עֶר האָט זי פֿאָרג עֶשטעָלט וי אַ הוֹיכֿעֶן היל: עָ ינעָם בּאַרג, פֿון וועֶלכֿעָן עֶס זעָנעֶן אַרוֹיסגעָוואַקסעֶן דריי הוֹיכֿע בּוֹימעֶר (ראָם האָט עֶר געֶמייִנט די מאַסט-בּוֹימעָר) ; האָט דעֶרצעָהלט וי די שװאַרצע קודלאַטע חיה האָט איָהם פֿרײַנדלוך בּעֶגעֶגעֶגט אוּן וי די אַנדעֶרעָ מיט די גרוֹיסעָ העֶרנעֶר אוּן שרעָקליִכֿעֶר בּאָרד האָט איָהם געֶװאָלט אוּמבּרײַנגעֶן, ראָבּינזאָן האָט איָהם צוּגעֶהעֶרט מיט דעֶר גרעֶסמעֶר עֶרשטוֹינונג, עֶר האָט גלײַך פֿעֶרשטאַנעֶן פֿון פֿרײַטאָנ'ם בּעָשרײַבּונג, אַז די שרעקליפֿץ בּעֶרריִגעָ חיה מיִט די גרוֹיסְעָ העֲרנעֶר איַז געָוויִם אַ צוג געֶוועָועֶן, אָבּעֶר פֿון זײַן נאַנצעֶר עֶרצעֲהלוּנג האָט עֶר אַרוֹסגעֶטראָנעֵן, אַז די שיִף האָט זיך אױיף אַ זאַמד געֶזעֶצט, אוּן די מעָנשעָן, װאָס האָבּעֶן זיַך נגעפֿונען אוֹיפֿץ שיף, האָבּעֶן זי פֿעָרלאָזעָן אוּן זיִך געֶראַטעָוועְט אוֹיף די קלײַנץ שיפֿלעָך, אֶבּעֶר וואוּ זײַ האָבּעֶן זיך אֶבגעָשטעָלט, האָט לָר נישט געֶקענט פּעָרשטעָהן, עֶר האָט נעֶטראַכֿט, אַז דֹעָר שטאַרקעָר מזרח:װיַנד, װאָס האָט זיך פּלוצלונג אויפֿנ עֶהוֹיבּעָן, האָט זײַ נישט געלאָזט צושווימען צוּ ראָבּינזאָנס איַנזעָל, עֶר האָט זײַ געֶטריִבּעָן צוּ מערב:זײַט אוּן זײַ זעָנעֶן אָדעֶר אין אָפֿעָנעָם ים אוּמנעָקוּמעָן, אָדֹעֶר צוּ אַנ'אַנדעֶר איַנזעָל זיך פֿעָרשלאָנעָן, /,הלואי זאָלעָן זײַ זיך צושלאָנעָן צו אַבּרֹעָג עֶרְגעֶץ!" האָט . עֶר געָזיִפֿצט אוּן האָט איבּעֶרג עֶגעֶבַּעֶן זײַנעץ השערות פֿרײַטאָג'ן,. - - ;;אָבּעֶר װאָס מיט זײַ אין ניִשט נעָשעָהן, צי זײַ זעֶנעֶן אוּמגעָקוּמעֶן אָדעֶר האָבּעֶן זיך צו אַ בּרעָג דעֶרשלאָגעָן, - מיָר דאַרפֿעָן זעָהן ראַטעוועֶן פֿון שיף רי פֿיִעלץ זאַכֿעָן, װאָס געֶפֿינעֶן זיך דאָרט, װאָס וועֶלעֶן אוּנו זעהר גוּט צוּניץ קומען", האָט ראָבּינזאָן געזאָגט צוּ פֿרײַטאָנ'ן, , אָבּעֶר יוי אַזוֹי,. אַז אונזעָר שיפֿעָל. איז ניִשטאָ}? אוּן איצט האָט איהם דער
102 נײַנטעָס קאַפּיִטעָל,
שאָרעֶן פֿון שיפֿעָל, וועֶלכֿץָ איז פֿעָרטראָגעֶן געָװאָרעָן, כּמעט אַזוֹי בּאַנג געֶטרוּן, װי פֿרײַטאָג'ן, װעֶלכֿעֶר האָט צוּליִעבּ דעָם נישט געָקעֶנְט צוּ זײַן פֿאָטעֶר קו. מעָן, עֶר האָט געֶריבּעֶן דעֶם שטעָרן אוּן האָט אַלץ געָזוּפֿט אַ מיִמעָל, ו אַזוֹי צוּ'ם שיף צוּ צוּקוּמעָן, אוּן איָהם איז אײַנגעָפֿאַלעָן, עֶר ועָם זיך מאַכֿען אַפּליָט, װועָט צופֿאָהרעָן צוּים שיף אוּן װעָט שוֹין פֿון דאָרטעֶן בּרײַנגעֶן . װײַפֿײַעל זאַפֿעָן עֶר וועָט נאָר קעֶנעֶן, אוּן בּײַ זײַ איַן געֶבּליִבּעָן, אײַנעֶר פֿוּן זײַ זאָל אַהײַם לופֿעָן אוּן בּרוַננעֶן אויף אַ גאַנצעָן טאָג עֶסעֶנ װאַרג, שמריק אוּן אַנדעָרעָ געֶצײַג, װאָס זײַ האָבּעֶן איַן דעֶר הײַם נעש האַט, אַזוֹי װיַ פֿרײַטאָג אין געָנאַננעֶן זעָהר גיך, איז עֶר אַװעֶק אַהײַם, דאָס אַלץ צוּ בּרײַנגעָן, אוּן ראָבּינזאָן אי דאָ געֶבּליבּעֶן אָנצוראקען רע" װײַלעָ בּוֹימעֶר אוֹיף אַ פּליִט,
עֶרשט פֿאַרנאַכֿט איִז פֿרײַטאָג צוּריקנעָקוּמעָן, צוּים ליק איז נראָר געָוועֶועֶ אַ ליִפֿטיַגעַ לבנה?נאַכֿט אוּן זײַ האָבּעֶן בּיַרעָ גָאַרבּײַט בּיָן שפּעָט אין דעֶר נאַפֿט, נאָר זײַ האָט זיך אַזוֹי שטאַרק פֿעָרװאָלט שלאָפֿעָן, אַן זײַ האָבּעָן אַװועֶקְנעֶלעָגט די אַרבּײַט אוּן זַך געֶלעָנט אָבּרוּהעָן,
צעהנטעס קאַפּיַטעל, ראָבּיַנזאָן אוּן פֿרײַטאָג טאַכֿעָן אַ פּייָט, זי פֿאָהרעֶן צוּ דעֶר צוּבּראָכֿעֲנֹעֶר שִיָף אוּן בּריָונגעֶן פֿון דאָרט גאנצע אוֹצרוֹת , פֿרײַטאָג'ס אימה בּײַם שיסען + - ראָבּיִנזאָן איז איִן אַ געֶפֿאַהר צוּ וועָרעֶן דעֶרטרוּנקען . זײַ אֶרדנעֶן זיִך אײַן . אוֹיפֿ'ן בּעֶסְטעָן אוֹפן מיַט די זאַבֿעַן , װאָס זי האָבּעָן געבּראַכֿט פֿון שים,. אוּן עָרבּעֶעָרן עָר לאַגעָ, ראָבּיַנזאָן וועָרט אַ טשעֶסלעֶר, אַבּעֲקְעַר, אַ שמיַד אוּן אַנ'עָרד-אַרבּייִטעֶר . -
װוי ס'איז נאָר טאָג געֶװאָרעֶן , , האָט ראָבּיַנזאָן גלײַך אוֹיפֿגעֶוועֶקט זײַן הבר , מעָן זאָל מאַכעַן פֿאיטיַג די אַרבּײַט, װאָס זײַ האָבּעֶן נעָכֿטעָן אָנ געְהוֹיבּעֶן, זײַ האָבּעֶן דעָם גאַנצעָן טאָג אַזוֹי פֿלײַסוג געאַרבּײַט, אַז צוּים אָוועָנד איַז דעֶר פּליִט נעְוועָזעֶן פֿאַרטיג, צוּ זײַעֶר גליִק איִז גראָר אוֹיף מאָרגעֶן -איִן דער פֿריָה אויסגעָפֿאַלעָן די צײַט, וועֶן דאָס װאַסעֶר פֿון בּרעָג ים פֿאַלט אָב - זײַ האָבּעֶן אַ רֶע ניִשט געֶראַרפֿט װאַרטעָן { דאָס אָבּפֿאַלענדע װאַסעֶר האָט - : מיטגעֶשלַעֶפּט דעָם פּליט פֿון בּרעָג, אוּן וי איַן אַ שטראָם האָבּעֶן זײַ זיַך געָלאָש זען-צוּ דער פֿערלאָזעָנעֶר שיף, די רײַוץ צוּם שיף אין צוּג עָגאַנגעֶן זעהר געָראָש מֵעֶן אוּן שנעָל ; צײַט אַ האַלבּ שעה זעֲנעֶן זײַ שׁוֹין נעָוועָועֶן בּײַ עָר שיִף,
||
0
| | /
2 4 שן ו 2 0 0
: 2 2 2 יי
1!
אע א א ר ר יי יע
8 4 ור 42עטם == / 2 , , : א
4
4 4 0 אט
יא יש 66
וו 4 0 0!1)
{ : ? - 4 6* 1: בק 5
/
א ,טאנ א א 2
8
א אע א אד טא א עי א א 2 46 יו וי
1: : : 12 2 7
בי .13
8:
0 יי
יא
:
א
א
08 צעַהנטעָם קאַפּיַטעָל ,
עֶס האָט גוּט געֶקלאַפּט דאָס האַרץ בּײַ אוּנזעֶר ראָבּינזאָנעָן, אַז עֶר האָט פֿאַר זײַנע אוֹינעֶן דעֶרזעָהן די גרוֹיסעָ אײַראָפּעָאיִשעָ שיף ! זײַן גרעָם: טעֶר פֿעָרלאַנג אין געֶוועָזעֶן זיך לאָזעָן מיִט דעֶר דאָזיַנעֶר גרוֹיסעָר שיף איַן פֿרײַעֶן ים אַרײַן איַן דעֶר גרוֹיסעֶר װועֶלט, אֶבֹּעֶר אַפֿריְהעֶר האָט עֶר זיַך געָדאַרפֿט איבּעָרצײַג עֶן, צי די שיַף אין נישט בּעֶשעֶריֵגט אוּן צי קעָן מעָן זי פֿון זאַמד אַראָבּנעָהמעָן, עֶר איז אַרוּמנעָפֿאָהרעָן אוֹיף זײַן פּליט אַרוּם אוּן אַרוּם שיף, אֶכּעֶר וי גרוֹים איז נַעֲוועָועֶן זײַן װועָה, אַז עֶר האָט געֲזעָהן, אַז ס'איז אונמענליך די שיף פֿון זאַמד אַראָבּנעָהמעָן, װײַל דֹעֶר שטורם דאָט זי פֿעָרװאָרפֿעָן צוויִשעָן צװײַ פֿעָלזעָן, זי האָט זיַך אַזוֹי פֿעָרהאַקט, אַז מעַן האָט זי שוֹין נישט געֶקעֶנט ריהרעֶן ניִשט אַהין אוּן ניִשט אַהעֶר, אוּן זי דאָט דאָ נעֶמוּזט בּלײַבּעֶן אַזוֹי לאַנג, בּיז װאַנעֶן די מעכֿטיָגע הואַליעָס וועָלעָן זי אוֹיף שמיקלעֶך צוּשמעטעֶרן, אוּן אַז פֿון דעֶר האָפֿנונג צוּ בּעֲנוּצעֶן זיִך מיט דער שיף איַן גאָרנישט געֲװאָרעֶן, איז ראָ: בּיַנזאָן אַרײַן איִן שיף צוּ בַּעֶקוּקעָן, װאָס ראָרטעָן געֶפֿיִנט זיך, פֿרײַטאָג איז נאָך געֶוועֶן פֿון נעָכֿטעֶן אַזוֹי אָננעָשראָקעָן, אַז עֶר האָט געֶציִטעֶרט מיַטצוּנ עָהן, זײַן שרעָק איז נאָך גרעָסעֶר געװאָרעָן, אַז עֶר ראָט וויַעדעֶר דעָרזעָהן די שרעֶקליפֿץָ חיה:רעה, אָבֹּעֶר זי איַז שוין ניִשט נַעֲוועָזעֶן אַזוֹי שטאָליץ, װי נעֶכֿטעָן, ראָבּינזאָן האָט פֿעָרשטאַנעָן, אַז זי איז הונגעֶריג אוּן האָט זי געֶגעֶבּעֶן צוּ עֶסעָן, אוּן זי האָט װויַערעֶר אָבּנעֶלעֶבּט,
איִצטעֶר איז ראָבּיַנזאָן גענאַנגעֶן פֿון אײַן קאַיוטע אין דֹעֶר אַיַדעֶרעֶר אוּן האָט אוּמעָטוּם געָמאַכֿט אוּנטערזוּפֿונגעֶן , װאָס דאָרמעֶן האָט זיך